|
spys
Xu`g dy mhwn swieMsvyqw
|
|
gurU nwnk swihb
|
A`j dy swieMsI
Xu`g AMdr swieMs dIAW ivigAwnk KojW qy kwFW in`q nvIAW pulWGW pu`t rhIAWhn[
ies dIAW in`q nvIAW qy s`jrIAW kwFW ny sMswr ivcoN iv`QW qy dUrIAW imtw
id`qIAW hn[ iessdI ivc ivigAwnIAW ƒ 30,000 dI igxqI vwlI mnu`KI 'jIn'
vrgIAW bVIAW mh`qvpUrn l`BqWpRwpq hoeIAW hn, ijnHW dw mnu`K dy smwjk
jIvn 'qy bhuq fUMGw Asr ipAw hY, pY irhw hY Aqy peygw[ pulwV ivc mnu`KI
XMqrW dI ilbwrtrI imMt-imMt dI jwxkwrI dy rhI hY[ lgBg 31 kroV iklomItr
dI dUrI 'qy pulwV ivc gRih Aqy mnu`KI XMqr ny auqwrw kIqw hY[ igAwn
ivigAwn qy ikrq dw ieh AcMBw nhIN qW hor kI hY? p`CmI dySW ivc swieMs
qy qknIkI igAwn dw ivkws au~cIAW isKrW CUh irhw hY[ A`j dy mSInI Xu`g
ny mnu`K dIAW srIrk loVW dI pUrqI leI pYdwvwr dy Kyqr ivc ienklwbI vwDw
kIqw hY[ ieQy ieh g`l cyqy r`KxI hY ik swieMsdwnW dw Kyqr ies bRhmMf
dIAW vsqUAW hnAqy ruhwnI p`KoN ieh iblkul kory hn[
A`j dy swieMsdwnW
dIAW KojW BrIAW pRwpqIAW qoN pMj sO swl pihlW gurU nwnk swihb ny AwpxI
pdwrQk dUridRStI dI AnuBvqw rwhIN (AjokIAW dUrbInW Awid XMqrW qoN ibnW)
kwdr dI kudrq dw ijhVw bhup`KI igAwn qy ivigAwn pRgtwieAw, aus dIAW
At`l s`cweIAW dw BMfwr Borw Borw A`jdy ivigAwnIAW ƒ id`sxw SurU hoieAw
hY[ bwby nwnk dIAW drsweIAW kudrq dIAW ivigAwnk qy BUgoilk s`cweIAW
nw kyvl A`j dIAW KojW dI ivigAwnk ksv`tI 'qy pUrIAW auqrdIAW hn, sgoN
bRhmMfdI inXmwvlI dw ih`sw hox krky auh ivSwl AnuBvqw, sUKm nIJ Aqy
sdIvqw dIAW lKwiek vI hn[ bwby nwnk dI DuroN pRwpq pwrlOikk idRStI qy
sdIvqw dI ruhwnI A`K jo kuJ q`k skI hY, auQoN qkivigAwnIAW qy bu`DIjIvIAW
dy sImq idmwg dw A`pV skxw AsMBv hY[
ies lyK ivc
gurU nwnk swihb ny jo BOiqk ivigAwn, rswiex ivigAwn, bnspqI ivigAwn,srIrk
ivigAwn, gRih ivigAwn, BUgol ivigAwn Aqy swgr ivigAwn sMbMDI XQwrQk
q`Q sMswrswhmxy r`Ky hn, BwvyN ieh iek v`f-AwkwrI pusqk dw ivSw hY,
ieQy ienHW 'qy iek sMKyp Jwq mwrndI koiSS kIqI hY[
gurU nwnk swihb
dI bwxI ivc auh ivigAwnk q`Q mOjUd hn, ijnHW ivc kuJ ivigAwnIAW ny hux
qk l`By hn, l`B rhy hn Aqy l`Bdy rihxgy[ jy AsIN gurU nwnk swihb dI
bwxI ivc drswey ivigAwnk q`QW ƒ pMdrvIN sdI dy pirpyK ivc r`K ky vyKIey,
qW gurU nwnk swihb sMswr dy pihly mhwn ivigAwnI swbq hoxgy[ is`K pMQ
dI qrwsdI dw iDAwn mMgdw ieh iek v`Krw ivSw hY ik AnpVH qy jwihl pujwrIAW
ny aunHW bRhmMfvwdI isDWqk q`QW dy nurwnI cwnx ƒ F`k ky r`iKAw hoieAw
hY, qW jo sMswr dw koeI hor mnu`K q`k hI nw sky[
gurU nwnk swihb
