



 |
|
  |
 |
 |
|
s. srnw kuJ vI bolx qoN pihlW Awpxy AMdr
JwqI mwrn-jQy. Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 10 meI-is`K sMgqW ny s. pRmjIq isMG srnw nUM is`KI isDwqW dIAW kdrW kImqW ’qy pihrw dyx leI idlI is`K gurduAwrw pRbMD kmytI dw mYNbr cuixAw hY ijs dI bdOlq auh ies sMsQw dy pRDwn bxy hn pr s. srnw AwpxIAW ijMmyvwrIAW nUM A`KoN proKy kr sOVI rwjnIqI kridAW PokI Sohrq dI Kwqr is`KI isDwqW dI pihrydwrI krn vwilAW dIAW l`qW iKcx ’c ruJy rihMdy hn ienHW ivcwrW dw pRgtwvW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQy. Avqwr isMG ny id`lI is`K gurduAwrw pRbMDk kmytI dI ipRMitMg pRYs ’c sRI gurU gRMQ swihb dI pRkwSnW smyN ho rhI byAdbI dI ijMmyvwrI ieKlwkI qOr ’qy kbUlx dI bjwey SRomxI kmytI ’qy ikMqU-pRMqU krn sbMDI A^bwrW ’c CpI ^br dy pRqI krm vjoN iek pRYs rlIz ’c kIqw[
ieQoN jwrI iek pRYs rlIz ’c aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI pRYs ikvyN cldI hY ieh SRomxI kmytI dI ijMmyvwrI hY[ ies sbMDI s. srnw dI slwh lYx dI loV nhIN hY[ aunHW ikhw ik s. srnw pihlW vI gurU swihb dy Adb-siqkwr ’qy mrXwdw sbMDI ivvwdW dy Gyry ’c rhy hn[ s. srnw gurU swihb dw ikMnW ku Adb-siqkwr krdy hn sMgqW BlI pRkwr jwxdIAW hn ies leI auh iksy ’qy auNgl cukx qoN pihlW Awpxy AMdr JwqI mwrnI cwhIdI[
|
| |
|
SRomxI kmytI dy XqnW sdkw sYNt AYntonI kwnvYNt skUl Awdmpur dy
pRbMDkW ny is`K ividAwrQIAW nUM dsqwr sjwaux ’qy lgweI
pwbMdI dI glqI svIkwrI-jQy. Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 10 meI-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQy. Avqwr isMG dy d^l sdkw Awdmpur ivKy sYNt AYntonI kwnvYNt skUl dy pRbMDkW vloN is`K ividAwrQIAW nUM p`g bMnx qoN vrjx dw mslw suliJAw hY Aqy is`K ividAwrQIAW nUM dsqwr sjwaux dI AwigAw dyx auprMq skUl dy fwierYktr Pwdr jwrj Qwms ny mu`K mMqrI dy slwhkwr fw. dljIq isMG cImw dI AgvweI ’c jQy. Avqwr isMG nUM imlky siQqI spSt kIqI hY[ ieh jwxkwrI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy AYfI. sk`qr s. joigMdr isMG ny iek pRYs rlIz ’c idqI[
fw. dljIq isMG cImw dI mOjUdgI ’c skUl dy fwierYktr Pwdr jwrj Qwms ny jQy. Avqwr isMG nUM spSt kIqw ik auh is`KW dIAW Dwrimk BwvnwvW dI kdr krdy hn Aqy aunHW ny Awpxy skUl ivc is`K b`icAW nUM vrdI dy rMg vwlI p`g bMnx dI AwigAw dy id`qI hY, ies sbMD ’c skUl vloN jwrI kIqy AwdySW dI kwpI vI jQy. Avqwr isMG nUM id`qI hY[ Pwdr Qwms ny d`isAw ik aunHW ny kyvl Awdmpur vwlI sMsQw hI nhIN blky Awpxy swry skUlW ’c pVHdy is`K b`icAW nUM dsqwr sjwaux Aqy is`K b`cIAW nUM slvwr kmIz pihnx dI AwigAw dy id`qI hY[ aunHW ikhw ik auh BivK ’c is`KW dy Dwrimk icMnH dsqwr, kVw jW iksy vI pRkwr dy msly sbMDI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sMprk ’c rihxgy[ jQy. Avqwr isMG ny vPd dw svwgq kridAW is`K Drm dIAW ivl`Kx pRMprwvW sbMDI jwxkwrI vI pRdwn kIqI[
vPd ’c skUl dy fwierYktr Pwdr jwrj Qwms, Pwdr Qoms vYlIAm prmibl, (ivkr jnrl) Pwdr josP puqnpurw, Pwdr jos tI (cWslr), Pwdr mYiQE pwlwcuvwitl, Pwdr Qwms nwifaunwt, Pwdr john AYm. cwill, Pwdr jwrj Qwms, Pwdr jwrj vVYc qy Pwdr josP kwkt Swml sn[
|
| |
|
jQy: Avqwr isMG vloN inhMg muKI bwbw sMqw isMG dy Akwl clwxy
’qy APsos dw pRgtwvw
|
|
AMimRqsr 9 meI-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny inhMg isMG sMprdwie 96 kroVI dy muKI bwbw sMqw isMG dy Akwl clwxy ’qy du`K dw iezhwr kridAW sMprdw nwl APsos dw pRgtwvw kIqw hY[
ieQoN jwrI iek Sok sMdyS ’c aunHW ikhw ik bwbw sMqw isMG ny 6vyN pwqSwh swihb sRI gurU hirgoibMd swihb dy smyN qoN c`lI Aw rhI inhMg isMG pRQw nMU AMqm svwsW qIk inBwieAw[ auh v`K-v`K inhMg isMG jQybMdIAW ivcoN sB qoN isrmOr inhMg isMG jQybMdI dy muKI rhy Aqy hmySW pMQ dw drd Awpxy mn ’c hMfwieAw[ ijQy ikqy vI pMQ ny ienHW dI loV mihsUs kIqI aunHW ibnW dyrI auQy morcw sMBwilAw[ bwbw sMqw isMG ny GoV svwrI qy rvwieqI SsqrW dI isKlweI dy inhMg isMGW nMU aunHW dy Swnwm`qy qy ivl`Kx ivrsy nwl joVI r`iKAw[ lMby smyN qoN auh srIrk qOr ’qy qMdrusq nw hox krky zyry ielwj sn bIqy idn auh Akwl clwxw kr gey[ jQydwr Avqwr isMG A`j pitAwlw ivKy aunHW dy AMqm sMskwr smyN Swiml hoey[
jQydwr Avqwr isMG ny ies mOky sRI Akwl q^q swihb dy swbkw hY~f gRMQI igAwnI kSmIr isMG dy Akwl clwxw kr jwx ’qy gihry du`K dw iezhwr kridAW pRIvwr nwl APsos dw pRgtwvw kIqw[ aunHW ikhw ik igAwnI kSmIr isMG bhuq hI imlxswr, dUrAMdyS qy gurmiq dy igAwqw sn, aunHW dy Akwl clwxy nwl pRIvwr qy sj`xW im`qrW nMU nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW igAwnI kSmIr isMG dI Awqimk SWqI dI Ardws kIqI[
izkrXog hY ik igAwnI kSmIr isMG 1986-87 ’c sRI Akwl q^q swihb dy mu`K gRMQI vjoN do swl syvw inBweI[ bIqI rwq auh XU.AYs.ey. dy Sihr isAwtl ivKy mwmUlI qklIP kwrn ielwj dorwn hI gurU nMU ipAwry ho gey[ pRwpq jwxkwrI Anuswr aunHW dI imRqk dyh dw sskwr aunHW dy j`dI ipMf bUVy nMgl ivKy kIqw jwvygw[
|
| |
|
s. dlmyG isMG vloN igAwnI kSmIr isMG dy Akwl
clwxy ’qy APsos dw pRgtwvw
|
|
AMimRqsr 8 meI-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s. dlmyG isMG ny sRI Akwl q^q swihb dy swbkw hY~f gRMQI igAwnI kSmIr isMG dy Akwl clwxw kr jwx ’qy gihry du`K dw iezhwr kridAW pRIvwr nwl APsos dw pRgtwvw kIqw hY[
ieQoN jwrI iek Sok sMdyS ’c s. dlmyG isMG ny ikhw ik igAwnI kSmIr isMG bhuq hI imlxswr, dUrAMdyS qy gurmiq dy igAwqw sn, aunHW dy Akwl clwxy nwl pRIvwr qy sj`xW im`qrW nMU nw pUrw hox vwlw Gwtw ipAw hY[ aunHW igAwnI kSmIr isMG dI Awqimk SWqI dI Ardws kIqI[
izkrXog hY ik igAwnI kSmIr isMG 1986-87 ’c sRI Akwl q^q swihb dy mu`K gRMQI vjoN do swl syvw inBwauNdy rhy[ bIqI rwq auh XU.AYs.ey. dy Sihr isAwtl ivKy mwmUlI qklIP kwrn ielwj dorwn hI gurU nMU ipAwry ho gey[ aunHW dI imRqk dyh dw sskwr aunHW dy j`dI ipMf bUVy nMgl ivKy kIqw jwvygw[ aunHW dI imRqk dyh 10 meI qIk aunHW dy ipMf pu`jx dI sMBwvnW hY[
|
| |
|
dsqwr sjwaux qoN rokx ’qy jQy: Avqwr isMG vloN sKq noits
is`KW dIAW Dwrimk BwvnwvW nwl iKlvwV krn vwly
skUlW dy pRbMDkW nMU n`Q pweI jwvy
|
|
AMimRqsr 8 meI-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny Awdmpur dy nzdIk pYNdy syNt AYtonI kwnvYNt skUl como dy pRbMDkW vloN skUl ’c pVHdy is`K ividAwrQIAW nMU dsqwr sjwaux qoN rokx sbMDI A^bwrW ’c CpIAW KbrW dw sKq noits lYNidAW skUl dy pRbMDkW ivru`D qurMq kwrvweI krn dI mMg kIqI hY[
ieQoN jwrI iek pRYs rlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik dsqwr is`K sKSIAq dw Ain`KVvW AMg hY, iksy vI skUl dy pRbMDk skUl ’c pVHdy is`K ividAwrQI nMU dsqwr sjwaux qoN rok nhIN skdy[ aunHW skUl dy pRbMDkW nMU ikhw ik jy auh pMjwb ’c skUl clw rhy hn qW aunHW nMU ieQoN dy s`iBAwcwr qy smwijk mwnqwvW dw vI igAwn hoxw cwhIdw hY[ aunHW ikhw ik Bwrq iek bhu-DrmI qy bhu-BSweI dyS hY ijQy hr Drm nMU brwbrI dw siqkwr hwsl hY[ iek hI skUl ’c v`K-v`K DrmW dy ividAwrQI Awpxy DrmW ’c pRp`k rihMidAW ividAw pRwpq kr skdy hn[ koeI vI pRbMDk iksy ividAwrQI nMU aus dy Drm nwl sbMDq iksy vI icMn nMU Dwrn krn qoN nhIN rok skdw[ aunHW ikhw ik skUl dy pRbMDkW vloN is`K b`icAW nMU dsqwr sjwaux qoN vrjxw ijQy is`K Drm ’c is`DI dKl AMdwjI hY Aqy kwnMUn dI aulMGxw hY, auQy ieh skUl dy pRbMDkW dI iPrkU jihnIAq dw vI nMgw nwc hY[ aunHW ikhw ik pRbMDkW dI ies kwrvweI nwl is`K BweIcwry dIAW BwvnwvW nMU Tys pu`jI hY[
jQydwr Avqwr isMG ny pMjwb srkwr nMU p`qr ilK ky iPRkw-pRsqI nUM auqSwhq krn vwly Aijhy skUl bMd krn Aqy pMjwb pulIs dy fwierYktr jnrl nMU p`qr ilK ky skUl dy pRbMDkW ivru`D pRcw drj krn dI mMg kIqI hY[ jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik mnu`Kqw dI syvw krn vwlw ‘ikrq kro, nwm jpo qy vMf Cko’ vrgy sunihrI AsUlW ’qy ADwrq ‘is`K Drm’ sMswr dy pRmu`K DrmW ’coN sB qoN v`D siqkwirAW qy ipAwirAw jwx vwlw Drm hY pr kuJ is`K ivroDI Ansr ies dy Aks nMU Korw lwaux leI AijhIAW swijSW qoN bwz nhIN AwauNdIAW[ ijnHW nMU is`K jgq kdy vI brdwSq nhIN kr skdw[ izkrXog hY ik kuJ idn pihlW mohwlI ivKy iek skUl dy pRbMDkW vloN vI kuJ is`K b`icAW nMU dsqwr sjwaux qoN mnHW krky PokI pblIistI dw stMt ricAw sI, ijs kwrn is`K jgq ’c pYdw hoey gu`sy A`gy JukidAW aunHW nMU muAwPI mMgxI peI sI[
*****
|
| |
|
*****
AYn.Awr.AweI. is`K SrDwlUAW vloN sRI gurU rwmdws dy lMgr leI kxk Byt
|
|
AMimRqsr 6 meI-ivdySW ivc v`sidAW vI is`K sMgqW dy mnW ’c Awpxy vqn Aqy kyNdrI Drm AsQwn s`cKMf sRI hirmMdr swihb pRqI ikMnI AQwh SrDw hY, ieh nzwrw A`j aus vyly vyKx nMU imilAw jdoN nvW Sihr izlHy dy ipMf j`so mjwrw dy rihx vwly s. mihMdr isMG, s. jIqw isMG qy s. blrwj isMG jo ies smyN XU.AYs.ey. ’c rihMdy hn ny sRI gurU rwmdws lMgr leI 106 kuieMtl kxk Byt kIqI[ s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy pRbMDkW vloN aunHW nMU snmwn vjoN isropwE Byt kIqw igAw[ ies mOky s. mihMdr isMG ny jwxkwrI idMidAW d`isAw ik BwvyN auh s`cKMf sRI hirmMdr swihb dI pwvn DrqI qoN hzwrW mIl dUr v`sdy hn pr aunHW dI rUh hmySW ies pwvn AsQwn nMU nqmsqk hY[ aunHW ikhw ik AsIN hr nvIN svyr nMU swihb sRI gurU rwmdws jI dw Et Awsrw lY ky jIvn dy kMmkwr dI SurUAwq krdy hW Aqy sRI gurU rwmdws dy crnW ’c Byt krn leI AwpxI ikrq kmweI ’coN dsvMD k`Fdy hW[ aunHW d`isAw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy jnrl sk`qr s. suKdyv isMG BOr swfy prm im`qr hn Aqy auh is`K jgq dI mhwn sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI rwhIN swfy nwl hmySW sMprk ivc rihMdy hn Aqy swfy pRyrnw sroq hn[ aunHW ikhw ik iksy vI cIz dI bKiSS gurU Gr qoN hI huMdI hY pr swfy mn ’c rIJ sI Aqy siqgurW dI bKiSS nwl sRI gurU rwmdws jI dy lMgr ’c kxk dI syvw kIqI hY[ aunHW ies mOky is`K pMQ dI cVHdI klw dI kwmnw kridAW siqgurU rwmdws jI dy dr ’qy Ardws kIqI[ ies mOky s. myjr isMG kulQm, s. kulbIr isMG Aqy s. blvMq isMG j`somzwrw vI aunWH dy nwl sn[
|
| |
|
is`KI dy pRcwr qy pRswr leI Bwrq dy v`K-v`K sUibAW ’c ividAwrQIAW
dy gurmiq kYNpW leI rwgI qy FwfI jQy rvwnw-virAwm isMG
|
|
AMimRqsr 6 meI-swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dy imSn nMU v`fy p`Dr ’qy aujwgr krn leI Bwrq dy v`K-v`K sUibAW ’c ivSyS krky auqrI ibhwr dy muz`Pr ngr, gXw qy ptnw Awid ngrW Aqy C`qIsgVH dy v`K-v`K ngrW ’c iek mhIny leI ividAwrQIAW dy gurmiq kYNp lgwaux leI rwgI, FwfI qy pRcwrk jQy rvwnw ho gey hn[ ieh jwxkwrI Drm pRcwr kmytI dy sk`qr s. virAwm isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik is`K imSn rweygVH (C`qIsgVH) leI do rwgI jQy Aqy 11 pRcwrk, au~qrI ibhwr leI iqMn rwgI jQy Aqy 11 pRcwrk rvwnw ho gey hn jo krmvwr 7 qy 8 meI nMU rweypur, (C`qIsgVH) Aqy au~qrI ibhwr dy gXw, gorKpur, ptnw Awid ielwikAW ’c ividAwrQIAW dy gurmiq kYNpW dw AwXojn krngy[aunHW d`isAw ik ienHW kYNpW dorwn ividAwrQIAW nMU is`K rihq mrXwdw qy gur-ieiqhws qoN jwxMU krwieAw jwvygw[ aunHW hor d`isAw ik hwl hI ’c id`lI ivKy sQwpq kIqy is`K imSn dy leI do rwgI qy pRcwrk jQy Byjy gey hn[aunHW d`isAw ik auVIsw ’c sMblpur nMU hYf kuAwrtr bxw ky sUby dy v`K-v`K SihrW ’c is`KI dy pRcwr nMU qyj kIqw jw irhw hY[ iqMn rwgI jQy qy 11 pRcwrk jQy XU.pI. leI rvwnw ho gey hn jo XU.pI. ’c hwpV nMU hYfkuAwrtr bxw ky sUby dy v`K-v`K SihrW ’c is`KI dy pRcwr nMU qyj krngy[aunHW d`isAw ik Drm pRcwr kmytI vloN ByjIAW pRcwrk tImW vloN kYNp dorwn ividAwrQIAW nMU pMjwbI pVHwaux/isKwaux leI pMjwbI dw swihq is`K rihq mrXwdw qy gurbwxI dy gutky vI Byjy gey hn[
|
| |
|
is`K nOjuAwn Awpxy ivrsy pRqI suihrd hox-jQy: bldyv isMG
fw: rmndIp kOr dw snmwn
|
|
AMimRqsr 3 meI- is`K Drm ‘ikrq kro, nwm jpo qy vMf Cko’ Aqy ibnW iksy BydBwv dy mnu`Kqw dI syvw krn vrgy suinhrI AsUlW ’qy ADwrq hox krky Ajoky Xu`g ’c ivSv dy pRmu`K DrmW ’coN sB qoN v`D siqkwirAw qy ipAwirAw jWdw hY[ is`K Drm sMswr dy kony-kony qIk PYilAw hoieAw hY Aqy v`K-v`K DrmW dy sUJvwn lok ies Drm pRqI bVI gMBIrqw nwl srgrmI ivKw rhy hn[ pr A`j kuJ Bu`lV is`K b`cy Awpxy SwnW m`qy ivrsy qoN mu`K moV ky Awpxy Drm nMU ip`T idKw rhy hn jo bhuq hI duKdweI qy icMqw dw ivSw hY ies pRqI suihrdqw nwl sucyq hox dI loV hY[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy idSw-inrdySnW hyT Drm pRcwr kmytI vloN iv`FI ‘Drm pRcwr qy is`K ivrsw sMBwl’ lihr dy muKI jQydwr bldyv isMG (muKI AKMf kIrqnI jQw ieMntrnYSnl) ny sQwnk gurU rwmdws fYNtl kwlj ivKy iek gurmiq smwgm smyN kwlj dy ividAwrQI, stwP qy sMgqW dy iek`T nMU sMboDn kridAW kIqw[