dy smyN qk ieh ivSvws pRc`lq sI ik DrqI bld dy isMg 'qy KVHI hY[ audoNqk
iksy vI swieMsdwn ny ieh swbq nhIN sI kIqw ik swfI DrqI qoN ibnW koeI
hor DrqI vI hY[ bwby nwnk ny vkq dy ivcwrvwnW ƒ vMgwr pw ky pu`iCAw
ik jy swfI DrqI bld dy isMg 'qy KVHI hY, qWDrqIAW hor vI byh`d hn, auh
iks Awsry KVHIAW hn? jy ko buJY hovY sicAwru] DvlY aupir kyqw Bwru]
DrqI horu
prY horu horu] iqs qy Bwru qlY kvxu joru] (jpu jI, pMnw 3)
gurU nwnk swihb
ny drswieAw ik ies bRhmMf dw swrw pswrw inXmb`D hY; ies dI hr SYAAkwl
purK dy iek Kws hukm ivc ivcr rhI hY; iek Kws kwƒn ivc b`JI hoeI hY;
aus dy BY ivchY[ bRhmMf dIAW DrqIAW, sUrjW Aqy AsmwnW ƒ iksy Awsry dI
loV nhIN, sgoN auh qW Awpo AwpxyDrq-iK`c, sUrj-iK`c, cMdrmw-iK`c dy
AsUlW nwl b`Jy hoey hn[
swieMsdwnW dI
AjokI Koj qoN pihlW gurU nwnk swihb ny sMswr swhmxy pihlI vwr AnykW
AkwSW, AnykW pqwlW, AnykW mMflW, AnykW purIAW, AnykW DrqIAW, AnykW sUrj,
AnykW cMdW, AnykW dysW dw vrxn kIqw hY, jo A`j dy swieMsdwn hux hOlI
hOlI vyK rhy hn:
|
DrqI
horu prY horu horu]... (jpu jI, pMnw 3)
|
|
kyqy
ieMd cMd sUr kyqy kyqy mMfl dys]... (pMnw 7)
|
|
pwqwlw
pwqwl lK Awgwsw Awgws]... (pMnw 5)
|
|
Aink
Akws Aink pwqwl]...
|
|
Aink
purIAw Aink qh KMf]...
|
|
(swrg
m: 5, pMnw 1236)
|
gurU swihb dy
drswey Aijhy ivigAwnk q`Q hux qk kyvl swfy Dwrmk ivSvws dw ih`sw hI
bxy rhy hn, prMqU Ajoky KgolvyqwvW ny AwDuink swDnW dI shwieqw nwl l`KW
ivc glYksIz jW nybUlwie vyKy hn; hr iek nybUlw twpU ieMnw mswlw sWBI
bYTw hY ik auhdy kroVW hI sUrj ij`fy nvyN qwrybx skdy hn; hr iek glYksI
ivc auhdy Awpxy ikqny hI sUrj, qwry qy DrqIAW hn; ijauN ijauN nvIAW
glYksIAW swhmxy AwauNdIAW hn, iqauN iqauN aunHW ip`Cy hor nvIAW glYksIAW
nzr Awaux l`g jWdIAW hn[ A`j dy swieMsdwn kudrq dI Anykqw A`gy h`Q KVHy
krn v`l vD rhy hn[ ienHW swieMsdwnW ƒ bwby nwnk dI drsweI s`cweI 'krqy
kY krxY nwhI sumwru' dw DwrnI bxnw pYxw hY[
gurU nwnk swihb
sMswr dy pihly swieMsdwn hn, ijnHW ny pihlI vwr drswieAw ik cMd-qwry-sUrj
sB hrkq ivc hn, pr Awpo-DwpI ivc nhIN, sgoN Akwl purK dy hukm muqwbk
iek Kws qykrVy zbq ivc c`l rhy hn[ swfI DrqI sUrj duAwly iek swl ivc
Awpxw c`kr pUrw krdI hY[ ievyN hI cMn DrqI duAwly qkrIbn iek mhIny ivc
Awpxw c`kr pUrw krdw hY Aqy sUrj Awpxy Dury duAwly GuMmdw hY[ ivigAwnIAW
dy iek AMdwzy Anuswr DrqI iek Arb qoN v`D swl pihlW hoNd ivc AweI[ ieqny
lMmy smyN ivc hux qk ieh ikqny hzwrW kroV koh c`l cuky hoxy hn, ikqny
hor ienHW c`lxw hY, mnu`KI idmwZ leI aus dw AMdwzw lgw skxw AsMBv hY[
ieh igxqIAW-imxqIAW qoN bwhr hox krky bwby nwnk ny 'clq n AMqu' Sbd
hI vrqy hn Aqy PYslw id`qw hY ik ies dw AMq kyvl ienHW dw rcnhwr hI
pw skdw hY:
| BY ivic sUrju BY ivic
cMdu] |
| koh kroVI clq n AMqu]... |
| BY ivic Awfwxy Awkws]...(vwr
Awsw, slok m: 1, pMnw 464) |
| jw krqw isrTI kau swjy
Awpy jwxY soeI] (jpu jI, pMnw 4) |
Awp jI ny &rmwieAw
ik isvwey iek Akwl purK krqy dy ies bRhmMf dI koeI vI hor cIz siQr nhIN,
hr iek cIz hrkq ivc hY Aqy hr iek cIz ivkws v`l vD rhI hY:
| mukwmu iqs no AwKIAY
ijsu isis n hovI lyKu] |
| Asmwnu DrqI clsI mukwmu
EhI eyku] |
| idn riv clY inis sis
clY qwirkw lK ploie] |
| mukwmu EhI eyku hY nwnkw
scu bugoie] |
|
(isrIrwgu
m: 1, pMnw 64)
|
bwby nwnk ny
bRhmMf dy l`KW cMdW-qwirAW dy do hor rwz pihlI vwr KolHy[ iek ieh, ik
AkwlpurK ny ienHW sBnW ivc ieko vwr AKu`t sdIvI SkqI Br id`qI hY, ienHW
sBnW ny Awpo Awpxw insicq &rz inBwauxw hY[ gRihAW dI auqpqI qy ivkws
iek insicq Aml ivc ho irhw hY Aqy ieh swrw Aml iek Kws cyqMn SkqI dI
ikrq hY[ ArbW-KrbW koh c`l ky ieh ijauN dy iqauN c`l rhy hn Aqy auqnw
icr c`ldy rihxgy, ijqnI dyr qk Akwl purK dw c`ldy rihx dw hukm hY[ Akwl
purK ny ienHW gRihAW ivc Amu`k SkqI ieko vwr Br id`qI hY Aqy aunHW ivc
vwr-vwr SkqI Brn dI loV rihx hI nhIN id`qI[ dUjw ieh ik auh SkqI nw
vDdI hY Aqy nw hI GtdI hY[ gurU nwnk swihb dyieh isDWq ivigAwnk s`cweIAW
'qy AwDwrq hn[ Akwl purK ny jo sm`grI pwxI sI, iek vwr hIpw id`qI hoeI
hY, smyN smyN rUp-rMg, fIl-fOl, Awkwr-bnwvt bdl skdy hn, pr mUl q`q
ivc koeI vwDw-Gwtw nhIN ho skdw[ Bwv buinAwdI Aslw (Basic element) nwS
nhIN huMdw:
|
jo
ikCu pwieAw su eykw vwr] (jpu jI, pMnw 7)
|
|
kIqw
pswau eyko kvwau] (pMnw 3)
|
| n Gwit hY n bwiF hY
n Gwit bwiF hoq hY]166] |
|
(Akwl
ausiqq, pwqSwhI 10)
|
bRhmMf dI smu`cI
swieMs ƒ ivigAwnI bwby nwnk v`loN do (qrY-A`KrI) SbdW-'sMjogu', 'ivjogu'
ivc bMd kr dyx dI muhwrq qoN AMdwzw lgwieAw jw skdw hY, ik aunHW dI
bRhmMf sMbMDI ikqnI idbidRStqw sI! aunHW dI mhwnqw kyvl ies g`l ivc
nhIN ik aunHW ny kudrq dIAW mhwn ivigAwnk s`cweIAW sMswr swhmxy r`KIAW,
sgoN aunHW ny ienHW dohW SbdW nwl hI smu`cy bRhmMf dy Aml dw q`q pyS
kr ivKwieAw ik ies swry bRhmMf ivc 'joV'-'qoV' dy AsUl nwl hI hr cIz
pYdw ho rhI hY Aqy nwS ho rhI hY:
sMjogu ivjogu
duie kwr clwvih...] (jpu jI, pMnw 6)
Awp jI ny kudrq
dy ies kmwl dy rwz ƒ KolHidAW d`isAw ik ies sMjog ivjog AQvw BMnx-GVn