idn-b-idn vD rhy fyrwvwd qoN sucyq hox dI pRyrnw kridAW aunHW ikhw ik is`K jgq dy jwgq joiq gurU sRI gurU gRMQ swihb ivclI bwxI Dur kI bwxI dw pwvn sMdyS mnu`KI jIvn dy hr pRkwr dy du`K sMqwp nMU dUr krn dy smr`Q hY[ iek icq ho ky sUJ bUJ nwl ‘Dur kI bwxI’ pVn nwl mnu`K dI mwnisk AvsQw ’c su`qy isD pRIvrqn AwauNdw hY Aqy mnu`KI jIvn s`c, Acwr, ivhwr, siq-sMqoK, dieAw qy inmrqw vrgy nYiqk guxW nwl BrpUr ho jWdw hY pr APsos dI g`l hY ik Ajokw is`K nOjuAwn Awpxy Swnwm`qy ivrsy nMU Bu`l kysW dI byAdbI Aqy niSAW vrgIAW nwmurwd smwijk burweIAW ’c glqwn huMdw jw irhw hY[ ieQy hI b`s nhIN Awm lok AigAwnqw v`s fyrwvwd dy iSkwr ho rhy hn, ijs nMU qurMq T`lH pwaux dI loV hY[ aunHW ividAwrQIAW nwl gurmiq dI sWJ kridAW kysW dI byAdbI, niSAW dI vrqoN qy BrUx h`iqAw vrgIAW smwijk burweIAW qoN Cutkwrw pwaux leI gurmiq jIvn jugq Anuswr jIvn ijaux dI pRyrnw kIqI[ aunHW fwktrI dI pVHweI krn vwly ividAwrQIAW nMU ikhw ik qusIN cyqn vrg dy numwieMdy ho qusIN mnu`KI mrj dy duinAwvIN ielwj dy nwl mnu`KI mn nMU vI pVH skdy ho ies leI quhwnMU klgIDr dsmyS ipqw vloN drsweI jIvn jugq dy DwrnI bx, jn sDwrn nMU gurmiq nwl joVn dI inSkwm syvw leI hr smyN qqpr rihxw cwhIdw hY[ aunHW ies mOky fw: rmndIp kOr, ijs dI ku`KoN iek bytI dy pYdw hox dI KuSI ivc aus ny l`fU vMfy qy swk-sbMDIAW nMU qohPy idqy, nMU snmwn vjoN isropwE bKiSS kIqw[ igAwnI bldyv isMG dI pRyrnw sdkw ies mOky v`fI igxqI ’c nOjuAwn ividAwrQIAW ny gurmiq Anuswr jIvn bsr kridAW is`KI dy pRcwr leI pRx ilAw, nMU Drm pRcwr kmytI vloN snmwn vjoN isropwE qy pRmwx p`qr Byt kIqy gey[
ies mOky fYNtl kwlj dy ipRMsIpl fw: crnjIq isMG b`l ny Awpxy sMboDn ’c ikhw ik dsmyS ipqw swihb sRI gurU goibMd isMG jI dy hukm Anuswr hr is`K pRcwrk hY[ ies leI hr is`K nMU AwpxIAW izMmyvwrIAW dw Aihsws kridAW Awpxy Drm ’c pRp`k qy is`KI dy pRcwr leI suihrd hoxw cwhIdw hY[ aunHW ikhw ik ies kwlj ’c 300 ividAwrQI (200 lVkIAW 100 lVky) qy 150 dI igxqI ’c stwP hY, ijnHW ivcoN keI qW mW bwp bx cu`ky hn Aqy keIAW ny gRihsq jIvn ArMB krnw hY[ ies leI Aijhy kYNp sPl mW-bwp bxn leI aunHW dIAW ijMmyvwrIAW pRqI pRyrnw sroq bxdy hn[ aunHW kys ktvwaux vwly b`icAW nMU ikhw ik swbq sUrq is`KI dI idK smu`cy sMswr ’c iek is`K dI sKSIAq ivl`Kx sKSIAq vjoN nzrI pYNdI hY ijs qoN iek is`K nMU ‘is`K’ hox dw PKr mihsUs huMdw hY, ies leI is`K b`icAW nMU mukMml is`KI srUp Dwrn krnw cwhIdw hY[ A`j dy pRogrwm nMU sPl bnwaux leI fw: sumIq kOr (sMDU), fw: kivMdr isMG, fw: iemwndIp isMG, fw: jsivMdr isMG, fw: nvikrn kOr, fw: hrjIq isMG (iFloN) ny vD-cVH ky ih`sw ilAw[
Drm pRcwr kmytI dy AYfISnl sk`qr s. myjr isMG ny pRbMDkW dw DMnvwd kIqw[ ies qoN pihlW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI hrpRIq isMG qy BweI virMdr isMG dy jQy dy rwgI jiQAW ny ielwhI bwxI dy kIrqn, BweI srbjIq isMG qy BweI kulrwj isMG dy kvISrI jQy ny smwijk burweIAW qy cot krdIAW kivqwvW pyS kIqIAW Aqy pMj ipAwrw BweI myjr isMG ny sMgqW nMU gurmiq mirXwdw qoN jwxMU krwieAw[ ies mOky hornW qoN ielwvw s. suKrwj isMG vyrkw, s. mhWvIr isMG sulqwnivMf, SRomxI kmytI dy pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. rwm isMG Aqy igAwnI hrbMs isMG mOjUd sn[
|
| |
|
is`K nOjuAwn Awpxy ivrsy pRqI suihrd hox-jQy: bldyv isMG -
fw: rmndIp kOr dw snmwn
|
|
AMimRqsr 3 meI- is`K Drm ‘ikrq kro, nwm jpo qy vMf Cko’ Aqy ibnW iksy BydBwv dy mnu`Kqw dI syvw krn vrgy suinhrI AsUlW ’qy ADwrq hox krky Ajoky Xu`g ’c ivSv dy pRmu`K DrmW ’coN sB qoN v`D siqkwirAw qy ipAwirAw jWdw hY[ is`K Drm sMswr dy kony-kony qIk PYilAw hoieAw hY Aqy v`K-v`K DrmW dy sUJvwn lok ies Drm pRqI bVI gMBIrqw nwl srgrmI ivKw rhy hn[ pr A`j kuJ Bu`lV is`K b`cy Awpxy SwnW m`qy ivrsy qoN mu`K moV ky Awpxy Drm nMU ip`T idKw rhy hn jo bhuq hI duKdweI qy icMqw dw ivSw hY ies pRqI suihrdqw nwl sucyq hox dI loV hY[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy idSw-inrdySnW hyT Drm pRcwr kmytI vloN iv`FI ‘Drm pRcwr qy is`K ivrsw sMBwl’ lihr dy muKI jQydwr bldyv isMG (muKI AKMf kIrqnI jQw ieMntrnYSnl) ny sQwnk gurU rwmdws fYNtl kwlj ivKy iek gurmiq smwgm smyN kwlj dy ividAwrQI, stwP qy sMgqW dy iek`T nMU sMboDn kridAW kIqw[
idn-b-idn vD rhy fyrwvwd qoN sucyq hox dI pRyrnw kridAW aunHW ikhw ik is`K jgq dy jwgq joiq gurU sRI gurU gRMQ swihb ivclI bwxI Dur kI bwxI dw pwvn sMdyS mnu`KI jIvn dy hr pRkwr dy du`K sMqwp nMU dUr krn dy smr`Q hY[ iek icq ho ky sUJ bUJ nwl ‘Dur kI bwxI’ pVn nwl mnu`K dI mwnisk AvsQw ’c su`qy isD pRIvrqn AwauNdw hY Aqy mnu`KI jIvn s`c, Acwr, ivhwr, siq-sMqoK, dieAw qy inmrqw vrgy nYiqk guxW nwl BrpUr ho jWdw hY pr APsos dI g`l hY ik Ajokw is`K nOjuAwn Awpxy Swnwm`qy ivrsy nMU Bu`l kysW dI byAdbI Aqy niSAW vrgIAW nwmurwd smwijk burweIAW ’c glqwn huMdw jw irhw hY[ ieQy hI b`s nhIN Awm lok AigAwnqw v`s fyrwvwd dy iSkwr ho rhy hn, ijs nMU qurMq T`lH pwaux dI loV hY[ aunHW ividAwrQIAW nwl gurmiq dI sWJ kridAW kysW dI byAdbI, niSAW dI vrqoN qy BrUx h`iqAw vrgIAW smwijk burweIAW qoN Cutkwrw pwaux leI gurmiq jIvn jugq Anuswr jIvn ijaux dI pRyrnw kIqI[ aunHW fwktrI dI pVHweI krn vwly ividAwrQIAW nMU ikhw ik qusIN cyqn vrg dy numwieMdy ho qusIN mnu`KI mrj dy duinAwvIN ielwj dy nwl mnu`KI mn nMU vI pVH skdy ho ies leI quhwnMU klgIDr dsmyS ipqw vloN drsweI jIvn jugq dy DwrnI bx, jn sDwrn nMU gurmiq nwl joVn dI inSkwm syvw leI hr smyN qqpr rihxw cwhIdw hY[ aunHW ies mOky fw: rmndIp kOr, ijs dI ku`KoN iek bytI dy pYdw hox dI KuSI ivc aus ny l`fU vMfy qy swk-sbMDIAW nMU qohPy idqy, nMU snmwn vjoN isropwE bKiSS kIqw[ igAwnI bldyv isMG dI pRyrnw sdkw ies mOky v`fI igxqI ’c nOjuAwn ividAwrQIAW ny gurmiq Anuswr jIvn bsr kridAW is`KI dy pRcwr leI pRx ilAw, nMU Drm pRcwr kmytI vloN snmwn vjoN isropwE qy pRmwx p`qr Byt kIqy gey[
ies mOky fYNtl kwlj dy ipRMsIpl fw: crnjIq isMG b`l ny Awpxy sMboDn ’c ikhw ik dsmyS ipqw swihb sRI gurU goibMd isMG jI dy hukm Anuswr hr is`K pRcwrk hY[ ies leI hr is`K nMU AwpxIAW izMmyvwrIAW dw Aihsws kridAW Awpxy Drm ’c pRp`k qy is`KI dy pRcwr leI suihrd hoxw cwhIdw hY[ aunHW ikhw ik ies kwlj ’c 300 ividAwrQI (200 lVkIAW 100 lVky) qy 150 dI igxqI ’c stwP hY, ijnHW ivcoN keI qW mW bwp bx cu`ky hn Aqy keIAW ny gRihsq jIvn ArMB krnw hY[ ies leI Aijhy kYNp sPl mW-bwp bxn leI aunHW dIAW ijMmyvwrIAW pRqI pRyrnw sroq bxdy hn[ aunHW kys ktvwaux vwly b`icAW nMU ikhw ik swbq sUrq is`KI dI idK smu`cy sMswr ’c iek is`K dI sKSIAq ivl`Kx sKSIAq vjoN nzrI pYNdI hY ijs qoN iek is`K nMU ‘is`K’ hox dw PKr mihsUs huMdw hY, ies leI is`K b`icAW nMU mukMml is`KI srUp Dwrn krnw cwhIdw hY[ A`j dy pRogrwm nMU sPl bnwaux leI fw: sumIq kOr (sMDU), fw: kivMdr isMG, fw: iemwndIp isMG, fw: jsivMdr isMG, fw: nvikrn kOr, fw: hrjIq isMG (iFloN) ny vD-cVH ky ih`sw ilAw[
Drm pRcwr kmytI dy AYfISnl sk`qr s. myjr isMG ny pRbMDkW dw DMnvwd kIqw[ ies qoN pihlW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI hrpRIq isMG qy BweI virMdr isMG dy jQy dy rwgI jiQAW ny ielwhI bwxI dy kIrqn, BweI srbjIq isMG qy BweI kulrwj isMG dy kvISrI jQy ny smwijk burweIAW qy cot krdIAW kivqwvW pyS kIqIAW Aqy pMj ipAwrw BweI myjr isMG ny sMgqW nMU gurmiq mirXwdw qoN jwxMU krwieAw[ ies mOky hornW qoN ielwvw s. suKrwj isMG vyrkw, s. mhWvIr isMG sulqwnivMf, SRomxI kmytI dy pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. rwm isMG Aqy igAwnI hrbMs isMG mOjUd sn[
|
| |
|
ShIdI purb mnwaux leI pwiksqwn jwx vwly SrDwlU 10 meI qk pwsport jmHW krvwaux: sk`qr
|
|
AMimRqsr-1 meI: pMcm pwqSwh swihb sRI gurU Arjn dyv jI dw ShIdI purb Aqy hor gurDwmW dy drSnW leI pwiksqwn jwx vwly jQy ’c jwx dy cwhvwn is`K SrDwlU Awpxy pwsport 10 meI qIk SRomxI kmytI dy Xwqrw ivBwg ivKy jmHW krvw skdy hn[ ieh jwxkwrI SRomxI kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik pMcm pwqSwh swihb sRI gurU Arjn dyv jI dw ShIdI purb Aqy Syry pMjwb mhwrwjw rxjIq isMG dI brsI mnwaux leI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI AgvweI ’c pwiksqwn jwx vwly jQy ’c jwx dy cwhvwn XwqrI Awpxy hlky dy mYNbr SRomxI kmytI dI isPwrS/qsdIk sihq jW is`Dy qOr ’qy 10 meI qIk dPqr SRomxI kmytI dy Xwqrw ivBwg ivKy jmHW krvwaux dI Kycl krn qW jo ilst iqAwr krky vIzw pRwpq krn dI kwrvweI mukMml kIqI jw sky[ aunHW ikhw ik ies qoN lyt pu`jy pwsportW vwly XwqrUAW nMU jQy ’c Swml hox leI ivcwirAw nhIN jw skygw[
|
| |
|
SRomxI kmytI vloN sQwpq skUlW ’c iksy pRkwr dI iF`l brdwSq
nhIN kIqI jwvygI-jQy: Avqwr isMG
skUlW leI nvIAW b`sW nMU JMfI lihr ky rvwngI
|
|
AMimRqsr 1 meI- is`K jgq dI numwieMdw pRqIinD Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN gurduAwrw pRbMDW dy nwl-nwl iv`idAw dy Kyqr ’c vI nvyN kIrqImwn sQwpq kIqy hn[ pMjwb dy v`K-v`K 9 ijilAW ’c sI.bI.AYs.eI. nwl sbMDq auc pwey dy Swndwr iemwrqW vwly nvyN skUl sQwpq kIqy hn[ ijQy Akwdimk is`iKAw dy nwl ividAwrQIAW nMU is`K Drm, gur-ieiqhws qy is`K ieiqhws qoN vI jwxMU krwieAw jwvygw[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny ienHW skUlW dy ipRMsIplW, fwierYktr AYjUkySn qy SRomxI kmytI dy AiDkwrIAW nwl sQwnk gurU nwnk invws iek`qrqw hwl ’c iek mIitMg dOrwn kIqw[
jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ies sMsQw dy muKI vjoN AOhudw sMBwlidAW hI SRomxI kmytI dy pRbMD ADIn cldy AdwirAW nMU AwDuink shUlqW pRdwn krn Aqy nvyN sQwpq kIqy jwx vwly skUlW nMU qurMq mukMml krvw iv`idAk sYSn ArMB krn vrgy v`fy qy AgWhvDU PYsly ley sn[ is`ty vjoN nvyN skUl mukMml ho ik ivi`dAk sYSn SurU ho gey hn jo ies sMsQw dI v`fI pRwpqI qy mwx vwlI g`l hY[ aunHW mIitMg ’c mOjUd stwP nMU ikhw ik spSt AwdyS kIqy ik auh pUrI qndyhI nwl iehnW skUlW nMU sPl bnwaux Aqy ies sMsQw qy mwipAW dIAW AwSwvW ’qy pUry auqrn[ aunHW pRbMDkI p`KoN vI ipRMsIpl swihbwn nMU AwdyS kIqy ik auh skUl dI hr pRkwr sWB-sMBwl Aqy AkwaUNts Awid nMU vI Apfyt r`Kx Aqy hr Awey gey nwl vDIAw qrIky nwl pyS Awaux[
ies mOky iek`qrqw nMU fwierYktr AYjUkySn s. gurmohn isMG isMG vwlIAw, sk`qr s. hrbyAMq isMG Aqy AYfI: sk`qr s. joigMdr isMG ny vI sMboDn kIqw[ iek`qrw ’c hornW qoN ielwvw gurU goibMd isMG pbilk skUl mlUkw (biTMfw) dI ipRMsIpl bIbI guirMdr kOr, gurU goibMd isMG pbilk skUl gMgsr jYqoN (PrIdkot) dI tIcr ieMcwrj bIbI nmrqw goiel, mwqw gujrI pbilk skUl QyhVI swihb igdVbwhw (mukqsr) dI tIcr ieMcwrj bIbI irMpl kOr, mwqw suMdrI pbilk skUl kot SmIr (biTMfw) dI ipRMsIpl bIbI hrjIq kOr, swihbzwdw AjIq isMG pbilk skUl bjIdpur (iProzpur) dy tIcr ieMcwrj s. bljIq isMG, swihbjwdw juJwr isMG pbilk skUl kot DrmUM (mwnsw) dy ipRMsIpl s. sqnwm isMG, sMq mohn isMG mqvwlw pbilk skUl iqrlokyvwlw isrsw (hirAwxw) dI tIcr ieMcwrj bIbI svrnjIq kOr, swihbjwdw Pqih isMG pbilk skUl gurU-kw-bwg (AMimRqsr) dI ipRMsIpl bIbI gurpRIq kOr, swihbwdw zorwvr isMG pbilk skUl nfwlw (kpUrQlw) dI tIcr ieMcwrj bIbI kMvljIq kOr, tRst ivBwg dy ieMcwrj s. mnjIq isMG qy pblistI ivBwg dy ieMcwrj s. rwm isMG mOjUd sn[
jQydwr Avqwr isMG Ardws auprMq v`K-v`K skUlW leI jYkwirAW dI guMj ’c b`icAW nMU ilAwaux qy iljwx leI b`sW dy kwPly nMU rvwnw kIqw[ suMdr Pu`lW nwl s`jIAW nvIAW b`sW ’c pRqI bs dI kImq 8 l`K dy krIb hY[ izkrXog hY ik Coty swihbzwidAW dI Shwdq dI qIjI SqwbdI mOky PqihgVH swihb is`K nvIN pIVI nMU aucpwey dI iv`idAw dyx dI Bwvnw nwl SqwbdI nMU smrpiq nvyN skUl sQwpq kIqy jwx dw AYlwn kIqw sI[ jQydwr Avqwr isMG dy kwrj kwl dOrwn 9 nvyN skUl mukMml hoey hn Aqy 6 AprYl nMU pMjwb dy mwnXog mu`K mMqrI s. pRkwS isMG bwdl vloN audGwtn kIqy jwx ’qy iv`idAk sYSn AwrMB kIqw igAw hY[ pihly sYSn dOrwn hI ielwkw invwsI sUJvwn mwipAW vloN BrvW huMgwrw imilAw hY Aqy ies mOky v`K-v`K skUlW iqMn hzwr ividAwrQI dwKlw lY cuky hn[ iesy dOrwn hI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRbMD ADIn cl rhy iv`idAk AdwirAW nMU smyN dy hwx dw bnwaux leI fwierYktoryt sQwpq kIqw igAw hY[
|
| |
|
hirAwxw ’c v`KrI kmytI dI mMg krn vwlI kWgrs 84 dy G`lUGwry dw klMk Ajy qIk nhIN Do skI-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 1 meI-“is`KW dI duSmx kWgrs ny hmySW ‘pwVo qy rwj kro’ dI nIqI ’qy c`lidAW rwj kIqw[ kWgrsIAW ny kdy eySIAweI KyfW smyN is`KW nMU hirAwxy ’coN lMGx qoN roikAw qy kdy is`K jgq dy kyNdrI Drm AsQwn sRI Akwl q^q swihb ’qy qopW, tYNkW nwl golwbwrI krky is`KW dy sbr dI prK kIqI, pr ies sB kwsy dy bwvjUd vI kuJ BulV is`K vIr ies kWgrs dIAW lUMbV cwlW ’c Aw ky v`KrI kmytI dI mMg kr rhy hn[ is`K jgq dI SkqI ’c vMfIAW pwaux qy ieiqhws nMU klMkq krn vwly Aijhy is`KW nMU ieiqhws kdy vI muAwP nhIN krygw”[ iehnW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny hirAwxw ’c v`KrI kmytI dI mMg krn vwly s. dIdwr isMG nlvI vloN kurUkSyqr qoN kWgrs dy AYm.pI. nvIn ijMdl nMU lY ky v`KrI kmytI bnwaux leI Bwrq dy pRDwn mMqrI qy A-sMivDwnk dbwA bnwaux sbMDI A^bwrW ’c CpIAW KbrW ’qy pRqIkrm pRgt kridAW kIqw[