dy buinAwdI AsUl nwl hI ieh swrw bRhmMf kwiem hY Aqy ies dw sMquln kwiem
hY; bRhmMf dy zrHy-zrHy ivc, hr jIv-jMqU AMdr, hr kIVy-ikrm AMdr, hr
p`qy p`qy AMdr hr qrHW dy BMnx-GVn dI qbdIlI pl pl ho rhI hY[ ies duv`ly
Aml rwhIN iek BnINdw hY, nwl hI dUjw GVINdw hY; iekmrdw hY, nwl hI dUjw
jMmdw hY[ Akwl purK dy hukm Anuswr BMnx-GVn dy isDWq nwl ies bRhmMf
dw sdIvI sMquln kwiem rihMdw hY; ies sMquln nwl hI hr cIz dI hoNd kwiem
hY[ hr jwndwr (Animate) Aqy byjwn (Inanimate) SYA do ivroDI q`qW dy
iek Kws sMquln nwl hoNd ivc AwauNdI hY Aqy aus sMquln dy tu`t jwx nwl
aus dI hoNd vI Kqm ho jWdI hY[
ieho sMquln
hI gurU nwnk swihb dI is`KI dy swry isDWqW dw Durw hY[ BgqI-SkqI dw
sMquln,sMq ispwhI dw sMquln Aqy sMswrkqw qy AiDAwqmkqw dw sMquln Awid
swry gurmiq isDWq kudrqdI iesy inXmWvlI dy isDWq 'qy hI AwDwrq hn[ kudrq
dI hr SYA dI hoNd do ivroDI q`qW dy iek Kws sMquln nwl hI kwiem rihMdI
hY[ ies nukqy ƒ smJ lYxw is`KI ƒ smJ lYx brwbr hY[
A`j qoN kuJ
smW pihlW swieMsdwnW ƒ AwpixAW AMkiVAW duAwrw bRhmMf dy sB gRihAW dI
grmI hOlI hOlI GtdI nzr AweI Aqy kuJ smyN mgroN swry bRhmMf dy X`K (^qm)ho
jwx dw qOKlw swhmxy AwieAw, ijs muqwbk ies bRhmMf ƒ clidAW r`Kx leI
aunHW gRihAW ivc muV SkqI BrnI peygI[ gurmiq dy auprly isDWq 'jo ikCu
pwieAw su eykw vwr' dI At`l s`cweI ƒ Blw kOx Zlq swbq kr skdw hY? hux
dI qwzw Koj Anuswr ivigAwnIAW ƒ smJ pY geI hY ik kuJ sdIAW sUrj dI grmI
Gwty v`l jWdI hY Aqy kuJ sdIAW vwDy v`l, prMqU bRhmMf dw qwpmwn auQy
dw auQy rihMdw hY[ ieh sMquln hr hwlq ivc kwiem rihMdw hY[
s`jrIAW ivigAwnk
KojW auprly q`QW dI puStI krdIAW hn, ijnHW Anuswr bRhmMf dy gRihAW dy
prspr rgV jW tkrwau qoN ijQy keI pRkwr dIAW SkqIAW auqpMn (Generate)
huMdIAW hn, auQyc`lx-Gsx nwl in`GrdIAW (degenerate) vI huMdIAW hn[ ies
qrHW dw ieh duv`lw Aml iekswrqw qy sMquln kwiem r`Kdw hY[ swry jIv-jMqUAW
leI ieh swry gRih, mINh, J`KV Awid vwXUmMfl ivc AwksIjn qy pwxI dy qnwsb
ƒ iekswr r`Kx ivc shwiek huMdy hn[
gurmiq dy isDWq
spys Xu`g dy isDWq hn Aqy swieMs nwloN bhuq A`gy hn[ AjokIAW KojW ny
AwienstweIn dy 'pRikrqI dy mwdw hox' dy isDWq ƒ nkwr id`qw hY[ nvIN
Koj muqwbk ies pRikrqI dwmUl eynrjI (condensed energy) hY, ijs ƒ ivigAwnk
KojIAW ny 92 mUl q`qW dy prmwxUAW dI Agyry vMf ibjlwxUAW qy pRqIAwxUAW
ivc krky mwdy dI hoNd ƒ iblkul aufw hI id`qw hY[ ibjlwxU qy pRqIAwxU
iek SkqI dw rUphn[ dUjy SbdW ivc swfI pRikrqI dw buinAwdI mUl mswlw
iek SkqI hY, mwdw nhIN[ BwvyN mnu`KI idRStI-prmwx ies ƒ sQUl rUp ivc