jQydwr Avqwr isMG ny v`KrI kmytI leI vkwlq krn vwly im: ijMdl nMU ikhw ik v`fy sMGrS qy AQwh kurbwnIAW dy ky SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI hoNd ’c AweI sI Aqy ies dy mYNbrW dI cox auprMq smu`cy Bwrq dy v`K-v`K sUibAW ’c 15 mYNbr nwmjd vI kIqy jWdy hn[ aunHW im: ijMdl nMU ikhw ik ieh g`lW Swied aunHW dy bcpn jW Swied jnm qoN vI pihlW dIAW hox[ ikauNik jdoN SRomxI kmytI hoNd ’c AweI audoN hirAwxw pMjwb rwj dw hI ih`sw sI[ aunHW ikhw ik hux hwlq bhuq bdl gey hn Aqy is`K jgq isAwsI lwhw lYx vwly isAwsq-dwnW dy is`KW pRqI hyj nMU vyK prK ilAw[ aunHW ikhw ik kur`pt mhMqW qoN gurduAwrw pRbMD nUM sMgqI pRbMD ivc ilAwaux Aqy gurmiq mrXwdw Anuswr clwaux leI is`K pMQ nMU lMmy sMGrS dOrwn bI.tI. vrgy AMgryz zwlm dy GoiVAW dy suMbW Q`ly is`KW nMU driVAw igAw AnykW is`KW ny kurbwnIAW id`qIAW Aqy jwiedwdW vI kurk krvweIAW, qW jw ky SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI hoNd ivc AweI, jo pMjwb, hirAwxw, ihmwcl qy cMfIgVH dy ieiqhwsk gurDwmW dw pRbMD gurmiq mrXwdw Anuswr sMBwl rhI hY[
aunHW ikhw ik is`K kOm SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dI pRwpqI leI jdoN sMGrS kr rhI sI qW audoN AkwlI nyqwvW dy nwl jvwhr lwl vrgy kWgrsI nyqwvW ny vI jylHW k`tIAW Aqy cwbIAW dy morcy dI ij`q auprMq mhwqmw gWDI ny ies ij`q nMU AzwdI dI pihlI ij`q krwr idMidAW is`K jgq nMU vDweI sMdyS Byjy, jo ieiqhws dw ih`sw hn[ aunHW sRI ijMdl nMU ikhw ik kmytIAW isAwsI lwhw lYx leI JUTy dwivAW qy sMgqW nMU guMmrwh krky nhIN bxweIAW jw skdIAW[ aunHW s. nlvI nMU vI vwsqw pwieAw ik SRomxI kmytI dI pRwpqI dy sMGrS dOrwn ho skdw ik aunHW dy puriKAW dw vI KUn fu`ilAw hovy, pr jy nW vI fu`ilAw hovy qW vI aunHW nMU koeI h`k nhIN ik Shwdq dy ky pRwpq kIqI ies kmytI nMU qoVn leI koJy h`QkMfy vrqx[ aunHW id`lI kmytI dI hoNd dw izkr kridAW ikhw ik 1973 ’c pMjwb qoN id`lI jw ky morcw lw ky id`lI kmytI hoNd ’c ilAWdI geI nW ik ey.sI. kmirAW ’c bYT ky A^bwrW nMU ibAwn dy ky[ jQydwr Avqwr isMG ny sRI ijMdl qy s. nlvI nMU slwh id`qI ik jy auh isAwsq krnI cwhuMdy hn qW is`K SkqI ’c vMfIAW pw ky isAwsI rotIAW sykx dI Jwk C`f dyx Aqy iemwndwrI nwl lokW dI syvw krn[
|
| |
|
pMcm pwqSwh sRI gurU Arjn dyv jI dy pRkwS-purb nUM smripq gurduAwrw sRI lohgVH swihb qoN ivSwl ngr kIrqn AXoijq kIqw igAw
|
|
AMimRqsr 1 meI- pMcm pwqSwh swihb sRI gurU Arjn dyv jI dy pRkwS idhwVy nUM smripq SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Aqy sRI drbwr swihb dy pRbMDkW v`loN sMgqW dy sihXog nwl gurduAwrw iklHw lohgVH swihb qoN ivSwl qy AlOikk ngr kIrqn AwXoijq kIqw igAw[
sRI gurU gMRQ swihb jI dI C`qr CwieAw Aqy pMj ipAwirAW dI AgvweI ’c ieh ngr kIrqn svyry 9 vjy gurduAwrw iklHw lohgVH swihb qoN AwrMB hoieAw[ suMdr Pu`lW nwl sjI sunihrI pwlkI ’c SSoBq sRI gurU gMRQ swihb jI dI qwibAw s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy gRMQI isMG swihb igAwnI jgqwr isMG cOr dI syvw inBw rhy sn[ ngr kIrqn ’c Sihr dIAW Dwrimk sBw suswietIAW, SbdI jQy, gqkw pwrtIAW, v`K-v`K skUlW dy bYNf dy ividAwrQI qy AiDAwpk, POjI bYNf, SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dw smu`cw stwP Swml sI[ ngr kIrqn dw rsqw bhuq hI sohxI qrHW sjwieAw hoieAw sI[ rsqy ivc SrDwlUAW ny ngr kIrqn ’c Swml sMgqW dI lMgr, jl, cwh Awid nwl syvw kIqI[ hornW qoN ielwvw ngr kIrqn ’c SRomxI kmytI dy swbkw pRDwn pRo: ikRpwl isMG bfUMgr, mYNbr SRomxI kmytI s. auNkwr isMG SrIPpurw, sk`qr s. dlmyG isMG qy s. rxvIr isMG, AYfI: sk`qr s. joigMdr isMG AdlIvwl, s. rUp isMG Aqy s. myjr isMG rtOl, mIq sk`qr s. sqbIr isMG, s. auNkwr isMG qy s. blkwr isMG, suipRMtYNfYNt s. idlbwg isMG, shwiek suipRMtYNfYNt s. myjr isMG, Drm pRcwr dy suipRMtYNfYNt s. hrBjn isMG, pblIistI ieMcwrj s. rwm isMG, cIP gu: ie: s. suKdyv isMG, sRI drbwr swihb dy mYnyjr s. hrBjn isMG, AYfISnl mYnyjr s. blivMdr isMG (iBMfr), s. hrbMs isMG (m`lI), s. suKdyv isMG qlvMfI qy s. tihl isMG kMfIlw, mIq mYnyjr s. suKrwj isMG, sYkSn 87 dy ieMcwrj s. blbIr isMG, irkwrf ivBwg dy ieMcwrj s. gurcrn isMG, s. sMqoK isMG ieMcwrj 85, s. mlkIq isMG bihVvwl, s. surjIq isMG pRDwn syvk jQw qoN ielwvw BwrI igxqI ’c pqvMqy s`jx qy sMgqW mOjUd sn[
ngr kIrqn qoN pihly gurduAwrw lohgVH swihb sjy dIvwn ivc BweI guriekbwl isMG dy rwgI jQy ny ielwhI bwxI dw kIrqn kIqw Aqy Ardws auprMq sRI drbwr swihb dy mYnyjr s. hrBjn isMG ny pMj ipAwry swihbwn qy inSwncI isMGW nMU isropwE dI bKiSS kIqI[ ngr kIrqn KUh bMby vwlw, ktVw przwpq, SwSqrI mwrkIt, cONk tYlIPon AYkscYNj, ktVw Gn`eIAw, cONk PrId, ktVw Syr isMG, rIzYNt twkI qy hwl bzwr qoN huMdw hoieAw gurduAwrw twhlI swihb (sMqoKsr) ivKy sMpMn hoieAw[
pMcm pwqSwh sRI gurU Arjn dyv jI dy pRkwS idhwVy nMU smrpiq k`l bu`Dvwr sRI AKMf pwT swihb dy Bog auprMq s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI ielwhI bwxI dw kIrqn krngy[ ies mOky ieiqhwsk ic`qrW dI pRdrSnI lgweI jwvygI[ Swm nMU gurduAwrw twhlI swihb sMqoKsr ivKy dIpmwlw hovygI Aqy rihrws dy pwT auprMq AwiqSbwzI clweI jwvygI[
|
| |
|
dIvwn tofr m`l dI hvylI dI sWB-sMBwl leI jQy: Avqwr isMG dI AgvweI ’c mwhrW dI kmytI dw gTn - sk`qr
|
|
AMimRqsr 30 ApRYl-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny gurU Gr dy Ainn syvk dIvwn tofr m`l dI hvylI (irhwieS-gwh) sbMDqW vloN is`K jgq dI numwieMdw Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nMU sONp id`qy jwx dw zordwr svwgq kridAW, ies nMU ‘is`K jgq dI ivrwsq’ vjoN sWBx leI purwqqv ivBwg qy hor qknIkI mwhrW ’qy ADwrq 5 mYNbrI kmytI dw gTn kIqw hY[ ieh jwxkwrI SRomxI kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik jQydwr Avqwr isMG, aukq hvylI dI iemwrq nMU is`K kOm dI ivrwsq vjoN sWBx leI bhuq auqsuk hn Aqy aunHW ny AwpxI AgvweI ’c fwierYktr ientYk id`lI, fwierYktr nYSnl imaUjIAm id`lI, skUl AwP plYinMg borf gurU nwnk dyv XUnIvristI sRI AMimRqsr dy pRo: fw: blivMdr isMG Aqy hvylI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nMU sONpx vwly s. nvjoq pwl isMG (rMDwvw) ’qy ADwrq 5 mYNbrI kmytI dw gTn kIqw hY ijs nMU SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s. dlmyG isMG koAwrfInyt krngy[ aunHW d`isAw ik jldI hI ienHW mwhrW dy nwl mIitMg krky mOky pur jw ky ies hvylI dw jwiezw ilAw jwvygw Aqy mwhrW dI rwey Anuswr ies dI sWB-sMBwl kIqI jwvygI[
aunHW d`isAw ik kuJ pusqkW ’c ies hvylI dIAW CpIAW qsvIrW dy ADwr pur ies hvylI nMU hU-b-hU sWiBAw jwvygw[izkrXog hY ik Coty swihbzwdy bwbw zorwvr isMG qy bwbw Pqih isMG dI Shwdq auprMq aunHW dy sskwr leI srihMd dy nvwb dIAW SrqW Anuswr dIvwn tofr m`l ny loVINdI zmIn pur sony dIAW mohrW KVIAW r`K ky jgHw pRwpq kIqI sI, ijs kwrn dIvwn tofr m`l dw is`K jgq ’c BwrI siqkwr hY Aqy gurU Gr dy Aijhy SrDwvwn is`K dw Gr, is`K jgq dI numwieMdw Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nMU sONpy jwxw bVy mwx vwlI g`l hY[
|
| |
|
inhMg isMG jQybMdIAW vloN cMfIgVH qoN Cpdy iek pMjwbI A^bwr ivruD kwrvweI krn leI jQy. Avqwr isMG nUM mYmorMfm idqw
|
|
AMimRqsr 29 ApRYl-mohwlI qoN Cpdy iek pMjwbI A^bwr vloN swihb sRI gurU gRMQ swihb jI pRqI vrqI SbdwvlI nwl is`K kOm dIAW BwvnwvW nUM Tys phuMcwaux vwlI Aiq GtIAw kwrvweI dI zordwr inMdw kridAW ies A^bwr ivruD kwrvweI krn leI v`K-v`K inhMg isMG jQybMdIAW vloN bwbw inhwl isMG hrIAW vylW dI AgvweI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG nUM iek mMg p`qr idqw[ ieh jwxkwrI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik bIqI rwq imsl ShIdW qrnwdl dy muKI bwbw inhwl isMG hrIAW vylW vwilAW dI AgvweI ’c v`K-v`K inhMg isMG jQybMdIAW dy muKIAW ijnHW ’c qrnwdl bwbw bkwlw dy muKI bwbw m`Kx isMG ibDI cMd sMprdw, bwbw Avqwr isMG jI surisMG vwly, bwbw su`Kw isMG mihqw cONk, bwbw mwn isMG gurU nwnk dl mVIAW vwly, bwbw iSMdw isMG jI iBKIivMf vwilAW bwbw inrml isMG jI JwV swihb vwly, bwbw lwl isMG jI mwlvw qrnwdl, bwbw qrlok isMG iKAwlw Awid Swml sn, ny Awpxy dsKqW nwl iek mYmorMfm ’c cMfIgVH qoN Cpdy A^bwr ivruD FukvIN kwrvweI krn leI bynqI kIqI[ aunHW mYmorMfm ivc ikhw hY ik cMfIgVH qoN Cpx vwlw pMjwbI dw ieh A^bwr iksy fUMGI swijS v`s Awey idn kUV dw pRcwr krky is`K jgq dIAW BwvnwvW nwl iKlvwV kr irhw hY[ aunHW mYmorMfm ivc ikhw hY ik ieh A^bwr hux kUV dy h`dW bMny t`p igAw hY, ijs nMU qurMq T`lH pwaux dI loV hY[ v`K-v`K inhMg isMG jQybMdIAW dy muKIAW jQy. Avqwr isMG nUM Brosw idqw ik auh is`K jgq dI pRqIinD Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mYNbrW nwl moFy nwl moFw joV ky KVy hn Aqy pMQ vloN hoey hr hukm ’qy auh Pu`l cVwauxgy[ inhMg muKIAW sRI guru gRMQ swihb jI dI gurg`dI dI qIjI SqwbdI smwgmW ’c v`D cV ky Xogdwn pwaux dw ivsvwS id`qw[
|
| |
|
swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dy vpwrIkrn nMU rokx leI s. bwdl dI AgvweI
vwlI pMjwb srkwr vloN kwnMUn pws kIqy jwx dw DMnvwd-jQy: Avqwr isMG ---
pMj ipAwry swihbwn vloN t`k lw ky sRI gurU gRMQ swihb Bvn dI iemwrq
dy ivsQwr dI kwrsyvw ArMB
|
|
AMimRqsr 28 ApRYl-swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dy pwvn srUpW dI CpweI smyN Adb-siqkwr bhwl r`Kx, gurmiq mrXwdw Anuswr CpweI krn Aqy pwvn srUpW dw vpwrIkrn rokx leI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN v`fy p`Dr ’qy kIqIAW koiSSW nMU aus smyN BrpUr sPlqw imlI jdoN pMjwb ’c s. pRkwS isMG bwdl dI AgvweI vwlI srkwr ny iek kwnMUn pws krky pwvn srUpW dI CpweI dy h`k is`K jgq dI numwieMdw Dwrimk sMsQw SRomxI kmytI nMU dy ky is`K jgq dIAW BwvnwvW dw siqkwr kIqw[ so pwvn srUpW dI CpweI leI gurduAwrw rwmsr swihb ivKy siQq sRI gurU gRMQ swihb Bvn dI iemwrq ’c A`j golfn AwPsY~t ipRMitMg pRYs dw ivsQwr kIqw jw irhw hY, ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny ies kwrj dI ArMBqw leI gurduAwrw rwmsr swihb ivKy AwXoijq gurmiq smwgm smyN juVIAW sMgqW dy iek`T nMU sMboDn kridAW kIqw[
aunHW d`isAw ik ies ivsQwrq iemwrq ’c gurduAwrw ipRMitMg pRYs dI purwxI iemwrq nMU vI Swml kIqw igAw hY[ aunHW ikhw ik ies iemwrq dI bysmYNt dw ivsQwr krky AwDuink iksm dIAW ipRMitMg mSInW sQwpq kIqIAW jwxgIAW, nwl hI ipRMitMg vwly kwgz dw stor Aqy bweIifMg sYkSn vI sQwpq kIqw jwvygw[ aunHW d`isAw ik golfn AwPsY~t pRYs dw pRbMDkI blwk, ‘gurduAwrw ipRMitMg pRYs’ dI mOjUdw iemwrq dI pihlI mMjl ’qy iqAwr kIqw jw irhw hY[ aunHW ikhw ik Aijhw ivsQwr ho jwx nwl sRI gurU gRMQ swihb jI dy pwvn srUp, gurmiq iltrycr qy gurmiq swihq v`fy p`Dr ’qy pRkwSq ho skx dI suivDw bx jwvygI Aqy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI sMswr Br ’c swihb sRI gurU gRMQ swihb dy pwvn srUp muh`eIAw kr skx dy smr`Q ho skygI[ A`j ies kwrsyvw dw SuB-AwrMB kIqw jw irhw hY[
ies mOky syvw dy puMj kwrsyvw vwly bwbw lwB isMG jI ny pRsMnqw dw pRgtwvw kridAW ikhw ik aunHW dI KuSiksmqI hY ik aunHW nMU AijhI kwrsyvw dw vI subwg pRwpq hoieAw hY[ izkrXog hY ik qRY-SqwbdI gurU goibMd isMG Kwlsw kwlj dI syvw vI jQydwr Avqwr isMG vloN bwbw lwB isMG jI nMU sONpI geI hY[
ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hY~f gRMQI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG ny ikhw ik swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dI CpweI dw kwrj bVw Aihm qy mh`qvpUrn hY[ ies kwrj leI mOjUdw iemwrq dw ivsQwr qy AwDuink qy imAwrI mSInw sQwpq kIqy jwx dy PYsly dw syhrw jQydwr Avqwr isMG nMU jWdw hY[ aunHW kwmnw kIqI ik siqgurU s`cy pwqSwh jQydwr Avqwr isMG qy kwrsyvw vwly bwbw lwB isMG jI nMU bl qy au~dm bKiSS krn ik auh ies kwrj nMU sMpUrn kr skx[ ies auprMq pMj ipAwirAW dy rUp ivc s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hY~f gRMQI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG, bwbw lwB isMG jI kwrsyvw vwly, bwbw Avqwr isMG jI BOrw, bwbw jrnYl isMG Aqy jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny t`k lw ky kwr syvw dI ArMBqw kIqI[
ies qoN pihlW pwT dy Bog auprMq hzUrI rwgI BweI siqMdrbIr isMG ny ielwhI bwxI dy kIrqn nwl sMgqW nMU inhwl kIqw, Ardws s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hY~f gRMQI isMG swihb igAwnI gurcbn isMG ny kIqI[ jQydwr Avqwr isMG jI ny kwrsyvw vwly bwbw lwB isMG jI Aqy hor pRiqST sKSIAqW nMU snmwn vjoN isropwE bKiSS kIqy[
ies mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hY~f gRMQI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG, SRomxI kmytI dy AMiqMRg mYNbr s. rijMdr isMG mihqw, SRomxI kmytI dy sk`qr s. dlmyG isMG, AYfI: sk`qr s. joigMdr isMG AdlIvwl qy s. hrjIq isMG, mIq sk`qr s. AMgryj isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. rwm isMG, sRI drbwr swihb dy mYnyjr s. hrBjn isMG, mIq mYnyjr s. suKrwj isMG, golfn AwPsY~t pRYs dy mYnyjr s. pRIqm isMG purI, pblIkySn ivBwg dy muKI s. iekbwl isMG muKI, s. hrbMs isMG, s. gurmuK isMG, s. jsbIr isMG, ipRMsIpl hrdyv isMG, ipRMsIpl kulivMdr isMG, s, jgjIq isMG j`gI, s. suKbIr isMG mUlyc`k, SRomxI kmytI dy AYs.fI.E. s. prmjIq isMG qy jy.eI. s. suKijMdr isMG, s. myhr isMG, bwbw jrnYl isMG, bwbw Avqwr isMG BOrw, BweI vwihgurU isMG, BweI AnMd isMG, BweI gurdIp isMG, bwbw hrBjn isMG Blvwn, BweI mnjIq isMG sukyq vwly, bwbw bhwdr isMG, bwbw GuMmx isMG, bwbw su`cw isMG, bwbw ikRpwl isMG dmdmw swihb vwly qoN ielwvw v`fI igxqI ’c sMgqW mOjUd sn[
|
| |
|
purI (jgnnwQ) ivKy BweI ihMmq isMG dI Xwdgwr auswrI jwvygI-jQy: Avqwr isMG