hI vyK skdw hY[
Ajoky ivigAwnIAW
qoN pMj sO swl pihlW bwby nwnk ny Awpxy AiDAwqmk idb-loiex nwl pRikrqI
dI mUl SkqI ƒ AnuBv kIqw Aqy Awp jI ny drswieAw ik auh SkqI cyqMn SkqI
hY, swrw idRStmwn ausy dw hI pswrw hY Aqy ies bRhmMf dI hr SYA, hr ikxky
Aqy hr AxU ivc auhI SkqIkMm kr rhI hY[ gurmiq ny qW ieh vI PYslw dy
r`iKAw hY ik ies SkqI ivc koeI Gwtw vwDw nhINho skdw Aqy ieh sdIvI hY
jd qk ik Akwl purK dI rzw nwl ieh bRhmMf kwiem hY:
| sB mih joiq joiq hY
soie] iqs dY cwnix sB mih cwnxu hoie] |
|
(DnwsrI
m: 1, pMnw 13)
|
| n Gwit hY n bwiF hY
n Gwit bwiF hoqw hY]166] |
|
(Akwl
ausqiq, pwqSwhI 10)
|
swieMsdwnW
swhmxy jo kuJ hY, aus dI hI auh Koj krdy hn[ ienHW ny hux ieh jwx ilAw
hY ikpwxI ikvyN bxdw hY? Bwv do gYsW ƒ Awps ivc imlw dyx nwl pwxI bx
jWdw hY, prMqU gYsW dw mUlAwDwr kI hY? ieh ikQoN AweIAW? ienHW dw swry
bRhmMf ivc ikvyN qy kOx smqol r`Kdw hY? ivigAwnIAW ƒ qW ienHW g`lW dw
jvwb l`Bx leI sYNkVy jW hzwrW swl vI l`g skdy hn, prMqU gurU nwnk swihb
ny ienHW svwlW dw jvwb sYNkVy swl pihlW hI dy r`iKAw hY:
| swcy qy pvnw BieAw pvnY
qy jlu hoie] |
| jl qy iqRBvxu swijAw
Git Git joiq smoie] |
|
(isrIrwgu
m: 1, pMnw 19)
|
gurmiq ny Ajoky
swieMsdwnW dIAW KojW qoN pihlW ieh PYslw vI dy r`iKAw sI ik bnspqI ivc
vI jIvn hY[ pwxI swgr jIv auqpqI dy somy hn[ pwxI hr vyly swry vwXUmMfl
ivc smwieAw rihMdw hY[ A`j dy ivigAwnIAW ny AwpxI ivkws iQaUrI rwhIN
ieh svIkwr kIqw hY ik sB qoN pihlW jIvdI auqpqI pwxI ivc hoeI Aqy pwxI
ivcoN jIv dI auqpqI hox kwrn hI Swied sMswr dw koeI jIv-jMqU pwxI qoN
ibnW bhuqw icr AwpxI hsqI kwiem nhIN r`K skdw[ gurU nwnk swihb ies s`cweI
ƒpihlW hI pRgt kr cuky hn, ijvyN:
| pihlw pwxI jIau hY ijqu
hirAw sBu koie] |
|
(vwr
Awsw, slok m: 1, pMnw 472)
|
| jl qy iqRBvxu swijAw
Git Git joiq smoie] |
|
(isrIrwgu
m: 1, pMnw 19)
|
ievyN hI hyTlI
quk ivc gurU nwnk swihb dI BOiqk ivigAwn dI muhwrq vyKI jw skdI hY ijs
ivc Awp jI ny drswieAw hY ik swrI isRStI rcnw dy pMj mUl q`q hn Aqy
aus Akwl purK dy hukm nwl hI hr koeI hoNd ivc AwauNdw hY:
pMc BU nwieko
Awip isrMdw ijin sc kw ipMfu svwirAw] (sUhI m: 1, pMnw 766) hukmI hovin
Awkwr hukmu n kihAw jweI] (jpu jI, pMnw 1)
auNj qW gurbwxI
dI hr tUk Awpxy Awp ivc iek isDWq hY, At`l s`cweI hY Aqy kudrq dI AslIAq
dw q`q hY, prMqU gurU nwnk swihb dIAW hyT ilKIAW qukW ivcoN aunHW dI
nw kyvl idb-idRStI dw hI kmwl vyiKAw jw skdw hY, sgoN ivigAwn dy smuMdr
ƒ ku`jy ivc bMd kr ivKwaux dI Adu`qI jugqI ƒ vI:
psrI ikrix
ris kml ibgwsy sis Gir sUru smwieAw] (pRBwqI m: 1, pMnw 1332)
ikqnI kmwl dI
jugqI nwl gRih ivigAwn (Astronomy)
qy bnspqI (Botony)
dy ivigAwnk q`QW ƒ iek hI quk ivc pyS kr ivKwieAw hY[
99%
bnspqI sUrj ikrn nwl hI ivgsdI hY Aqy Pu`l qW iKVdy hI psrI ikrn nwl
hI hn[ gurU nwnk swihb ny iek hor kmwl dw ivigAwnk q`Q sMswr swhmxy
r`iKAw, auh ieh ik cMdrmw dI AwpxI roSnI koeI nhIN, sgoN cMdrmw ql qoN
sUrj dIAW ikrnW dI ilSk (Reflection)
hY[ dUjy SbdW ivc sUrj dy pRkwS nwl hI ieh qpdw, cmkdw hY Aqy swƒ roSnI
idMdw hY:
|
...sis
Gir sUru smwieAw]
|
(pRBwqI
m: 1, pMnw 1332)
|
|
sis Gir
sUru dIpku gYxwry]
|
(mwrU
m: 1, pMnw 1041)
|
|
sis Gir
sUru vsY imtY AMiDAwrw]
|
|
|
|
(rwmklI
m: 1, isD gosit, pMnw 943)
|
A`j dy swieMsdwnW ny ieh Koj
kIqI hY ik in`kI qoN in`kI (Microcosm)
Aqy v`fI qoN v`fI (Macrocosm)
vsqU ivc ieko ijhy AsUl kMm kr rhy hn[ gurmiq ny swieMs dIAW AjokIAW
KojW qoN sYNkVy swl pihlW hI ieh jwxkwrI dy r`KI hoeI hY ik jo AsUl
swry bRhmMf ivc kMm kr irhw hY, iek iek`lI vsqU ivc vI auhI AsUl kMm
kr irhw hY[ gurmiq &ls&y ny hI sMswr swhmxy kudrq dw ieh rwz KoilHAw
hY ik jo AsUl swry bRhmMf ivc kMm kr irhw hY, auhI AsUl hr in`kI qoN
in`kI Aqy v`fI qoN v`fI SYA ivc kMm kr irhw hY:
jo bRhmMif KMif so jwxhu]
(mwrU m: 1, pMnw 1041)
gurmiq AnuBv ny hI kudrq dw
dUjw Byd ieh KoilHAw ik ijhVw AsUl swry bRhmMf ivc kMm kr irhw hY, mnu`KI
srIr ivc vI auhI AsUl kMm kr irhw hY:
| jo bRhmMfy soeI ipMfy jo
KojY so pwvY] |
|
(DnwsrI
Bgq pIpw jI, pMnw 695)
|
gurmiq ivc pIrI (Awqmkqw) qy
mIrI (sMswrkqw) do ivroDI p`KW dy sMquln dw isDWq, kudrq dy aus qIjy
inXm dw rwz KolHdw hY, ijs muqwbk kudrq dI hr jwndwr qy byjwn SYA AMdr
do ivroDI q`q mOjUd hn Aqy aunHW do ivroDI q`qW dy iek Kws sMquln nwl
hI hr SYA dI hoNd kwiem hY[ aunHW dohW ivcoN iksy vI iek q`q dy Alop
ho jwx nwl aus SYA dI hoNd Awpxy Awp ^qm ho jWdI hY[ ies ƒ spSt krn
leI iek imswl hwzr hY:
iek ru`K ivc A`g Aqy pwxI do
ivroDI q`q mOjUd hn[ ienHW do ivroDI q`qW dy iek Kws sMquln nwl hI ru`K
dI hoNd kwiem hY Bwv ru`K izMdw hY[ jy pwxI dw q`q Alop ho jwey, qW
auh r`uK su`k ky l`kV bx jweygw[ jy A`g dw q`q Alop ho jwey, qW ru`K
pwxI dI sym nwl ^qm ho jweygw Aqy aus ru`K dI hoNd Kqm ho jweygI[ ieh
kudrq dw iek cmqkwr hY ik do ivroDI q`qW dy iek Kws sMquln nwl hI hr
SYA dI hoNd kwiem hY[ hornW jIv-jMqUAW vWg swfw mnu`KI srIr vI iesy
AsUl nwl kMm kr irhw hY[