auVIsw srkwr vloN jgHw muh`eIAw kIqy jwx dw Brosw
|
|
AMimRqsr 27 ApRYl-is`K jgq dI numwieMdw Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny Awpxy PrjW dI pUrqI kridAW p`CmI s`iBAqw dy mwrU pRBwv hyT Awey nOjuAwnW nMU piqqpuxy, niSAW dI vrqoN qy BrUx h`iqAw vrgIAW smwijk burweIAW pRqI jwgrUk krn leI v`fy p`Dr ’qy auprwly kIqy hn[ ‘AMimRq Cko isMG sjo qy is`K ivrsw sMBwl muihMm’ nMU bVw vDIAw qy hW p`KI huMgwrw imilAw hY[ ies sMsQw vloN auh mhwn sKSIAqW ijMnW dw is`K ieiqhws ivc ivSyS sQwn hY, dIAW XwdgwrW sQwpq kIqy jwx dy auprwly kIqy jw rhy hn qW jo Awaux vwlIAW pIVHIAW aunHW dy jIvn qoN syD lY skx[ iehnW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny BubnySvr ivKy hotl pwl hweIt dy iek hwl ’c auVIsw dy kwnMUn mMqrI sRI ivSv BUSn hrIcMdn, sYr spwtw mMqrI sRI dybI imSrw, auVIsw is`K pRqIinD borf Aqy auVIsw rwj ’c v`K-v`K gurduAwrw swihbwn dy AOhudydwrW dI iek`qrqw dOrwn kIqw[ ieh jwxkwrI aunHW dy pI.ey. s. pRmjIq isMG ny tYlIPon rwhIN id`qI[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG ny SqwbdI smwgmW leI auVIsw srkwr vloN imly sihXog dw DMnvwd kridAW ikhw ik rwj srkwr v`loN loVINdI jgHw muh`eIAw kIqy jwx ’qy SRomxI kmytI vloN BweI ihMmq isMG (pMj ipAwry) dI Xwdgwr sQwpq kIqI jwvygI[ ieh Xwdgwr iks rUp ivc hovygI, ieh SRomxI kmytI qy auVIsw is`K pRqIinD borf iml bYT ky inSicq krygI[ BweI ihMmq isMG aunHW pMj ipAwry swihbwn ivcoN hn ijnHW nMU dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI ny 1699 eI: ivc AnMdpur swihb ivKy Awpxy h`QIN KMfy bwty dI pwhul bKiSS kIqI sI[
iesy mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hY~f gRMQI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG ny auVIsw sUby dy mMqrI mMfl, sUby dIAW Dwrimk sMsQwvW Aqy sMgqW vloN SqwbdI smwgmW leI imly sihXog dw DMnvwd kridAW ikhw ik is`K kOm dI nvIN pIVI nMU gurmiq jIvn jugq, is`KI ivcwrDwrw, Awpxy AmIr s`iBAwcwr qy gOrvmeI ivrsy qoN jwxMU krwauxw smyN dI mu`K loV hY[ ies kwrj leI mwipAW nMU vI suihrdqw nwl XqnSIl huMidAW SRomxI kmytI nMU sihXog dyxw cwhIdw hY[ aunHW ikhw ik b`cy dI sKSIAq dy ivkws v`l pUrw iDAwn dyNidAW Akwdimk iv`idAw dy nwl-nwl gurmiq dI iv`idAw ’c vI pRp`k kridAW ikrq kro, nwm jpo qy vMf Cko dy sunihrI isDWq nMU AmlI rUp ’c Apnwaux dI loV hY[aunHW ies g`l ’qy qs`lI pRgt kIqI ik auVIsw sUby dIAW sMgqW Aqy gurduAwrw pRbMDk kmytIAW vloN gurU swihb dy gurpurb qy ieiqhwsk idhwVy nwnkSwhI kYlMfr Anuswr mnwey jw rhy hn[
iek`qrqw ’c auVIsw dy kwnMUn mMqrI sRI ivSv BUSn hrIcMdn ny is`K kOm dIAW Dwrimk BwvnwvW dI kdr kridAW sRI gurU gRMQ swihb jI dI gurg`dI dI qIjI SqwbdI mnwaux leI hr pRkwr dw sihXog Aqy BweI ihMmq isMG dI Xwdgwr sQwpq krn leI jgHw muh`eIAw kIqy jwx dw Brosw id`qw[
hornw qoN ielwvw ies mOky iek`qrqw ’c sYr spwtw mMqrI sRI dybI imSrw, SRomxI kmytI dy mYNbr s. jsivMdr isMG AYfvokyt, is`K pRqIinD borf dy pRDwn s. jsbIr isMG Aqy 300 swlw gurg`dI SqwbdI kmytI dy cyArmYn s. Avqwr isMG ny vI Awpxy ivcwr pyS kIqy[
iek`qrqw ’c gurduAwrw sRI gurU isMG sBw BubnySvr dy mYNbr s. bldyv isMG, auVIsw is`K pRqIinD borf dy pRDwn s. jsbIr isMG, mIq pRDwn s. AYs.pI.AYs. (bydI), sk`qr s. XSpwl isMG, KzwncI s. crnjIq isMG, koAwrfInytr s. gurmIq isMG, pRYs sk`qr s. rijMdr isMG, gurduAwrw swihb rOV iklw dy pRDwn s. Drm isMG, sk`qr s. Avqwr isMG, 300 swlw gurg`dI SqwbdI kmytI dy ko-cyArmYn s. rijMdr isMG, gurduAwrw swihb BvwnI ptnw dy pRDwn s. mlkIq isMG, iespwq gurduAwrw swihb dy pRDwn s. blbIr isMG qy SRomxI kmytI dy pRDwn dy pI.ey s. pRmjIq isMG sroAw qoN ielwvw auVIsw ’c lgBg 42 gurduAwrw swihbwn dIAW pRbMD kmytIAW dy AOhudydwr mOjUd sn[
|
| |
|
sRI gurU gRMQ swihb jI dIAW is`iKAwvW nMU AmlI rUp
’c ApnwieAw jwvy-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 26 ApRYl-swihb sRI gurU gMRQ swihb jI dI mwnv sMswr nMU mhwn dyx hY ijnHW KMfW bRihmMfW dI, A`j l`KW ivigAwnI idn rwq Koj kr rhy hn aunHW sbMDI ivSwl jwxkwrI gurU swihbwn dy 400 swl pihlW hI swihb sRI gurU gRMQ swihb ’c drj kr id`qI sI[ ieQy hI b`s nhIN sRI gurU gRMQ swihb jI ivc mnu`KI jIvn nwl juVy iksy vI msly nMU A`KoN-proKy nhIN kIqw, sgoN aunHW dw h`l vI drj hY[ ies leI gurbwxI AwSy Anuswr jIvn ijaux vwlw mnu`K iksy vI pRkwr dy duinAwvI du`K qklIP dw iSkwr nhIN ho skdw[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny auVIsw is`K pRqIinD borf vloN gurduAwrw sRI gurU isMG sBw BubnySvr ivKy sRI gurU gRMQ swihb jI dI grg`dI dI qIjI SqwbdI nMU smripq iek gurmiq smwgm smyN juVIAW sMgqW nMU sMboDn kridAW kIqw[ ieh jwxkwrI aunHW dy pI.ey. s. pRmjIq isMG ny tYlIPon rwhIN id`qI[
aunHW d`isAw ik jQydwr Avqwr isMG ny Dwrimk mrXwdw dI g`l kridAW ikhw ik sRI Akwl q^q swihb is`K jgq dw srvau~c Dwrimk kyNdrI AsQwn hY ies qoN jwrI hr AwdyS/sMdyS is`K jgq leI ielwhI Purmwn hY Aqy ies ’qy Aml krnw hr is`K dw Prj hY[ aunHW ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI is`K jgq dI sMivDwnk qOr ’qy cuxI hoeI pRqIinD Dwrimk sMsQw hY ijs ny gurduAwrw swihbwn dy pRbMD dy nwl-nwl is`KI dy pRcwr, pRswr qy iv`idAw dy Kyqr ivc vI nvyN kIrqI mwn sQwn kIqy hn[ aunHW ikhw ik dyS-ivdyS ’c ikDry vI is`K vsy hn, nMU drpyS iksy vI muSikl smyN ieh sMsQw aunHW dy nwl KVI hY[ aunHW ikhw ik BubnySvr dIAW sMgqW vloN AwXoijq ies smwgm qoN ieh pRqIq huMdw hY ik sMgqW ivc is`KI pRqI ikMnw zjbw, auqSwh qy siqkwr hY[ aunHW BubnySvr dI sMgq nMU ivSvwS duAwieAw ik dyS ivc ikDry vI is`K v`sdy hn SRomxI kmytI aunHW nwl hr p`KoN qwlmyl bxweI r`KygI[ ies mOky jQydwr Avqwr isMG nMU gurduAwrw sRI gurU isMG sBw BubnySvr dy sk`qr s. surjIq isMG ny isropwE dy ky snmwnq kIqw[ ies qoN pihlW sRI gurU isMG sBw rOV iklw dy hzUrI rwgI BweI srbjIq isMG dy jQy ny ielwhI bwxI dy kIrqn Aqy Drm pRcwr kmytI dy FwfI jQy ny bIr rsI vwrW nwl sMgqW nMU gur-ieiqhws nwl joiVAw[
ies mOky SRomxI kmytI dy mYNbr s. jsivMdr isMG AYfvokyt, s. pRmjIq isMG sroAw, gurduAwrw swihb JwrKMf pRdyS dy pRDwn s. SilMdr isMG, gurduAwrw sRI gurU isMG sBw BubnySvr dy mYNbr s. bldyv isMG, auVIsw is`K pRqIinD borf dy pRDwn s. jsbIr isMG, mIq pRDwn s. AYs.pI.AYs. (bydI), sk`qr s. XSpwl isMG, KzwncI s. crnjIq isMG, koAwrfInytr s. gurmIq isMG, pRYs sk`qr s. rijMdr isMG, gurduAwrw swihb rOV iklw dy pRDwn s. Drm isMG, sk`qr s. Avqwr isMG, 300 swlw gurg`dI SqwbdI kmytI dy cyArmYn s. rijMdr isMG, gurduAwrw swihb BvwnI ptnw dy pRDwn s. mlkIq isMG, iespwq gurduAwrw swihb dy pRDwn s. blbIr isMG qoN ielwvw auVIsw ’c lgBg 42 gurduAwrw swihbwn dIAW pRbMD kmytIAW dy AOhudydwr, v`fI igxqI ’c Sihr dy pqvMqy qy sMgqW mOjUd sn[
ies auprMq jQydwr Avqwr isMG jgnnwQ purI ’c suSoiBq gurduAwrw bwaulI swihb ivKy nqmsqk hoey[ Swm nMU auVIsw is`K pRqIinD borf dy mYNbrW nwl pMQk ivcwrW kIqIAW[ k`l nMU jQydwr Avqwr isMG gurU gRMQ swihb dI gurg`dI dI qIjI SqwbdI sbMDI auVIsw dy mu`K mMqrI sRI nvIn ptnwiek qy auVIsw is`K pRqIinD borf dy mYNbrW nwl SqwbdI dy smwgmW sbMDI iek`qrqw ’c SmUlIAq krngy[
*****
|
| |
|
jQy: Avqwr isMG BubnySvr leI rvwnw
|
|
AMimRqsr 25 ApRYl-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ies swl AkqUbr mhIny swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dI gurg`dI idvs dI qIjI SqwbdI q^q s`cKMf sRI hzUr swihb pUry KwlsweI jwho jlwl nwl mnwaux dy sbMD ’c dyS dy v`K-v`K BwgW ’c Dwrimk sBw-suswietIAW qy is`K sMgTnW dy sihXog leI srgrm hn Aqy auVIsw is`K pRqIinD borf dy s`dy ’qy A`j auh auVIsw sUby dy Sihr BubnySvr leI rvwnw ho gey hn[
aunHW d`isAw ik jQydwr Avqwr isMG 26 qy 27 ApRYl nMU auVIsw is`K pRqIinD borf vloN sMgqW dy sihXog nwl BubnySvr qy sMbl ivKy sRI gurU gRMQ swihb dI gurg`dI idvs dI qIjI SqwbdI nMU smripq ho rhy smwgmW ’c SmUlIAq Aqy borf dI iek`qrqw ’c s`cKMf sRI hzUr swihb ivKy sRI gurU gRMQ swihb jI dI gurg`dI dI qIjI SqwbdI mnwaux leI ivcwrW krngy[ aunHW dy nwl SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mYNbr s. jsivMdr isMG AYfvokyt qy s. pRmjIq isMG pI.ey. gey hn[ auh 28 ApRYl nMU AMimRqsr vwips prqxgy[
|
| |
|
is`KI dy pRcwr qy pRswr leI dyS Br ’c imSn
sQwpq kIqy jwxgy-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 24 ApRYl-swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dy imSn nMU sMswr Br ’c aujwgr krn leI is`K jgq dI numwieMdw sMsQw vloN v`fy p`Dr ’qy kIqy jw rhy auprwilAW dI kVI vjoN dyS dy v`K-v`K BwgW ’c imSn sQwpq kIqy jw rhy hn ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny d`KxI Bwrq ’c hYdrwbwd ivKy is`K imSn dI sQwpqI auprMq AMimRqsr pu`jx ’qy iek pRYs rlIz ’c kIqw[
jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik d`KxI Bwrq dy is`KW dI purzor mMg ’qy gurduAwrw gurU nwnk drbwr ASok ngr hYdrwbwd ivKy is`K imSn sQwpq kIqw igAw hY[ ieh imSn Drm pRcwr kmytI dy mYNbr s. hzUr isMG hYdrwbwd, s. gurcrn isMG b`gw qy s. hrimMdr isMG dI dyKryK ’c kMm krygw[ aunHW d`isAw ik hYdrwbwd dy Awspws dy gurduAwrw swihbwn dIAW pRbMDk kmytIAW vloN BrpUr sihXog dw Brosw id`qw igAw hY[ sQwnk is`KW dy numwieMidAW ny ies kwrj leI Drm pRcwr kmytI nMU iek hzwr gz jgHw dyx dw vI AYlwn kIqw[ jQydwr Avqwr isMG ny sMgqW vloN SrDw Bwvnw nwl kIqI ies pySkS dy m`dynzr AYlwn kIqw ik ies jgHw pur gurmiq ividAwlw sQwpq krngy qW jo is`K kOm dI nvIN pnIrI Akwdimk iv`idAw dy nwl gurmiq ’c pRp`k ho Awpxy ivrsy nwl juVI rhy[ aunHW ikhw ik is`K imSn dy kMmkwj nMU jMgI p`Dr ’qy SurU krn leI pRcwrk, kvISrI qy FwfI jiQAW dI ifaUtI lgw id`qI hY[ ieh pRcwrk qy FwfI jQy dyS dy d`KxI iKqy ’c hr roz v`K-v`K gurduAwrw swihbwn ’c pu`j ky inqnym auprMq sMgqW nMU sRI Akwl q^q swihb dI gurmiq mrXwdw nwl joVngy Aqy SRomxI kmytI vloN kIqy jw rhy kwrjW dI jwxkwrI vI pRdwn krngy qW auh is`K jo is`K pRIvwr jo ies sMsQw qoN Axjwn hn, nMU ies dy kwrj Kyqr qy mh`qqw qoN jwxMU ho skx[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG ny hYdrwbwd dIAW sMgqW nMU nwnkSwhI kYlMfr qy fwierIAW vI Byt kIqIAW[ imSn dI sQwpnw mOky Drm pRcwr kmytI dy mYNbr s. BrpUr isMG, s. hzUr isMG, Drm pRcwr kmytI dy sk`qr s. virAwm isMG, pI.ey. s. pRmjIq isMG, suprvweIzr s. Ajwieb isMG qoN ielwvw v`K-v`K gurduAwrw swihbwn dIAW kmytIAW dy cyArmYn s. hrimMdr isMG b`gw Aqy hor mYNbr swihbwn mOjUd sn[ ies auprMq jQydwr Avqwr isMG gurduAwrw AMgITw swihb CwvxI mhwrwjw rxjIq isMG ivKy nqmsqk hoey Aqy shwieqw vjoN pMj l`K rupey dI rwSI vI id`qI[
Drm pRcwr kmytI vloN sQwpq ieh is`K imSn qwmlnwfU, AWdrw pRdyS qy kyrlw sUibAW dIAW is`K sMgqW nwl sMprk r`Kygw[ izkrXog hY ik ies qoN pihlW Drm pRcwr kmytI vloN is`KI dy pRcwr qy pRswr leI dyS dy v`K-v`K sUibAW ijvyN jMmU-kSmIr, hirAwxw, id`lI, C`qIsgVH, rwjsQwn, auqrWcrl, vYst bMgwl Awid ivKy imSn sQwpq kIqy hoey hn, jo sPlqw pUrvk c`l rhy hn[
|
| |
|
jQy: Avqwr isMG vloN qRY-SqwbdI Kwlsw kwlj dy qIsry knvokySn
smwgm smyN cMgyry Biv`K dI kwmnw
|
|
AMimRqsr 18 ApRYl-ividAwrQIAW dI aucyrI is`iKAw Aqy cMgyry Biv`K dI kwmnw kridAW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik Drm swry hI siqkwrq hn pr Awpxy-Awpxy AkIdy ivc pRp`k hoxw vI lwzmI hY[ gurU dI golk dI mwieAw nwl SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN clwey jw rhy ividAk AdwirAW ivcoN iv`idAw pRwpq krn vwly is`K nOjuAwn jykr niSAW Aqy piqqpuxy dw iSkwr huMdy hn qW mYN smJdw hW ik ieh sMgq vloN SrDw nwl gurU nMU Byt kIqI mwieAw dw duraupXog hY[ auh A`j ieQy qRY-SqwbdI gurU goibMd isMG Kwlsw kwlj sRI AMimRqsr dy qIsry knvokySn smwgm ivc ividAwrQIAW nMU ifgrIAW pRdwn krn qoN pihlW sMboDn kr rhy sn[
Kwlsw pMQ dI swjxw dy 300-swlw idhwVy nMU smripq ies kwlj ivc swl 2006-07 dOrwn grYjueySn Aqy post grYjUeySn kr cu`ky lgBg 200 ividAwrQIAW nMU bI.sI.ey, bI.AYs.sI AweI.tI, bI.AYs.sI. ieknoimks, bI.AYs.sI kMipaUtr swieMs, bI.kom. pRoPYSnl qy rYgUlr, AYm.kom qy AYm.AYs.sI kMipaUt swieMs dIAW ifgrIAW qksIm kridAW Aqy aunHW dy kwmXwbIAW Bry BivK leI SuB kwmnwvW dyNidAW ikhw ik jld hI kwlj dI nvI auswrI kIqI jw rhI iblifMg ivc vDIAw ienPrwstrkcr Aqy shUlqW ividAwrQIAW nMU idqIAW jwxgIAW[ aunHW ny kwlj dIAW QoVy smyN ivc kIqIAW v`fIAW pRwpqIAW dI SlwGw vI kIqI Aqy ividAwrQIAW dI vDIAw plysmYNt leI vI Xqn krn bwry stwP nMU sMboDn kridAW ikhw ik swrIAW shUlqW leI kwlj dI iblifMg Agly sYSn qoN pihlW hI mukMml kr leI jwvygI[
ies smwroh iv`c kwlj dy ipRMsIpl sR: kulivMdr isMG ny pRDwn swihb Aqy Awey hoey mihmwnW nUM jI AwieAW AwKidAW DMnvwd kIqw Aqy kwlj vloN XwdgwrI icMnH dy ky pRDwn swihb Aqy hor pqvMqy s`jxw nUM snmwinq kIqw[ ies mOky sR: joigMdr isMG AYfISnl sk`qr, sR: auNkwr isMG jI mIq sk`qr, sR: AMgryj isMG jI pI.ey, ipRMsIpl sR: hrdyv isMG, sR: pRIqm isMG jI mYnyjr pRYs, sR: mnjIq isMG ieMcwrz ividAw, sR: suKdyv isMG BUrw, sR: jgjIq isMG j`gI suipRMtYNfYNt, kwlj dw smu`cw tIicMg qy nwn-tIicMg stwP, SRomxI kmytI dy bhuq swry krmcwrI Aqy pqvMqy mOjUd sn[