jo AsUl kudrq dy hor swry jIv-jMqUAW
ivc kMm kr irhw hY, mnu`KI srIr ivc vI auhI AsUl kMm kr irhw hY[ A`g
(swfI Kurwk qoN bxI eynrjI) qy pwxI dw iek Kws sMquln swfy srIr dy qwpmwn
ƒ TIk r`K ky swfI ishq ƒ TIk r`Kdw hY[ iesy qrHW mnu`K AMdr s^qI (koRD,
bhwdrI, sUrbIrqw Awid) qy komlqw (ipAwr, dieAw, sMqoK Awid) dw sMquln
hI mnu`K ƒ AwdrSk mnu`K bxw skdw hY, ijs nwl mnu`K dy 99% GrogI AwpsI
JgVy, smwjk JgVy Aqy kOmI JgVy Kqm kIqy jw skdy hn nw ik puls, AdwlqW,
jylHW qy golIAW nwl[
gurU nwnk swihb sMswr dy pihly
mhwn dwrSink swieMsvyqw hn, ijnHW ny kudrq dI sihXog qy sihivcrn dI
inXmwvlI dw ieh Byd KoilHAw ik ies bRhmMf dI hr SYA iek dUjy ƒ jIx-QIx
ivc shwiek bx ky ies bRhmMf ƒ cldy r`Kx ivc Awpxw insicq Xogdwn pw rhI
hY[ swry gRih iek dUjy qoN roSnI qy grmI lYNdy qy idMdy rihMdy hn[ ies
bRhmMf dI hr in`kI qoN in`kI qy v`fI qoN v`fI SYA iksy nw iksy Skl ivc
ies ƒ clidAW r`Kx ivc Awpxw Xogdwn pw rhI hY[ ies swry bRhmMf ivc iek
vI AijhI cIz nhIN ijhVI ik ies ƒ kwiem r`Kx ivc Awpxw Xogdwn nw pw rhI
hovy[ Akwl purK dIAW nzrW ivc iek kIVI dy pwey Xogdwn dI vI auqnI hI
mhwnqw hY, ijqnI ik iek hwQI dy pwey Xogdwn dI[ ryq dy iek ikxky dw
pwieAw Xogdwn vI auqnw hI mh`qvpUrn hY ijqnw ik iek phwV dw[
gurmiq ny hI kudrq dw ieh rwz
KoilHAw ik swry bRhmMf dw inzwm sihvws qy sihXog dy AsUl nwl c`l irhw
hY[ kudrq dI hr cIz ikRAwSIl hY, swrw bRhmMf ivkws v`l vD irhw hY[ iek
in`kw ijhw bUtw vI Pu`l, Pl qk ApVnw cwhuMdw hY[ Pu`l dw bIj puMgrdw
hY, bUtw bxdw hY, Pu`l iKVdw hY Aqy bRhmMf ivc suh`px, KyVw, mihk qy
KuSI vMfdw hY, ikauNik ieh kudrq dw inXm hY, kwdr dw hukm hY ik Awp
gd-gd ho ky dUijAW ƒ gd-gd krnw hY, ieh aus dw pRwikRqk &rz hY[ hr cIz
ny aupjxw hY, plxw-puMgrnw hY, v`fy ho ky Pl Pu`l dyxw hY, iKVnw hY,
mihkxw hY, KyVw vMfxw hY Aqy Awpxw insicq pRwikRqk Xogdwn pw ky, iPr
ausy im`tI ivc iml ky, Kwd bx ky, hornW ƒ aupjx ivc shwiek bxnw aus
dw AwdrS hY[ ies ƒ spSt krn leI iek imswl hwzr hY:
dr`^q ijhVI hvw (AwksIjn) bwhr
C`fdy hn, auh mnu`K dI ijMd-jwn hY, ijs ibnW mnu`K dw ijaUN skxw AsMBv
hY[ iesy qrHW ijhVI gMdI hvw (kwrbn fwieksweIf) mnu`K swh rwhIN bwhr
k`Fdy hn, auh dr`^qW dI ijMd-jwn hY[ ievyN hI kudrq dI hr SYA sihvws
qy sihXog dy AsUl nwl izMdw hY[ ies qoN ibnW dr`^q mnu`K, pMCIAW ƒ Pu`l,
Pl dyNdy hn, pMCIAW ƒ AwlHxy leI QW idMdy hn, mkwn, &YktrIAW qy hzwrW
hor kMmW leI l`kV idMdy hn, pRikRqI dy vwDy leI bIj pYdw krdy hn[ hor