*****
|
| |
|
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN is`iKAw dy imAwr nMU
kwiem r`Kx ’qy zor-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 18 ApRYl-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN sRI AMimRqsr dy sulqwnivMf ielwky dy lokW dI purzor mMg nMU mu`K r`KidAW golfn tYNpl kwlOnI sulqwnivMf rof ’qy sRI gurU rwmdws pbilk skUl dI iemwrq dw audGwtn A`j SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny kridAW ikhw ik Coty b`icAW nMU is`KI dy lV lwaux Aqy aunHW dy srbp`KI ivkws leI SRomxI kmytI golk dI mwieAw nMU iv`idAw dy pswr ihq Krcx nMU sPlw smJdI hY[ aunHW hor ikhw ik Awaux vwlI is`K pnIrI nMU niSAW Aqy piqqpuxy dy mwrU rog qoN bcwaux leI aunHW nMU au~c iv`idAw dI pRwpqI Aqy KyfW v`l AwkriSq krky iek nroey smwj dI isrjxw krn ivc SRomxI kmytI Awpxw Xogdwn pwauNdI rhI hY[ aunHW ielwky dy pqvMqy s`jxW nMU ivSvws duAwieAw ik b`icAW nMU mu`FlIAW shUlqW pRdwn kIqIAW jwxgIAW[
ies mOky skUl dy ipRMsIpl bIbI crnjIq kOr ny jQydwr Avqwr isMG, SRomxI kmytI dy AMiqMRg mYNbr s. rwijMdr isMG mihqw, mYNbr SRomxI kmytI bIbI ikrnjoq kOr, sk`qr s. hrbyAMq isMG, AYfISnl sk`qr s. joigMdr isMG AdlIvwl, in`jI shwiek s. AMgryj isMG, ielwky dy kONslr s. suirMdr isMG, ipRMsIpl hrdyv isMG, ipRMsIpl jsivMdr kOr, suipRMtYNfYNt s. jgjIq isMG j`gI, mu`K ielwkw invwsI s. gurnwm isMG, s. rivMdr isMG, s. jogw isMG dw jI AwieAW ikhw Aqy ies pRogrwm ivc Swiml hox dw DMnvwd vI kIqw[ sRI gurU rwmdws sInIAr sYkMfrI skUl rwmsr rof dw smu`cw stwP ies pRogrwm ivc Swiml hoieAw[
ies qoN pihlW bIbI crnjIq kOr ipRMsIpl ny Awpxy mu`Fly BwSn ivc bolidAW ikhw ik skUl ivc AnuswSn hr kImq qy kwiem r`iKAw jwvygw qy b`icAW dy srvp`KI ivkws v`l ivSyS iDAwn id`qw jwvygw[ sRI gurU rwmdws pbilk skUl ivKy sRI suKmnI swihb jI dy pwT auprMq BweI suKivMdr isMG hzUrI rwgI sRI drbwr swihb ny ielwhI bwxI dw kIrqn srvn krwieAw qy BweI kulivMdr isMG vloN Ardws auprMq audGwtnI p`Qr qoN prdw kSI dI rsm jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI ny Adw kIqI[
*****
|
| |
|
spoksmYn sRI gurU gRMQ swihb jI pRqI A-siqkwr dI Bwvnw pYdw krn dIAW kucwlW qoN bwj Awvy-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 18 ApRYl- “KrV igAwnIAW qy gurU inMdkW dI tkswl dy qOr ’qy jwxy jWdy mohwlI qoN pRkwSq A^bwr rozwnw “spoksmYn” vloN is`K ihrdy vlUMDrn ivc koeI ksr nhIN C`fI jw rhI[ Awpxy Awp nMU bu`DIjIvI AKvwauNdy ieh lok sRI gurU gRMQ swihb jI pRqI A-siqkwr dI Bwvnw pYdw krn qoN vI bwj nhIN AwauNdy” ieh Sbd jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny “spoksmYn” dy 12 ApRYl dy prcy ivc iksy hrI rqn Xukqw dy “iek pRSn iek jigAwsU dw” m`Qw tykx vrgy pUjw dy bRwhmxI FMg is`KW ivcoN kdoN qy ikQy Aw gey? isrlyK hyT Cpy iek lyK ’qy pRqIkrm pRgt kridAW khy[ aunHW ikhw ik lyKk ny ieh JUTw qy q`qhIx dwAvw kIqw hY ik sRI gurU gRMQ swihb nMU m`Qw tykx dI hdwieq gurU swihb ny nhIN sI kIqI Aqy ieh iek bRwhmxI pMQ prMprw hY[ ies lyKk qy AwpxI ies mMdI soc nMU AMjwm dyx leI Sbd gurU dy isDWq dw izkr hI nhIN kIqw ikauN ik ieh isDWq iek`lw hI lyKk dI nvIn ivcwrDwrw dw KMfn krdw hY[ ieh lyK svY-ivroDI hI nhIN blik ieh iesdy isrlyK dy vI ault hY[ isrlyK hY “iek pRSn iek jigAwsU dw”, pr lyKk dI mMdI Bwvnw nwl iliKAw lyK koeI pRSn nhIN nw hI koeI svwl hY blik lyKk Awp hI Awpxy pRSn dw sp`StIkrn vI dy irhw hY ijs dw koeI ADwr nhIN hY[ lyK dw isrlyK hI Srwrq pUrn hY qy spoksmYn dI nvIn soc dI nvIn kucyStw hY[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, is`KW dI isrmOr numwieMdw sMsQw hox dy nwqy ies lyK dI purzor inMdw hI nhIN krdI blik swrIAW sMprdwvW qy jQybMdIAW nMU ieh pMQ ivroDI gurU inMdkW qy aunHW dy smrQn krn vwilAW dy ivru`D kwnMUnI lVweI dw vI sMklp krdI hY[ ieh gurU inMdk Awpxy Awp nMU jigAwsU vI kih irhw hY Aqy Awpxy Awp nMU aus AiDAwqmk AvsQw dw DwrnI vI d`s irhw hY ijs AvsQw ivc molwnw rUm, buly Swh, ikRSn jI Awid phuMcy sn[
aunHW ikhw hY ik spoksmYn ipCly 15 swlW qoN is`K isDWqW dw ivroD hI nhIN kr irhw blik Awpxy A^bwr qy rswly nMU pMQ ivroDI isAwsI qwkqW kol igrvI r`K ky gurU inMdk gqIivDIAW kr irhw hY jo ik gurU kwl ivc mIxy, msMd, DIr mlIey, rwm rweIey, AjIq mlIey, imsl kwl ivc inrjxIey qy vrqmwn kwl ivc inrMkwrIey Awid kr cuky hn[ is`K kOm ny gurU kwl qoN hI ieho ijhIAW pMQ ivroDI qwkqW dw ivroD hI nhIN kIqw blik ienHW nMU ieho ijhIAW koJIAW qy gurU inMdk hrkqW leI ienHW nwl koeI vwsqw nw r`Kx dy AwdyS vI idqy ijnHW nMU is`K kOm hux q`k mMndI Aw rhI hY Aqy A`goN vI mMnygI[ ieh lVweI isAwsI nhIN blik isDWqk hY Aqy isDWqW dI rwKI leI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI swrI kOm qy pMQ drdIAW nMU spoksmYn dy iKlwP iek plytPwrm ’qy iek`Tw krn leI vcnb`D hY[
|
| |
|
bwbw At`l rwey Aqy buMgw rwmgVHIAw dIAW iemwrqW dI sWB-sMBwl Aqy r`K-rKwv dw kMm AwrMB
|
|
AMimRqsr 18 ApRYl-sRI drbwr swihb sRI AMimRqsr dy piv`qr kMplYks ivc siQq ieiqhwsk iemwrqW bwbw At`l rwey Aqy buMgw rwmgVHIAw nMU smyN Aqy vwqwvrx dI mwr qoN bcwaux leI aunHW dI sWB-sMBwl dw kMm A`j jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN AwrMB kIqw igAw[ vrnxXog hY ik ieh dovyN iemwrqW ieiqhwskqw p`KoN bhuq mh`qvpUrn hn Aqy Awaux vwlIAW pIVHIAW dI Amwnq hn[ jykr iehnW dI shI FMg nwl sWB-sMBwl nw kIqI geI qW ieh iemwrqW iksy idn AwpxI hoNd guAw bYTxgIAW Aqy Awaux vwlIAW pIVHIAW ienHW dy mOjUdw srUp dy dIdwr krn qoN vWJIAW rih jwxgIAW[
sRI gurU rwmdws lMgr dI iemwrq Aqy sRI hirmMdr swihb dI pRkrmw ivcwly siQq buMgw rwmgVHIAw dI iemwrq 18vIN sdI dy mhwn is`K jrnYl s. j`sw isMG rwmgVHIAw vloN s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSnW leI Awaux vwly SrDwlUAW nMU rYx-bsyrw dy nwl-nwl sur`iKAw pRdwn krn dy mksd nwl bxweI geI sI[ ieh iemwrq nwnkSwhI ie`tW, cUny Aqy gwry nwl bxI hoeI hY Aqy iesdy kolonyf Aqy fwtW lwl p`Qr dIAW bxIAW hoeIAW hn[ piv`qr kMplYks ivc siQq dUsrI iemwrq gurduAwrw bwbw At`l rwey jI dI hY ijsdIAW nON mMjlW hn[ ieh nON mMjlW bwbw At`l rwey jI dI nON swl dI AwXU drswauNdIAW hn[ A`T BujI ies iemwrq dI sB qoN hyTlI mMjl ’qy sRI gurU gRMQ swihb jI dw pRkwS hY Aqy auprly isry ’qy guMbd sony ivc miVHAw hoieAw hY[ ies iemwrq dI hyTlI mMjl ’qy 10 Pu`t qIk sMgmrmr l`igAw hoieAw hY Aqy iemwrq dy AMdr bhuq purwxIAW klw-ikrqIAW bxIAW hoeIAW hn[ smyN dy bIqx nwl Aqy slHwb dy kwrn sMgmrmr Aqy klw-ikrqIAW Krwb ho rhIAW hn[ ijnW nMU sMBwlx leI mwhrW dI iek kmytI bxweI geI hY ijsdI ingrwnI Aqy idSw-inrdyS hyT iehnW ieiqhwsk iemwrqW dI sWB-sMBwl kIqI jwvygI[
dovW iemwrqW dy r`K-rKwv dy kMm dw AwrMB kridAW SRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik ieh dovyN iemwrqW kOm dw Amu`lw srmwieAw hn Aqy iehnW dI sWB-sMBwl SRomxI kmytI dI pRmu`K ijMmyvwrI hY[ auhnW ikhw ik BwvyN ikMnw vI Krc Awvy SRomxI kmytI ienHW ieiqhwsk iemwrqW nMU Awaux vwlIAW pIVHIAW leI sur`iKAq krn ivc koeI ksr bwkI nhIN r`KygI[
|
| |
|
nOvyN pwqSwh sRI gurU qyg bhwdr swihb jI dy pRkwS purb
nMU smrpiq ngr kIrqn
|
|
AMimRqsr 17 ApRYl-nONvy pwqSwh swihb sRI gurU qyg bhwdr jI dy pRkwS purb mOky s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy pRbMDkW vloN Aqy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI qy sQwnk sMgqW dy sihXog nwl sRI Akwl q^q swihb qoN ivSwl ngr kIrqn AwXoijq kIqw igAw[
suMdr Pu`lW nwl sjI hoeI sunihrI pwlkI ’c suSoiBq sRI gurU gRMQ swihb jI dI Cqr CwieAw qy pMj ipAwirAW dI AgvweI ’c ieh ngr kIrqn svyry 10 vjy sRI Akwl q^q swihb qoN ArMB hoieAw[ sRI gurU gRMQ swihb dI qwibAw sRI Akwl q^q swihb dy hY~f gRMQI isMG swihb igAwnI rvyl isMG cOr dI syvw inBw rhy sn[ ngr kIrqn dI ArMBqw vyly sRI gurU gRMQ swihb jI dI pwlkI nwl Drm pRcwr kmytI dy mYNbr s. hrdlbIr isMG Swh, SRomxI kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG qy s. dlmyG isMG, AYfISnl sk`qr s. joigMdr isMG AdlIvwl, in`jI shwiek s. AMgryz isMG, p`qr ivhwr kors dy fwierYktr fw. jsbIr isMG swbr, cIP ieMspYktr s. suKdyv isMG BUrw, SRomxI kmytI dy suipRMtYNfYNt s. idlbwg isMG, Drm pRcwr kmytI dy suuipRMtYNfYNt s. hrBjn isMG, sRI drbwr swihb dy mYnyjr s. hrBjn isMG, AYfISnl mYnyjr s. suKdyv isMG qlvMfI, s. tihl isMG, s. pRqwp isMG qy s. blivMdr isMG, mIq mYnyjr s. suKrwj isMG, shwiek suipRMtYNfYNt s. myzr isMG, s. mlkIq isMG bihVvwl Aqy Dwrimk sBw suswietIAW, gqkw pwrtIAW, SbdI jQy, suMdr vrdIAW ivc sjy v`K-v`K skUlW/kwljW dy bYNf, ividAwrQI qy AiDAwpk, v`fI igxqI ivc SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dw stwP , Sihr dIAW v`K-v`K bYNf pwrtIAW, pqvMqy s`jx Aqy BwrI igxqI ivc gurU js gwien krdIAW pYdl sMgqW Swml hoeIAW[ gqkw pwrtIAW KwlseI klw dy jOhr idKw rhIAW sn[ AMimRqsr Sihr qy ngr kIrqn dw rUt bVI sohxI qrHW swP kIqw qy sjwieAw igAw sI[ sRI gurU gRMQ swihb jI dI pwlkI dy A`gy sMgqW JwVUAW qy jl nwl rsqw swP krn dI syvw vI nwl-nwl inBw rhIAW sn[ ngr kIrqn sRI gurU rwmdws srW qoN cONk prwgdws, cONk bwbw swihb, cONk kroVI, bwbw dIp isMG kwlOnI, cONk monI, hvylI A`blvweIAW, cONk jY isMG, bzwr lohwrW, cONk lCmxsr, kxk mMfI, dwl mMfI, cwvl mMfI, cONk BweI mqI dws, cONk C`qI KUhI, bzwr bWsW, bzwr pwpVW, bzwr kwTIAW, drSnI ifaUFI, gurU bzwr qoN huMdw hoieAw gurU ky mihl sMpMn hoieAw, ijQy gurduAwrw gurU ky mihl ivKy AYfI: mYnyjr s. tihl isMG ny ngr kIrqn ’c Swml hoeIAW sBw, suswietIAW qy pRmu`K s^SIAqW nMU isropwE ByNt krky snmwinq kIqw[
|
| |
|
ieiqhwsk buMgw rwmgVHIAw dI kwrsyvw SRomxI kmytI krygI-bulwrw
|
|
AMimRqsr-16 ApRYl-sRI drbwr swihb kMplYks ivKy siQq ieiqhwsk buMgw rwmgVHIAw dI kwrsyvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN krvweI jwvygI ijsdw AwrMB 18 ApRYl 2008 nMU SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG krngy[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy kyNdrI dPqr vloN jwrI iek pRYs rlIz ivc jwxkwrI dyNidAW SRomxI kmytI dy bulwry ny A^bwrW ivc CpI Kbr dw KMfn kridAW ikhw ik hvwly vwly buMgy dI syvw ivSvkrmw vYlPyAr tr`st vloN nhIN krvweI jw rhI blik ieh kwrsyvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN ivSvkrmw vYlPyAr tr`st Aqy sMgqW dy sihXog nwl purwqqv ivBwg dy mwhrW dI ingrwnI hyT kIqI jwvygI[ vrnxXog hY ik ies kwrsyvw leI nIXq kIqI geI kmytI ivc ivSvkrmw vYlPyAr tr`st dy mYNbr vI Swml kIqy gey hn[
|
| |
|
is`KW dw gurU kyvl ’qy kyvl sRI gurU gRMQ swihb hI-jQy. Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr-14 ApRYl ( )-gurU mwinE gRMQ jwigRqI Xwqrw dy sRI AMimRqsr ivKy pu`jx qy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQy. Avqwr isMG ny sQwnk gurduAwrw dIvwn hwl mMjI swihb ivKy jwigRqI Xwqrw dy pRbMDkW nUM jI AwieAW nUM kihMidAW aunHW nUM isropwE Byt kIqy[ dIvwn hwl mMjI swihb ivKy jQy. Avqwr isMG pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI, jo aucycy qOr ’qy jblpur qoN lgwqwr 15 GMty dw sVkI sPr krky svyry 6 vjy hI sRI AMimRqsr pu`jy sn ny sMgqW nUM sMboDn kridAW ikhw ik is`KW dw gurU kyvl ’qy kyvl sRI gurU gRMQ swihb hI hY[ aunHW ikhw ik is`KW dw gurU ‘Sbd’ hY ieh iksy dyhDwrI, dMbI pwKMfI nUM gurU nhIN kwbUl skdy[
gurduAwrw dIvwn hwl mMjI swihb dI styz qoN bolidAW aunHW ny sRI AMimRqsr Sihr qy lwgly ipMfW dIAW sMgqW vloN ivKweI SrDw, siqkwr, ipAwr, cwA Aqy aumwh dI BrpUr pRSMSw kridAW aunHW nUM ies idn dI mubwrkbwd id`qI[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN jQy. Avqwr isMG ny ig: pRqwp isMG jI hY~f gRMQI q^q s`c-KMf sRI hwzUr swihb, s. pI.AYs. psrIcw, s. jsvIr isMG Dwm Aqy s. sUrq isMG nUM isropwE dy rUp ivc snmwn Byt kridAW ikhw ik smu`cI is`K kOm aus ieiqhwsk idhwVy dI bysbrI nwl aufIk kr rhI hY Aqy ienHW smwgmW ivc ihsw lYx leI dunIAW Br dy kony-kony ivcoN SrDwlU vhIrW G`qky pu`jxgy[ aunW hor ikhw ik ienHW smwgmW dOrwn sRI AMimRqsr qoN ielwvw sRI AnMdpur swihb Aqy qlvMfI swbo qoN ivSyS g`fIAW clvwaux leI auprwly kIqy jwxgy[
jQy. Avqwr isMG ny hor ikhw ik ies mhwn ieiqhwsk idhwVy dI Xwd nUM sdIvI bnwaux leI iek srW bxwaux leI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN pRdwn kIqI geI rkm 1.25 kroV qoN vDw ky 1.80 kroV kr id`qI geI hY Aqy ies qoN ielwvw smwgmW ivc ihsw pwaux leI 11 l`K rupey SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN id`qy jwxgy[ sMgqW vloN bwr-bwr jYkwirAW dI gUMj ivc SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy Xogdwn dI pRsMsw kIqI geI[
vrnxXog hY ik bIqy idn ieh Xwqrw gurduAwrw bwbw bkwlw swihb qoN rvwnw ho ky dyr rwq lgBg 12:20 vjy dburjI bweIpws qy pu`jI ijQy Sihr dIAW sBw-suswietIAW Aqy sMgqW dy sihXog nwl SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN ies jwigRqI Xwqrw dw suAwgq kIqw igAw[ sMgqW dI bhuq ijAwdw igxqI Aqy SrDw kwrn QW-QW ’qy suAwgq auprMq svyry 8 vjy dy krIb sRI hirmMdr swihb ivKy pu`j skI sI[ pwlkI swihb leI aucycy qOr ’qy bxweI geI g`fI qy kuJ ieiqhwsk SSqr vI sMgqW dy drSnW leI r`Ky gey sn Aqy ies pwvn idhwVy nUM smripq cWdI dy kuJ is`ky vI aucycy qOr ’qy ifzweIn krvw ky bxvwey gey sn[
gurU mwinE gRMQ jwigRqI Xwqrw dy suAwgq smyN Sihr dIAW v`fI igxqI ivc sMgqW qoN ielwvw SRomxI kmytI Aqy sRI drbwr swihb dw smUMh stwP Aqy mYNbr swihbwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vI hwzr sn[ ies mOky qy SRomxI kmytI dy pRDwn jQy. Avqwr isMG ny smu`cI kOm nUM AMimRqDwrI hox dI ApIl kridAW piqqpuxy, niSAW Aqy fyrydwrw dIAW AlwmqW qoN jwgrUk hox leI ikhw[
|
| |
|
pMjw swihb (pwiksqwn) ivKy ivswKI dw purb mnwaux
leI is`K SrDwlUAW dw jQw rvwnw
|
|
AMimRqsr, 11 ApRYl – SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny jQydwr bldyv isMG cUMGW mYNbr SRomxI kmytI dI AgvweI ivc 1413 XwqrUAW dy jQy nMU gurduAwrw pMjw swihb (pwiksqwn) ivKy ivswKI purb KwlseI pRMprwvW qy Dwrimk rvwieqW Anuswr mnwaux leI jYkwirAW dI gUMj ’c rvwnw kIqw[
jQy dy lIfr jQydwr bldyv isMG cUMGW Aqy ifptI lIfr s. jgIr isMG (mYNbrwn SRomxI kmytI) Qwpy gey hn[ pRbMDkI stwP ’c jnrl pRbMDk vjoN s. blvMq isMG p`tI AYfISnl sk`qr, s. jspwl isMG ieMcwrj Xwqrw ivBwg qy s. rwm isMG ieMcwrj pblIistI ivBwg loVINdy pRbMDW leI Byjy gey hn[
jQw rvwnw hox smyN mYNbrwn SRomxI kmytI s. gurmyl isMG sMgovwl qy sMq jsbIr isMG kwlw mwlw, SRomxI kmytI sk`qr s. hrbyAMq isMG, s. dlmyG isMG qy s. rxvIr isMG, AYfISnl sk`qr s. joigMdr isMG AdlIvwl, in`jI shwiek pRDwn swihb s. AMgryj isMG, mIq sk`qr s. blivMdr isMG jOVwisMGw qy s. blkwr isMG qoN ielwvw BwrI igxqI ivc XwqrU qy stwP mOjUd sI[ ieh jQw 12 ApRYl dI svyr nMU gurduAwrw pMjw swihb (hsn Abdwl) pu`jygw[ 14 ApRYl nMU ivswKI purb mnwaux auprMq iesy idn Swm nMU jQw gurduAwrw jnm AsQwn nnkwxw swihb leI rvwnw hovygw[ nnkwxw swihb dy sQwnk gurduAwrw swihbwn dy drSnW auprMq 16 ApRYl nMU gurduAwrw s`cw sOdw dy drSn krygw Aqy 17 ApRYl nMU gurduAwrw fyhrw swihb lwhOr leI rvwnw hovygw[ lwhOr dy sQwnk gurduAwrw swihbwn dy drSnW dy nwl-nwl 18 ApRYl nMU gurduAwrw roVI swihb lwhOr qy gurduAwrw krqwrpur swihb dy drSnW auprMq 20 ApRYl nMU muV ryl rwhIN Bwrq vwips pRqygw[
|
| |
|
is`KI dy pRcwr qy pRswr leI Bwrq dy v`K-v`K sUibAW ’c Drm pRcwr lihr Aqy ividAwrQIAW dy gurmiq kYNp AwXoijq kIqy jwxgy-jQy: Avqwr isMG
p`qr ivhwr kors ihMdI qy AMgryzI ’c vI SurU kIqw jwvygw
|
|
AMimRqsr 10 ApRYl-swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dy imSn nMU v`fy p`Dr ’qy aujwgr krn leI Bwrq dy v`K-v`K sUibAW ’c ivSyS krky auqrI ibhwr dy muz`Pr ngr, gXw qy ptnw Awid ngrW ’c Drm pRcwr dI lihr clweI jwvygI Aqy auVIsw ’c sMbl pur qy hor v`K-v`K ngrW ’c iek mhIny leI ividAwrQIAW dy gurmiq kYNp lgwey jwxgy[ ienHW ivcwrW dw pRgtwvw jQydwr Avqwr isMG ny aunHW dI pRDwngI hyT sQwnk gurU nwnk invws iek`qrqw hwl ’c hoeI Drm pRcwr kmytI dI mIitMg auprMq iek pRYs rlIz ’c kIqw[
aunHW d`isAw ik A`j dI iek`qrqw ’c swihb sRI gurU gRMQ swihb jI dy gurg`dI idvs dI qIjI SqwbdI nMU smrpiq 16 Agsq nMU q^q sRI kysgVH swihb AnMdpur swihb ivKy ‘kvI drbwr’, 30 Agsq nMU gurduAwrw dIvwn hwl mMjI swihb AMimRqsr ivKy ‘kIrqn drbwr’, 16 sqMbr nMU gurduAwrw byr swihb sulqwnpur loDI ivKy ‘kQw drbwr’ Aqy 20 AkqUbr nMU q^q sRI dmdmw swihb qlvMfI swbo ivKy ‘FwfI qy kvISr drbwr’ AwXoijq kIqy jwx dw PYslw ilAw[ aunHW d`isAw ik iek`qrqw ’c do swlw p`qr ivhwr kors jo pMjwbI ivc SurU ho cu`kw hY nMU ihMdI Aqy AMgryjI ’c SurU kIqy jwx dI pRvwngI, Drm pRcwr kmytI qy is`K ieiqhws rIsrc borf vloN CwpIAW jwx vwlIAW Dwrimk pusqk dI GoK-pVqwl leI nIXq kIqI sb-kmytI vloN pu`jy suJwvW qoN ielwvw v`K-v`K gurduAwrw swihbwn nMU idqI geI ivqI shwieqw Awid dI pRvwngI id`qI geI hY[ A`j dI iek`qrqw ’c Drm pRcwr kmytI dy mYNbr s. BrpUr isMG Kwlsw, s. BrpUr isMG rOxI, s. hzUr isMG hYdrwbwd, s. hrdlbIr isMG Swh, s. rqn isMG jPrvwl, s. surjIq isMG cImW, sk`qr s. virAwm isMG, AYfI: sk`qr s. mihMdr isMG, suprvweIzr s. AmrjIq isMG, s. Ajwieb isMG Awid ny iSrkq kIqI[
|
| |
|
ivswKI purb mnwaux leI XwqrUAW dw jQw pMjw swihb (hsn Abdwl) pwiksqwn leI A`j 9 vjy rvwnw hovygw-sk`qr
pMjwb qy kyNdr srkwr vloN 72 XwqrUAW nUM jQy nwl jwx qoN nWh
|
|
AMimRqsr 10 ApRYl- gurduAwrw pMjw swihb (hsn Abdwl) pwiksqwn ivKy ivswKI purb mnwaux leI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN jwx vwly is`K XwqrUAW dy jQy nMU pwrtI lIfr s. bldyv isMG cMUGW, ifptI lIfr s. jgIr isMG (mYNbrwn SRomxI kmytI) dI AgvweI ’c SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG KwlseI rvwieqW Anuswr jYkwirAW dI gUMj ’c SRomxI kmytI dy dPqr qoN 11 ApRYl nMU svyry 9 vjy rvwnw krngy[ ieh jwxkrI SRomxI kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik ivswKI purb mnwaux leI 1800 XwqrUAW dI ilst pMjwb srkwr nMU ByjI geI sI, pr 310 dy krIb XwqrUAW ’coN kuJ ny qW Awpxy pwsport vwips lY ley Aqy kuJ ku vloN vIjy Pwrm Awid mukMml nw kr skx Aqy sIrIAl nMbr : 54, 55, 58, 66, 67, 97, 106, 154, 156, 168, 169, 170,172, 173, 174,176,177,187,189, 200,231,232, 320-338, 353, 357, 361, 365, 372, 375, 382, 384, 386, 390, 397, 426, 469, 475, 589, 606, 608, 609, 613, 619, 635, 636, 645, 648, 696, 709, 821, 831, 833, 957, 958, 959, 960, 1000, 1014, 1033, 1065, 1098, 1463, 1500, 1501, 1502, 1506, 1509, 1570, 1584, 1588, 1633, 1650-1676, 1680 Aqy 1780 sIrIAl nMbr vwly 72 XwqrUAW nMU sUby qy kyNdr dI srkwr ny jQy nwl jwx dI AwigAw nhIN id`qI[ kyvl 5 XwqrUAW nMU pwsportW dI imAwd 6 mhIny qoN G`t hox Aqy vIzw ArjIAW mukMml nW hox kwrn id`lI siQq pwiksqwn dUqwvws ny vIzw nhIN id`qw[ aunHW ikhw ik auprokq sIrIAl nMbrW vwly XwqrU 11 ApRYl qoN bwAd iksy vI kMmkwj vwly idn dPqr SRomxI kmytI qoN Awpxy pwsport pRwpq kr skdy hn[
aunHW d`isAw ik jQw spYSl ryl g`fIAW rwhIN 11 ApRYl nMU rvwnw hovygw Aqy 12 ApRYl dI svyr nMU gurduAwrw pMjw swihb (hsn Abdwl) pu`jygw[ 14 ApRYl nMU ivswKI purb mnwaux auprMq iesy idn Swm nMU jQw gurduAwrw jnm AsQwn nnkwxw swihb leI rvwnw hovygw[ nnkwxw swihb dy sQwnk gurduAwrw swihbwn dy drSnW auprMq 16 ApRYl nMU gurduAwrw s`cw sOdw dy drSn krygw 17 ApRYl nMU gurduAwrw fyhrw swihb lwhOr leI rvwnw hovygw[ lwhOr dy sQwnk gurduAwrw swihbwn Aqy 18 ApRYl nMU gurduAwrw roVI swihb lwhOr qy gurduAwrw krqwrpur swihb dy drSnW auprMq 20 ApRYl nMU muV ryl rwhIN Bwrq vwips pRqygw[
|
| |
|
hirAwxw dy sUJvwn is`K kWgrs dIAW Pu`t pwE nIqIAW nMU kdy vI sPl nhIN hox dyxgy-rGUjIq isMG
|
|
AMimRqsr 10 ApRYl:-hirAwxw dI kWgrs srkwr vloN sOVy isAwsI ihqW dI Kwqr is`KW ivc Pu`t pwaux, is`KW dy Dwrimk msilAW ’c dKl AMdwjI qy is`K jgq dI jQybMdk SkqI nMU Fwh lwaux leI hirAwxw ’c v`KrI kmytI bxwey jwx dI swijS nMU kdwicq vI sPl nhIN hox idqw jwvygw[ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sInIAr mIq pRDwn s. rGUjIq isMG krnwl ny hirAwxw dy mu`K mMqrI sRI hu`fw vloN hirAwxw dy gurDwmW dy pRbMD leI v`KrI kmytI bxwey jwx leI kWgrs dI pRDwn sonIAw gWDI nwl izkr krn sbMDI CpIAW A^bwrI KbrW ’qy iq`KW pRqIkrm pRgt kridAW kIqw[
s. rGUjIq isMG ny ikhw ik kWgrs dw rv`eIAw hmySW is`K ivroDI irhw hY Aqy kyNdr srkwr dI Sih ’qy hirAwxw dI kWgrs srkwr vloN pMjwb qy hirAwxw dy is`KW ’c duPyV pwaux Aqy isAwsI lwhw lYx leI Aijhw AfMbr ricAw hY ijs nMU sMgqW kdy vI brdwSq nhIN krngIAW[ aunHW ikhw ik is`K jgq dI numwieMdw Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ies smyN pMjwb, hirAwxw, ihmwcl qy cMfIgVH ivc ieiqhwsk gurDwmW dw pRbMD gur-mrXwdw Anuswr clw rhI hY jo lMmy sMGrS qy mhwn kurbwnIAW dyx auprMq hoNd ivc AweI hY[ aunHW ikhw ik ies dI hoNd ’c hirAwxy dy is`KW dy puriKAW ny vI v`fw Xogdwn pwieAw hY[ ies leI hirAwxw dy sUJvwn is`K kdy vI ieh nhIN cwhuMxgy ik aunHW dy puriKAW dIAW kurbwnIAW nMU roilAw jwvy[ aunHW hor ikhw ik hirAwxw ’c v`KrI kmytI dI mMg hirAwxw dy is`KW dI nhIN blik kWgrs Awpxy kuJ h`Q Toky Bu`lV is`KW nMU A`gy lw ky rwjsI lwhw lYx dI qwk ivc hY[ aunHW ikhw ik kWgrs dy id`lI dy bYTy rwjsI pRBU is`K SkqI nMU kmzor krn dIAW Aksr AijhIAW goNdW guMddy rihMdy hn ijs qoN is`K sMgqW BlI pRkwr jwxMU hn[ aunHW hirAwxw dIAW is`K sMgqW nMU ApIl kIqI hY ik auh kWgrs dI Pu`t pwE nIqIAW qoN sucyq rihx[ aunHW kWgrs dy h`QW ’c Kyf rhy Bu`lV is`K vIrW nMU ikhw ik is`K SkqI nMU kmzor krn dI ies swijS ’c BweIvwl nw bxn Aqy is`K kOm dI jQybMdk SKqI nMU kmzor krn dI isAwsI swjS ivc BweIvwl nw bxn nhIN qW Awaux vwlIAW pIVHIAW aunHW nMU kdy vI muAwP nhIN krngIAW[
|
| |
|
13 ApRYl dw idhwVw dsqwr idvs vjoN
mnwieAw jwvy-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 10 ApRYl:-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny 14 ApRYl nMU Aw rhy Kwlsw isrjxw idhwVy (vYswKI) nMU smrpiq 13 ApRYl nMU dsqwr idvs vjoN mnwaux dI ApIl kridAW nOjuAwnW nMU ies idhwVy ’qy aucycy qOr ’qy dsqwrW sjw ky dsmyS ipqw dy lwfly spUq hox dw sbUq dyx leI ikhw hY[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy kyNdrI dPqr qoN jwrI pRYs rlIz ivc jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik dsqwr is`K SKsIAq dI invyklI pCwx hY Aqy ies nMU qlWjlI dy ky nOjuAwn pIVHI is`K pihcwx gvwaux dI BwgI bx rhI hY[ SRomxI kmytI dy pRDwn ny ikhw ik jykr vD rhy piqqpuxy nMU T`lH nw pweI geI qW AsIN srbMsdwnI swihb sRI gurU goibMd isMG jI mhwrwj dIAW lwswnI kurbwnIAW v`l ip`T kr rhy hovWgy[ aunHW hor ikhw ik is`KW dI Ardws ivc kysW nMU suAwsW ijMnI hI mh`qqw id`qI geI hY[ is`K leI suAwsW nwloN jrUrI kys hn Aqy kysW dI sWB-sMBwl leI dsqwr sjwauxI lwjmI hY[ aunHW ikhw ik dsmyS ipqw ny Awpxw swrw pirvwr kurbwn krky swnMU srdwrI bKSI hY jo dsqwr qoN ibnW icqvI nhIN jw skdI[ isr ’qy suMdr dsqwr hI mnu`K nMU srdwr AKvwauNdI hY[ jQydwr Avqwr isMG ny hor ikhw hY ik dsqwr krky hI frweIivMg krdy smyN Aqy PYktrIAW Awid ivc kMm krdy smyN is`K nMU loh top pwaux qoN Cot imlI hoeI hY[ auhnW ikhw hY ik PrWs ivc skUlI ividAwrQI dsqwr sjwaux dy AiDkwr leI j`do-jihd kr rhy hn Aqy dsqwr idvs auhnW leI hOslw vDwaU kwrvweI hovygI[ SRomxI kmytI dy pRDwn ny smUMh is`K sMgqW nMU ApIl kIqI hY ik auh Awpxy b`icAW nMU swbq sUrq rihx Aqy dsqwr sjwaux leI pRyrq krn[ Awpxy ibAwn ivc pRDwn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ny auhnW jQybMdIAW, sMgTnW dI pRSMsw kIqI hY jo ies pRQwey in`gr auprwly kr rhy hn[
|
| |
|
jwigRqI Xwqrw dy svwgq leI AMimRqsr invwsIAW
’c BwrI auqSwh-sk`qr
|
|
AMimRqsr 8 ApRYl:-swihb sRI gurU gRMQ swihb dy iqMn sO swlw gurg`dI idvs Aqy dSmyS ipqw gurU goibMd isMG jI dy 300-swlw joqI joiq idvs nMU smripq ‘gurU mwinE gRMQ jwigRqI Xwqrw’ AMimRqsr pu`jx ’qy KwlseI jwho-jlwl nwl svwgq krn leI iqAwrIAW nMU AMiqm CohW id`qIAW jw rhIAW hn[ ieh jwxkwrI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik gurU gRMQ swihb jI dy Adb, siqkwr Aqy ieiqhwsk SSqrW dy drSnW leI sMgqW ’c BwrI auqSwh hY[ aunHW d`isAw ik 13 ApRYl nMU SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI sRI AMimRqsr dIAW smUMh is`K jQybMdIAW Dwrimk sBw-suswietIAW, isMG sBwvW, cIP Kwlsw dIvwn Aqy smUMh is`K sMgqW dy sihXog nwl jwigRqI Xwqrw AMimRqsr dI pwvn DrqI dburjI bweIpws ’qy pu`jx qy svwgq kIqw jwvygw[ auprMq bweIpws v`lw, vyrkw bweIpws cONk, AYskwrt hspqwl, bweIpws cONk gMfw isMG, mjIT rof, cONk sMq isMG su`Kw isMG skUl, nvW aucw pu`l, cONk husYnpurw, kot Awqmw isMG rof, cONk sUrj cMdw isnymW, SyrW vwlw gyt, cONk Puhwrw, jilAWvwlw bwg, GMtwGr rwhIN sRI drbwr swihb ivKy pu`jygI[ aunHW hor pRogrwmW dw vyrvw idMidAW d`isAw ik 14 ApRYl nMU gurduAwrw dIvwn hwl mMjI swihb ivKy svyry 9 qoN 11 vjy qIk ivSyS dIvwn sjxgy auprMq Swm qIk sMgqW dsm pwqSwh swihb sRI gurU goibMd isMG jI qy hor ShIdW isMGW dy SSqrW Aqy sRI gurU gRMQ swihb jI dy purwqn h`Q ilKq srUp dy drSn kr skxgIAW[
aunHW d`isAw ik 15 ApRYl nMU ieh jwigRqI Xwqrw sRI Akwl q^q swihb qoN ArMB ho ky GMtw Gr, jilAWvwlw bwg, cONk Puhwrw, twaUn hwl, hwl bzwr, hwl gyt, hwQI gyt, lohgVH gyt, byrI gyt, lwhOrI gyt, gyt Kzwnw, gyt hkImW, gyt BgqW, iglvwlI gyt, cwtIivMf cONk qoN gurduAwrw ShId gMj bwbw dIp isMG jI ivKy Swm nMU ibsrwm Aqy 16 ApRYl nMU gurduAwrw ShIdW (ShId bwbw dIp isMG jI) qoN svyry 10 vjy ArMB ho ik sulqwnivMf cONk, iGE mMfI, cONk SyrWvwlw gyt, cONk sUrj cMdw isnymW, rwm bwg cONk, BMfwrI pul, rylvy stySn, cIP Kwlsw dIvwn, puqlIGr, Kwlsw kwlj, XUnIvristI, Cyhrtw swihb, gurU kI vfwlI rof, sMn swihb qoN bIV bwbw bu`Fw swihb Jbwl ivKy Swm nMU smwpqI hovygI[
aunHW smUMh is`K sMgqW nMU ApIl kIqI ik 13 ApRYl nMU sRI AMimRqsr dI pwvn DrqI ’qy jwigRqI Xwqrw dy svwgq leI v`fI igxqI ’c dburjI bweIpws ivKy pu`jx dI Kycl krn[ smu`cy Sihr nMU sjwaux, Swndwr svwgqI gyt iqAwr kr, kysrI JMfIAW lgw Aqy rOSnIAW dIAW lVIAW lgwaux Aqy jwigRqI Xwqrw dy rUt ’qy sMgqW dI syvw leI jl, cwh qy lMgr dy pRbMD kridAW pRIvwrW smyq qn, mn qy Dn nwl syvw krky jIvn sPlw krn[
|
| |
|
jQy: Avqwr isMG dy suihrd XqnW nwl sRI gurU rwmdws srW dIAW twielts dy inrmwx dI syvw ArMB
|
|
AMimRqsr 8 ApRYl:-s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSnW leI Awaux vwlIAW sMgqW dI shUlq leI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG dy suihrd XqnW sdkw QweIlYNf dy audXogpqI qy gurU Gr dy AQwh SrDwlU s. dlbIr isMG , s. Avqwr isMG dy pRIvwr vloN Ardws auprMq sRI gurU rwmdws srW dIAW twielYts iqAwr kIqy jwx dI syvw ArMB kIqI[ ieh jwxkwrI SRomxI kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik aukq pRIvwr dy Bwrq rih rhy pirvwrk mYNbrW dI dyKryK ’c twielYts dw ieh kwrj krvwieAw jw irhw hY Aqy lgBg 5 mhIinAW ’c mukMml ho jwx dw Anumwn hY[ ArMBqw dI Ardws s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K ArdwsIey BweI Drm isMG ny kIqI[
ies mOky s. dlbIr isMG qy s. Avqwr isMG dy pirvwrk mYNbrW ny d`isAw ik siqgurW dI Apwr bKiSS nwl ieh syvw krvweI jw rhI hY[ ieh twielYts nMU iqAwr krn leI au~cpwey dw AwDuink iksm dw smwn vriqAw jwvygw Aqy XwqrUAW dy bdlvyN pRbMDW vjoN pihlW grwaUNf Plor ’qy hI iqAwrI kIqI jwvygI[ ies kwrj leI pRis`D AwrcItYkt s. rivMdr isMG qy sYnytrI dy pRis`D mwhrW dI syvwvW leIAW jw rhIAW hn[ aunHW hor d`isAw ik mukMml kIqIAW geIAW twielYts dy imAwr nMU TIk r`Kx leI Agly ds swlW leI sWB-sMBwl vI iesy pRIvwr vloN Awpxy Krcy pur kIqI jwvygI[syvw dI ArMBqw qoN pihlW jQydwr Avqwr isMG ny s. Avqwr isMG qy s. dlbIr isMG qy aunHW dy nwl pu`jy pirvwrk mYNbrW nMU isropwE bKiSS kIqy[
ies mOky SRomxI kmytI dy AMiqMRg mYNbr s. rijMdr isMG mihqw, sk`qr s. hrbyAMq isMG, mYnyjr s. hrBjn isMG, srwvW dy mYnyjr s. kuldIp isMG bwvw, sRI gurU rwmdws srW dw ieMcwrj s. bldyv isMG srpMc, pRo: blivMdrpwl isMG, fw: ikRpwl isMG, fw: BuipMdr kOr, s. hrijMdr isMG qy bIbI qyj kOr cMfIgVH, s. gurjIq isMG Aqy s. joigMdr isMG qoN ielwvw v`fI igxqI ’c sMgqW mOjUd sn[ izkrXog hY ik mu`K pRvyS duAwr GMtwGr au~qrI bwhI dy swhmxy joVwGr qy sUcnW kyNdr dy nzdIk iqAwr kIqIAW twieltYs dI syvw vI iesy pirvwr vloN kIqI geI hY Aqy ies sWB-sMBwl vI bVI vDIAw qrIky nwl kIqI jw rhI hY[
|
| |
|
ivdvwnW vloN kvc dI ieiqhwsk prK-pVcol dI kwrvweI
jwrI r`Kx dw suJwA-sk`qr
|
|
AMimRqsr 8 ApRYl:-lMfn (XU.ky.) ivKy dSmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dy nwm nwl joV ky inlwm kIqy jwx vwly kvc dI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN inlwmI r`d krwaux dy XqnW dy nwl-nwl SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG vloN ies dI ieiqhwsk pRmwixkqw dI Koj leI gTq ivdvwnW ’qy ADwrq sb-kmytI dI mIitMg koAwrfInytr s. hrbyAMq isMG dy sihXog nwl SRomxI kmytI dy dPqr ivKy hoeI ijs ivc fw: suKidAwl isMG, fw: gurnyk isMG qy fw: blvMq isMG (iFloN) ny iSrkq kIqI[ lMmyN ivcwr-vtWdry auprMq ivdvwnW ny lMfn siQq soQbI inlwm hwaUs vloN kvc dI inlwmI r`d kIqy jwx ’qy qs`lI pRgt kridAW, ies dI ieiqhwsk prK-pVcol dI kwrvweI jwrI r`Kx Aqy dyS qy ivdySW ’c ijs iksy pws vI gurU swihbwn nwl sbMDq Ssqr, bsqr qy jo vI ieiqhwsk inSwnIAW hn dI ivsQwrq sUcIAW iqAwr kIqy jwx Aqy sb-kmytI dy koAwrfInytr s. hrbyAMq isMG nMU pitAwlw siQq moqI bwg dy qoSyKwny ’c suSoiBq dSmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dy kvc nMU inrIKx-prKx qy PotogRwPI Awid krn leI loVINdI dPqrI ilKw-pVHI qy kwrvweI kIqy jwx dw suJwA id`qw hY[ ieh izkrXog hY ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN Aijhy kstofIAn ijnHW pws gurU swihb nwl sbMDq ieiqhwsk inSwnIAW hn, dI ivsQwrq jwxkwrI pRwpq krn leI ilKw-pVHI kIqI jw rhI [
|
| |
|
kvc SRomxI kmytI nMU sONipAw jwvy-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 7 ApRYl:-lMfn (XU.ky.) ivKy dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dy nwm nwl juVy kvc dI inlwm Gr dy mwlkW vloN inlwmI r`d kIqy jwx ’qy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny sMquStI pRgt kridAW ieh kvc SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nMU sONpy jwx dI mMg kIqI hY[
ieQoN jwrI iek pRYs rlIz ’c aunHW ikhw ik Aijhw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN kIqy XqnW sdkw hI ho sikAw hY[ jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI is`K jgq dI cuxI hoeI pRqIinD Dwrimk sMsQw hY ies dy smUMh mYNbr is`K sMgqW dIAW votW duAwrw cuxky AwauNdy hn Aqy ieh sMsQw hI is`K sMgqW dIAW Dwrimk BwvnwvW dI shI qrjmwnI krdI hY[ aunHW ikhw ik ieh kvc SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nMU sONipAw jwxw cwhIdw hY[ ies sMsQw pws is`K gurU swihbwn nwl sbMDq Asqr, Ssqr qy bsqr Awid v`K-v`K q^q swihbwn ivKy suSoiBq hn ijnHW dy hr roz sMgqW nMU drSn krwey jWdy hn qy aunHW dy ieiqhwsk mh`qqw qoN jwxMU krvwieAw jWdw hY[ aunHW ikhw ik 1966 ivc vI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy XqnW nwl ieMglYNf qoN dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dy pwvn Ssqr ilAWdy gey sn ijnHW dw sMgqW ny BrvW suAwgq kIqw sI Aqy ieh pwvn Ssqr q^q sRI kysgVH swihb sRI AnMdpur swihb ivKy suSoiBq hn[ aunHW ikhw ik ieh kvc SRomxI kmytI nMU sONipAw jwvy qW jo aunHW vloN gTq ivdvwnW dI sb-kmytI ies kvc dI pRmwixkqw dI jWc kr sky[
|
| |
|
kvc dy msly nwl sbMDq ivdvwnW dI sb-kmytI dI iek`qrqw A`j-sk`qr
|
|
AMimRqsr 7 ApRYl:-lMfn (XU.ky.) ivKy dsmyS ipqw swihb sRI gurU goibMd isMG jI dy nwm nwl joV ky kvc dI inlwmI kIqy jwx sbMDI kvc dI pRmwixkqw dI Koj leI SRomxI kmytI vloN giTq ivdvwnW dI sb-kmytI dI mIitMg k`l 8 ApRYl nMU sQwnk gurU nwnk invws iek`qrqw hwl ivKy bwAd dupihr 1 vjy hovygI ieh jwxkwrI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr qy sb-kmytI dy kuAwrfInytr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW ikhw ik iksy nW iksy rUp ’c ieh kvc dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dw nwm juV jwx kwrn SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN ies dI pRmwixkqw is`D kIqy jwx qIk inlwmI rukvwaux leI POrI kdm cu`ky jwx dy nwl hI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny fw: jsdyv isMG jI rwey (lMfn), bwbw mihMdr isMG jI gurU nwnk inSkwm syvk jQw, brimMGm (XU.ky), fw: KVk isMG jI cMfIgVH, fw: gurnyk isMG jI pMjwbI XUnIvristI pitAwlw, fw: suKidAwl isMG jI pMjwbI XUnIvristI pitAwlw Aqy fw: blvMq isMG jI gurU nwnk dyv XUnIvristI AMimRqsr ’qy ADwrq gTq sb-kmytI dI pihlI iek`qrqw 5 ApRYl nMU klgIDr invws cMfIgVH ivKy hoeI sI, ijs dOrwn ivdvwnW vloN SRomxI kmytI nMU Aihm suJwA idqy gey sn pr jQydwr Avqwr isMG jI dy AwdySW Anuswr nvIAW auqpMn hoeIAW pRsiQqIAW ’qy ivcwrW krn leI ieh iek`qrqw bulweI geI hY[
|
| |
|
kvc sbMDI ivdvwnW dI gTq sb-kmytI dI iek`qrqw 5 ApRYl nMU
cMfIgVH ivKy hovygI-sk`qr
|
|
AMimRqsr 3 ApRYl:-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny dsmyS ipqw swihb sRI gurU goibMd isMG jI nwl sbMDq kvc dI ieiqhwsk pRmwixkqw sbMDI ivdvwnW dI gTq 6 mYNbrI sb-kmytI dI iek`qrqw 5 ApRYl nMU dupihr 11 vjy sb-AwiPs cMfIgVH ivKy r`KI hY[ ieh jwxkwrI SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny iek pRYs rlIz ’c id`qI[
aunHW d`isAw ik dsmyS ipqw nwl sbMDq kvc dI pRmwixkqw sbMDI qurMq kwrvweI kridAW SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny bIqy idn fw: jsdyv isMG jI rwey (lMfn), bwbw mihMdr isMG jI gurU nwnk inSkwm syvk jQw, brimMGm (XU.ky), fw: KVk isMG jI cMfIgVH, fw: gurnyk isMG jI pMjwbI XUnIvristI pitAwlw, fw: suKidAwl isMG jI pMjwbI XUnIvristI pitAwlw Aqy fw: blvMq isMG jI gurU nwnk dyv XUnIvristI AMimRqsr ’qy ADwrq sb-kmytI giTq kIqI geI sI, ijs dI 5 ApRYl nMU SRomxI kmytI dy sb-AwiPs cMfIgVH ivKy iek`qrqw r`KI geI hY[ aunHW d`isAw ik ies iek`qrqw ivc ivdvwnW vloN ivsQwr pUrvk ivcwr-vtWdry auprMq AglI kwrvweI krn leI rxnIqI qih vI kIqI jwvygI[ aunHW d`isAw ik ieh mslw is`K jgq dI Dwrimk BwvnwvW nwl juiVAw hoieAw hY[ jQydwr Avqwr isMG ies pRqI pUrI suihrdqw nwl srgrm hn Aqy hr cYnl rwhIN dyS Aqy ivdySW ivc sMprk bxwieAw hoieAw hY[
|
| |
|
sRI gurU goibMd isMG jI dy kvc dI pRmwixkqw leI
sb-kmytI giTq-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 2 ApRYl:-dsmyS ipqw swihb sRI gurU goibMd isMG jI dy kvc inlwmI sbMDI A^bwrW ’c CpIAW KbrW nMU m`dy nzr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny is`K jgq dIAW BwvnwvW nMU mu`K r`KidAW ies kvc dI inlwmI rokx Aqy iesdI pRmwixkqw sbMDI ivdvwnW ’qy ADwrq SRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny Cy mYNbrI sb-kmytI dw gTn kIqw hY[
ieQoN jwrI iek pRYs rlIz ’c jQydwr Avqwr isMG ny fw: jsdyv isMG jI rwey (lMfn), bwbw mihMdr isMG jI gurU nwnk inSkwm syvk jQw, brimMGm (XU.ky), fw: KVk isMG jI cMfIgVH, fw: gurnyk isMG jI pMjwbI XUnIvristI pitAwlw, fw: suKidAwl isMG jI pMjwbI XUnIvristI pitAwlw Aqy fw: blvMq isMG jI gurU nwnk dyv XUnIvristI AMimRqsr ’qy ADwrq sb-kmytI giTq kIqI hY jo ies kvc dI inlwmI rukvwaux leI ieiqhwsk pRmwixkqw sbMDI loVINdI jwxkwrI pRwpq krn leI loV pYx ’qy lMfn (XU.ky) vI jwvygI[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ies nMU kuAwrfInyt krngy[ aunHW ikhw ik dsmyS ipqw jI dy nwl sbMDq kvc ieiqhwsk vsqW is`K jgq dw bhumu`lw,bySkImqI qy nwXwb Kzwnw hY, ies dI inlwmI rukvwaux Aqy ieiqhwisk pRmwixkqw sbMDI Koj leI qurMq sMjIdw kwrvweI krn leI Bwrq dy pRDwn mMqrI Aqy id`lI siQq XU.ky. hweI kimSn nMU vI p`qr ilK cuky hn[ ies mOky aunHW XU.ky. dy is`K sMgTnW qy pRbMDk kmytIAW nMU vI ApIl kIqI hY ik auh Awpxy XqnW rwhIN XU.ky. srkwr pws phuMc krky ies kvc dI inlwmI nMU r`d krn leI zor pwaux[
|
| |
|
Dwrimk pRIiKAw ’c A`vl Awaux vwly ividAwrQIAW nMU ies swl
14 l`K 30 hzwr rupey vzIPy vjoN idqy jwxgy-hrbyAMq isMG
2007 dI pRIiKAw ’c A`vl Awaux vwilAW dI sUcI zwrI
ies vwr dI pRIiKAw ’c lVkIAW A`gy rhIAW, jQy: Avqwr isMG vloN mubwrkW
|
|
AMimRqsr 2 ApRYl:- Drm pRcwr kmytI (SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI) vloN skUlW/kwljW dy ividAwrQIAW nMU gurmiq nwl joVn leI is`K ieiqhws, is`K rihq mrXwdw qy gurbwxI sbMDI ivSyS islybs ’c hr swl AkqUbr-nvMbr mhIny ’c leI jwx vwlI Dwrimk pRIiKAw dy v`K-v`K kYtwigrIAW ’c pujISnW pRwpq krn vwilAW nMU cOdW l`K qIh hzwr rupY qoN v`D rkm vjIiPAW dy rUp ivc id`qI jWdI hY ieh jwxkwrI SRomxI kmytI dy sk`qr s. hrbyAMq isMG ny nvMbr 2007 ’c Drm pRcwr kmytI vloN leI pRIiKAw dy nqIjy ’c A`vl Awaux vwly ividAwrQIAW dI sUcI zwrI kridAW id`qI[ ies mOky SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny Dwrimk pRIiKAw ’c vDIAw pujISn hwsl krn vwly ividAwrQIAW nMU mubwrkbwd idMidAW gurmiq ’c pRp`k hox qy Biv`K ’c hor sKq myhnq krn dI pRyrnw kIqI[
ieQoN jwrI iek pRYs rlIz ’c aunHW d`isAw ik nvMbr 2007 ’c pihly, dUjy, qIjy qy cOQy drjy dI pRIiKAw ’c 17915 ividAwrQI Swml hoey[ ienHW ivcoN pihly, dUjy, qIjy qy cOQy drjy ’c A`vl Awaux vwly 250,250,200 qy 50 ividAwrQIAW nMU krmvwr pRqI ividAwrQI 1200 rupY Aqy 1800, 2400 qy 4000 rupY slwnw (X`kmuSq) vjIPy id`qy jWdy hn[
aunHW d`isAw ik swl 2007 dI pRIiKAw ’coN pihly drjy ’c bwbw gurmuK isMMG au~qm isMG sInIAr sYkMfrI skUl KfUr swihb (qrn qwrn) dI ividAwrQx bIbI nvpRIq kOr spu`qrI s. jsvMq isMG rol nM: 6150 qy sRI gurU qyg bhwdr hweI skUl jogI cImW (gurdwspur) dI ividAwrQx bIbI ivpndIp kOr spu`qrI s. ApirMdr isMG rol nMbr 6297 dohW ny 230-230 nMbr pRwpq krky pihlw sQwn, bwbw gurmuK isMG au~qm isMG sInIAr sYkMfrI skUl KfUr swihb (qrn qwrn) dI ividAwrQx bIbI ifMpljIq kOr spu`qrI s. gurijMdr isMG rol nMbr 6151 ny 228 AMk pRwpq krky dUjw sQwn qy aukq skUl dI hI ividAwrQx bIbI mnpRIq kOr spu`qrI s. rxDIr isMG rol nM: 6152 qy dsmyS pbilk skUl mihxIAW kuhwrW (AMimRqsr) dI ividAwrQx bIbI mndIp kOr spu`qrI s. suKdyv isMG rol nM: 2882, dohW ny 227-227 nMbr pRwpq krky qIjw sQwn pRwpq kIqw[
dUjy drjy ivc bwbw gurmu`K isMG au~qm isMG sInIAr sYkMfrI skUl KfUr swihb (qrn qwrn) dI ividAwrQx bIbI nvjoq kOr spu`qrI s. hrijMdr isMG rol nM: 5208 ny 228 AMk pRwpq krky pihlw sQwn, iesy skUl dI ividAwrQx bIbI pRBdIp kOr spu`qrI s. bldyv isMG rol nM: 5207 ny 227 AMk pRwpq krky dUjw sQwn qy ShId gMj Kwlsw mYmorIAl skUl rylvy bI-blwk, AMimRqsr dI ividAwrQx bIbI blijMdr kOr spu`qrI s. hIrw isMG rol nM: 393 ny 223 AMk lY ky qIjw sQwn pRwpq kIqw[
qIjy drjy ivc bwbw AwieAw isMG irAwVkI kwlj quglvwlw (gurdwspur) dI ividAwrQx bIbI suKmIq kOr spu`qrI s. suKdyv isMG rol nM: 611 ny 224 AMk pRwpq krky pihlw sQwn, iesy hI kwlj dI ividAwrQx bIbI kulbIr kOr spu`qrI s. suKdyv isMG rol nM: 607 qy bIbI suKbIr kOr spu`qrI s. JMfw isMG rol nM: 640 dohW ny 222,222 AMk pRwpq krky dUjw sQwn pRwpq kIqw Aqy bwbw AwieAw isMG irAwVkI kwlj quglvwlw dI ividAwrQx bIbI rxjIq kOr spu`qrI s. pRqwp isMG rol nM: 638 ny 221 AMk pRwpq krky qIjw sQwn pRwpq kIqw[
cOQy drjy ivc bwbw AwieAw isMG irAwVkI kwlj quglvwlw dI ividAwrQx bIbI hrijMdr kOr spu`qrI s. kulvMq isMG rol nM: 79, bIbI hrjIq kOr spuqrI s. gurnwm isMG rol nM: 73 qy bIbI kulijMdr kOr spu`qrI s. lKbIr isMG rol nM: 74 ny kRmvwr 212,208 qy 203 AMk pRwpq krky pihlw, dUjw qy qIjw sQwn pRwpq kIqw[ aukq pihly, dUjy qy qIjy sQwn pur Awaux vwly ividAwrQIAW nMU vjIPy qoN ielwvw 500/-, 300/- qy 200/-rupey ivSyS ienwm vjoN idqy jWdy hn[ pws hox vwly ividAwrQIAW nMU srtIiPkyt qy XwdgwrI icMn idqy jWdy hn[
swl 2008 ’c hox vwlI pRIiKAw dy dwKly sbMDI jwxkwrI idMidAW aunHW d`isAw ik ies dy dwKly leI v`K-v`K skUlW/kwljW dy muKI/ipRMsIpl loVINdy dwKlw Pwrm dy slybs Awid Drm pRcwr kmytI dy pRIiKAw ivBwg qoN dsqI pRwpq kIqy jw skdy hn jW fwk rwhIN vI mMgvw skdy hn[ aunHW ikhw ik pRIiKAw sbMDI iksy vI pRcwr dI jwxkwrI iksy vI kMm vwly idn Pon nM: 0183-2553952, 57-58 Aqy 59, 305 ’qy Pon vI kIqw jw skdw hY[
|
| |
|
mW bolI pMjwbI qoN munkr hox vwly s`cy pMjwbI nhIN
|
|
AMimRqsr 31 mwrc-prvrdgwr prm ipqw pRmwqmw dI isPq slwh ilKx gwaux leI jo zubwn gurU swihbwn dy mu`K ’coN inklI auh gurmuKI khweI[ sMqW, BgqW, mhWpurSW, pIrW Aqy PkIrW dw mwiDAm rwhIN pMjwbI BwSw, ijsnMU mW bolI ikhw jWdw hY, Sihd nwloN im`TI hY Aqy idl Aqy idmwg dy vlvly smJx Aqy smJwaux ivc nw kyvl smrQ hY blik dUjIAW BwSwvW nwloN bhuq A`gy hY[ globlweIjySn dI AwV ivc mW bolI pMjwbI qoN munkr hox vwly lok pMjwb dy vwsI hox dy bwvjUd s`cy pMjwbI khwaux dy h`kdwr nhIN[ ieh Sbd SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny pMjwb srkwr vloN sUby AMdr pMjwbI BwSw dI pRPulqw sbMDI pws kIqy gey miqAW dy sMdrB ivc khy[
SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy kyNdrI dPqr qoN jwrI pRYs not ivc jQydwr Avqwr isMG ny ikhw ik du`K dI g`l hY ik pMjwbI boldw bhuq v`fw ielwkw pwiksqwn dy rUp ivc swQoN Kus igAw, iPr hirAwxw Aqy ihmwcl pRdyS v`Kry rwjW dy rUp ivc hoNd ivc Aw jwx Aqy cMfIgVH kyNdr Swsq sUbw bx jwx nwl pMjwbI boldy Kyqr dy KyqrPl ivc v`fw Gwtw AwieAw hY[ aunHW ikhw ik aupro hor qRwsdI hY ik rwStrI Aqy AMqr-rwStrI pRpyK dI AwV ivc mW bolI pMjwbI v`l ip`T krnw vI iek PYSn ijhw bxdw jw irhw hY[ jykr iehI hwl irhw qW swfIAW Awaux vwlIAW pIVHIAW nMU AwpxI mW bolI dI jwxkwrI hI nhIN rhygI[
jQydwr Avqwr isMG ny hor ikhw ik is`K jgq leI ieh g`l ivSyS qOr qy mwx krn vwlI hY ik mhwn is`K gurU swihbwn ny ies BwSw ivc iek Aijhw mhwn gRMQ (sRI gurU gRMQ swihb) lokweI nMU idqw hY jo smu`cI mwnvqw leI jIvn jwc hY[ aunHW ikhw ik sRI gurU AMgd dyv jI mhwrwj ny qW ies BwSw dI pRPulqw leI ivSyS Xogdwn pwieAw hY[ sUPI sMqW ny vI eysy BwSw ivc vI prvrdgwr dy sohly gwey hn[ aunHW ikhw ik pMjwbI BwSw eynI AmIr hY ik iesnMU dUjIAW BwSwvW dIAW bYswKIAW dI loV nhIN[
jQydwr Avqwr isMG ny s. pRkwS isMG bwdl dI AgvweI vwlI pMjwb srkwr vloN pMjwbI BwSw dy ivkws Aqy iesnMU iesdy Asl mukwm q`k muV ky phuMcwaux dy AwSy nwl pws kIqy gey miqAW leI auhnW dw qih idloN DMnvwd kridAW ikhw hY ik siqgurU ny Awp bKiSS krky ieh syvw s. pRkwS isMG bwdl Aqy aunHW dy mMqrI mMfl qoN leI hY ijs leI mW bolI dy ihqYSI KyimAW ivc aunHW dw nwm siqkwr nwl ilAw jWdw rhygw[ SRomxI kmytI dy pRDwn ny hor ikhw ik loV ies g`l dI hY ik pMjwbI bolI dy ivkws leI hr s`cw pMjwbI, BwvyN auh iksy vI ielwky nwl sbMDq hY, s`cy mno suihrd Xqn kry[
|
| |
|
jQy: tOhVw dy nimq dIvwn hwl mMjI swihb ivKy AKMf pwT dy Bog pey
|
|
AMimRqsr 31 mwrc-SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy stwP vloN swbkw pRDwn sv: pMQ rqn jQydwr gurcrn isMG tOhVw dI slwnw Xwd ’c sQwnk gurduAwrw dIvwn hwl mMjI swihb ivKy sRI AKMf pwT swihb dy Bog pey[ s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI rxbIr isMG ny ielwhI bwxI dw kIrqn Aqy Ardws s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K gMRQI isMG swihb igAwnI gurbcn isMG jI ny kIqI[ ies mOky swbkw mMqrI qy mYNbr SRomxI kmytI s. mnjIq isMG klk`qw, s. bldyv isMG AYm.ey., s. kSmIr isMG birAwr qy bIbI ikrnjoq kOr, swbkw mYNbr SRomxI kmytI s. hrbMs isMG mMJpur, s. divMdr isMG Kwlsw (Awgrw), sMq hrIdyv isMG eIswpur, SRomxI kmytI dy sk`qr s. dlmyG isMG, s. rxvIr isMG qy s. virAwm isMG, AYfI: sk`qr s. joigMdr isMG AdlIvwl, s. blvMq isMG p`tI qy s. mihMdr isMG isMG, mIq sk`qr s. sqbIr isMG qy s. qrlocn isMG, suipRMtYNfYNt s. idlbwg isMG, AkwaUNtYNt s. rijMdr isMG, KrId ivBwg dy ieMcwrj s. gurcrn isMG GirMfw, suprvweIzr s. drSn isMG purIAW, Amlw ivBwg dy ieMcwrj s. jsivMdr isMG qy s. gurid`q isMG, ieMtrnl AwfItr s. hirMdrpwl isMG qy s. hrimMdr isMG mUDl, sYkSn 87 dy s. sMqoK isMG (rMDwvw) qy s. blbIr isMG, cIP gurduAwrw ieMspYktr s. suKdyv isMG qy s. Arjn isMG, , gurmiq pRkwS dy shwiek sMpwdk s. suirMdr isMG inmwxw, s. rGbIr isMG, sRI drbwr swihb dy mYnyjr s. hrBjn isMG, AYfI: mYnyjr s. tihl isMG, mYnyjr srwvW s. kuldIp isMG bwvw, SRomxI kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dw smu`cw stwP qy v`fI igxqI ’c sMgqW hwzr sn[
|
| |
|
AYn.Awr.AweI. XwqrI invws dI auswrI krky ivdySW ivc vsdy pMjwbIAW ny irhwieS dI syvw ivc v`fw Xogdwn pwieAw hY-jQy: Avqwr isMG
(XU.ky. dIAW is`K sMgqW dsmyS ipqw dy kvc dI inlwmI rokx leI XqnSIl hox)
|
|
AMimRqsr 30 mwrc-is`K jgq ivc ikrq kro qy nwm jpo dy sMklp dy nwl syvw dw vI v`fw mh`qv hY[ syvw Akwl purK dI bKiSS nwl hI pRwpq huMdI hY[ ivdySW ivc v`sdy pMjwbIAW ny rUhwnIAq dy kyNdr s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSnW leI pujx vwlIAW sMgqW dI irhwieS leI AwDuink shUlqW vwlw XwqrI invws dI auswrI krky syvw dw v`fw Xogdwn pwieAw hY ienHW ivcwrW dw pRgtwvw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy mu`K pRvyS duAwr GMtw Gr dy lihMdI bwhI bzwr mweI syvW dy nzdIk XU.ky. dIAW sMgqW vloN ‘sRI gurU goibMd isMG AYn.Awr.AweI. invws’ dy mukMml ho jwx ’qy ies dw pRbMD SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI nMUU sONpx leI AwXoijq Dwrimk smwgm ’c juVIAW sMgqW dy iek`T nMU sMboDn kridAW kIqw[
aunHW ikhw ik s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy drSnW leI Awaux vwlIAW sMgqW dI irhwieS dI muSkl dUr krn leI ivdySW dIAW Kws krky XU.ky. dI sMgq vloN v`fw Xogdwn pwieAw hY[ aunHW ies mOky tRst dy cyArmYn s. hrBjn isMG (Syrig`l), sk`qr s. bldyvjIq isMG, tRstI s. hrBjn isMG, s. rivMdr isMG qy KzwncI s. gurbKS isMG qy aunHW s`jxW ijnHW ny ies invws dI auswrI leI Xogdwn pwieAw hY nMU snmwn vjoN isropwE Byt kIqy[ ies mOky aunHW is`K jgq dI numwieMdw Dwrimk sMsQw SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN is`KI dy pRcwr qy pRswr qy ivdySW ivc is`KW nMU drpyS muSiklW sbMDI kIqy jw rhy XqnW dw Kulwsw vI kIqw[ aunHW ikhw ik ieMglYNf ivc dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI dy mhwn kvc dI inlwmI sbMDI Bwrq dy pRDwn mMqrI fw: mnmohn isMG nMU iek p`qr rwhIN ApIl kIqI hY ik dsmyS ipqw sRI gurU goibMd isMG jI nwl sbMDq hr cIz smu`cy is`K jgq leI bySkImqI qy nwXwb hY, ies leI A^bwrW ivc CpIAW KbrW Anuswr ieMglYNf ivc gurU goibMd isMG jI dy kvc dI 9 ApRYl nMU ho rhI inlwmI nMU rokx Aqy ies dI pRmwxkqw sbMDI Koj leI qurMq sMjIdw kwrvweI kIqI jwvy[ aunHW ikhw ik ies ic`TI dI kwpI id`lI siQq XU.ky. hweI kimSn nMU vI ByjI geI hY[ ies mOky aunHW XU.ky. dy is`K sMgTnW qy pRbMDk kmytIAW nMU vI ApIl kIqI hY ik auh Awpxy XqnW rwhIN XU.ky. srkwr pws phuMc krky ies kvc dI inlwmI nMU r`d krn leI Xqn krn[
ies mOky tRst dy cyArmYn s. hrBjn isMG (Syrig`l) ny jwxkwrI idMidAW d`isAw ik 66 kmirAW vwlI srW FweI swl dw smW l`gw hY iqMn kroV A`sI l`K rupY dy krIb Krcw AwieAw hY[ aunHW d`isAw ik AwDuink shUlqW vwlI srW dy hr kmry ’c do fbl bYf, do kursIAW, frYisMg tybl qy bwQrUm AtYc hY, sMgqW dI irhwieS leI A`j SRomxI kmytI nMU sONp id`qI hY[ ies iemwrq ivc l`gBg 30 g`fIAW dI pwrikMg dI smr`Qw vwlI bysmYNt vI hY[ aunHW d`isAw ik ies invws dy 12 kmry ies nMU iqAwr krn vwly tRst dy mYNbrW Aqy aunHW sMgqW ijnHW ny mukMml rUp iek kmrw iqAwr krn dI mwieAw ByNt kIqI hY vwsqy rwKvyN Aqy bwkI dy kmirAW nMU AYn.Awr.AweI hox dy sbUq vjoN pwsport dyK ky XwqrUAW nMU id`qy jwxgy Aqy 300 rupY ikrwey vjoN vsUl kIqy jwieAw krngy[
ies mOky SRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG ny sRI gurU goibMd isMG AYn.Awr.AweI. tRst cyArmYn s. hrBjn isMG (Syrig`l), sk`qr s. bldyvjIq isMG, tr`stI s. hrBjn isMG KyVw, KzwncI s. rivMdr isMG KzwncI, AwrkItYkt jy.jy. isMG bMgw, ivdySW qoN p`ujIAW sMgqW ijnHW ny ies invws dI auswrI leI Xogdwn pwieAw nMU snmwn vjoN isropwE Byt kIqy[ ieh swrw pRogrwm pMjwb ryfIE XU.ky. qoN lweIv brofkwst vI kIqw igAw[ ies mOky cyArmYn s. hrBjn isMG ny SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI vloN imly sihXog leI DMnvwd kridAW jQydwr Avqwr isMG nMU snmwnq vI kIqw[
ies qoN pihlW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI inrml isMG dy jQy ny ielwhI bwxI dw kIrqn kIqw[ Ardws BweI kSmIr isMG ny kIqI[ ies mOky AMiqMRg mYNbr s. sUbw isMG, mYNbr SROmxI kmytI s. auNkwr isMG SrIPpurw, sk`qr s. hrbyAMq isMG, s. dlmyG isMG qy s. rxvIr isMG, mIq sk`qr s. blivMdr isMG jOVwisMGw qy s. AMgryz isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. rwm isMG, s. sMqoK isMG (rMDwvw), s. drSn isMG purIAW, sRI drbwr swihb dy mYnyjr s. hrBjn isMG, srwvW dy mYnyjr s. kuldIp isMG bwvw, AYfI: mYnyjr s. myjr isMG, s. hrbMs isMG m`lI qy mIq mYnyjr s. suKrwj isMG qy s. BuipMdr isMG, sUcnw AiDkwrI s. gurbcn isMG, s. dlbIr isMG qy s. jsivMdr isMG j`sI, SRomxI kmytI, Drm pRcwr kmytI qy sRI drbwr swihb dy smu`cy stwP qoN ielwvw v`fI igxqI ’c dySW-ivdySW qoN pqvMqy qy sMgqW mOjUd sn[
|
| |
|
bwbw inhwl isMG hrIAW vylW vwilAW ny hmySW pMQ dI cVHdI klw leI Aihm BUimkw inBweI hY-isMG swihb----
----SRomxI kmytI bwbw inhwl isMG nMU snmwnq krky mwx mihsUs krdI hY-jQy: Avqwr isMG
|
|
AMimRqsr 29 mwrc-ijhVIAW sKSIAqW mnbcn krm krky gurU pMQ nMU smripq huMdIAW hn is`K pMQ smyN-smyN aunHW nMU invwjdw irhw hY[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI is`K jgq dI pRqIinD Dwrimk sMsQw hY ies sMsQw dI Swndwr rvwieq hY ik ijs iksy ny vI pMQk Kyqr ’c syvw kIqI hovy, aus dw mIrI pIrI dy srvau~c AsQwn qoN snmwn kIqw jWdw hY[ imsl ShIdW qrnw dl hrIAW vylW (huiSAwrpur) dy muKI bwbw inhwl isMG jI ny gurduAwrw pwauNtw swihb nMU 1964 ’c mhMq qoN Azwd krvw pMQk h`QW ’c sONipAw sI aunHW dI AgvweI ’c iv`Fy sMGrS dOrwn 11 isMG ShId ho gey bwbw jI dy srIr ’c keI golIAW l`gIAW ijnHW ivcoN iek golI Ajy vI aunHW dy srIr ivc hY[ aunHW ikhw ik ieQy hI b`s nhIN ik 1981 ’c AMimRqsr ivKy piv`qr srovr dI piv`qrqw nMU BMg krn dI swijS nMU AsPl bnwaux leI Awp Awpxy jQy dy 250 swQIAW smyq sRI drbwr swihb ivKy cohW ifauVIAW ’qy ifauVI qy coks rihMidAW syvw inBweI[ 1984 dy G`lUGwry smyN aunHW ’qy keI JUTy kys pw AnykW qsIhy idqy gey pr aunHW idRV qy Atut ivSvws nwl ienHW sB kysW ’coN surKrU ho muV pMQ dI syvw nwl juVy rhy[
ies mOky jQydwr Avqwr isMG pRDwn SRomxI kmytI ny ikhw ik bwbw inhwl isMG hrIAW vylW vwilAW is`KI dy pRcwr qy pRswr dy nwl-nwl gurDwmW dI sWB-sMBwl, Drm Xu`D morcy qy Kwlsw pMQ vloN pMQk idhwVy qy SqwbdIAW mnwaux smyN v`fw sihXog id`qw jWdw irhw hY[ bwbw jI dIAW Swndwr syvwvW bdly SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI ienHW dw snmwn krky mwx mihsUsdI hY[
SRomxI kmytI dy jnrl sk`qr s. suKdyv isMG BOr ny ikhw ik bwbw jI ny hmySW pMQ dI cVHdI klw leI Aihm BUimkw inBweI hY[ ies mOky q^q sRI kysgVH swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI qrlocn isMG ny vI bwbw jI dy pMQk kwrjW dI SlwGw kIqI[
sRI Akwl q^q swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI joigMdr isMG, SRomxI kmytI dy pRDwn jQydwr Avqwr isMG, q^q sRI kysgVH swihb dy jQydwr isMG swihb igAwnI qrlocn isMG, SRomxI kmytI dy jnrl sk`qr s. suKdyv isMG BOr ny bwbw hrIAW vylW vwilAW nMU snmwn vjoN cWdI dI qSqrI, sRI swihb qy isropwE ByNt kIqw[ izkrXog hY ik pwauNtw swihb dI pRbMDk kmytI vloN bwbw inhwl isMG jI hrIAW vylW vwilAW nMU snmwnq krn leI sRI Akwl q^q swihb nMU ApIl kIqI sI[
ies qoN pihlW s`cKMf sRI hirmMdr swihb dy hzUrI rwgI BweI nirMdr isMG bnwrs vwilAW ny ielwhI bwxI dw kIrqn kIqw[ ies mOky SRomxI kmytI dy mYNbrwn s. kSmIr isMG birAwr, s. gurmyl isMG sMgovwl, bIbI hrbMs kOr, s. blbIr isMG kuhwlw, s. auNkwr isMG SrIPpurw, s. m`Kx isMG nMgl, bIbI ieMdrjIq kOr, pwauNtw swihb kmytI dy mIq pRDwn s. rqn isMG qy s. Bjn isMG qy s. krqwr isMG swbkw mYNbr SRomxI kmytI qy s. hrbMs isMG, SRomxI kmytI dy sk`qr s. dlmyG isMG, mIq sk`qr s. AMgryz isMG, pblIistI ivBwg dy ieMcwrj s. rwm isMG, sRI Akwl q^q swihb dy sk`qryq dy ieMcwrj s. jgbIr isMG qy ipRQIpwl isMG (sMDU), sRI drbwr swihb dy mYnyjr s. hrBjn isMG, mIq mYnyjr s. blivMdr isMG qoN ielwvw v`fI igxqI ’c inhMg isMG jQybMdIAW dy numwieMdy qy imsl ShId qrnw dl hrIAW vylW dy inhMg isMG mOjUd sn[
|
| |
|
SRomxI | |