qW hor p`qJV smyN if`gy p`qy vI Kwd bx ky hornW ƒ au~gx ivc shwiek huMdy
hn Aqy ies bRhmMf dy c`kr ƒ clidAW r`Kdy hn[
AjokI swieMs Koj muqwbk eynrjI
dy sQUl mwdy dy hr AxU ivc prmwxU hn, ijs dy A`gy hor keI Bwg hn[ iek
aus dI nwBI hY Aqy aus dy cwr-cuPyry ielYktRwn qy inaUtRwn Awid c`kr
lgw rhy hn[ ieh swrw kwrj aus pYtrn 'qy ho irhw hY, ijs 'qy swry gRih
sUrj duAwly GuMm rhy hn[ ienHW A`j dIAW KojW qoN Fyr icr pihlW gurU
swihb ny iehI isDWq sMswr swhmxy r`iKAw ik ijhVw AsUl swry bRhmMf ivc
kMm kr irhw hY, mnu`KI srIr ivc vI auhI AsUl kMm kr irhw hY Aqy iek
in`ky qoN in`ky zrHy ivc vI auhI AsUl kMm kr irhw hY[
Ajokw mnu`K kudrq dy AsUlW qoN
durwfy jw ky Btk irhw hY[ A`j dy ivigAwnk Xu`g dy ivcwrvwn, nIqIvwn
Aqy ivdvwn mwnvqw dy Bly leI bVI muSkl nwl ieh AwdrSk AsUl ilKqI rUp
(AmlI rUp dy skxw qW bhuq dUr dI g`l hY) ivc pyS kr sky hn ik 'jIvo
qy jIx dyvo' (Live and let live), pr kudrq dI inXmwvlI 'qy AwDwrq gurmiq
soc qW ieQoN kohW dUr dI g`l hY[ kudrq dI qW hr SYA sihXogI qy sihvwsI
bx ky dUjy ƒ jIx-QIx ivc shwiek bx ky, ies pRwikRqk c`kr ƒ clidAW r`Kx
ivc jutI hoeI hY[ kudrq dI hr SYA iek dUjy 'qy inrBr krdI hY[ dr`^q
ijhVI AwksIjn hvw bwhr C`fdy hn, auh mnu`K dI ijMd-jwn hY, ijs qoN ibnW
mnu`K leI jIA skxw AsMBv hY[ iesy qrHW ijhVI gMdI hvw (kwrbn fwieksweIf)
mnu`K swh rwhIN bwhr k`Fdy hn, auh dr`KqW dI Kurwk hY Aqy aunHW dI ijMd-jwn
hY[ bRhmMf dIAW hornW cIzW vWg kudrq dI inXmwvlI dw DwrnI bx ky, dUijAW
ƒ jIx-QIx ivc shwiek bxy ibnW mnu`K kdy vI cYn nwl nhIN ijaUN skygw[
sMswr dI auqpqI qy Kwqmy dI
hkIkq sMbMDI vI gurmiq dI ivAwiKAw sMswr dy hornW sB DrmW nwloN vDyry
ivigAwnk vI hY Aqy swieMs dIAW KojW dy AnukUl vI[ p`CmI m`qW dI ivAwiKAw
qW klipq khwxIAW hI jwpdIAW hn[ eIsweI Drm muqwbk r`b ny Cy idn ivc
isRStI swjI Aqy sqvyN idn Awrwm kIqw[ ienHW dy Bwxy kroVW sUrjW, kroVW
DrqIAW, kroVW cMd qwirAW dy ivSwl bRhmMf dI auqpqI krn vwlw r`b ijvyN
koeI Q`k jwx vwlw mnu`K hI hY[ gurU nwnk swihb dy &rmwn 'kIqw pswau
eyko kvwau' Anuswr Akwl purK dy iek Sbd nwl hI swrw pswrw psr igAw Aqy
ijs ƒ jdoN vI Akwl purK cwhy, qW iek Sbd nwl hI smyt dyx dy smr`Q hY[
swieMs dw 'bVy Dmwky' (Bigbang
theory) dw isDWq gurmiq dy 'eyko kvwau' nwl myl KWdw hY[ swieMs
sMswr dw Awid qy AMq mMndI hY, ies dy ault vyidk m`q bRhm, pRikRqI Aqy
jIv-Awqmw ƒ Amr qy AibnwSI mMndw hY, pr gurmiq Anuswr sMswr dw Awid
vI hY Aqy AMq vI[ pwrbRhm inrMkwr hI kyvl AibnwSI hY, ijhVw ik swry
bRhmMf dw krqw hY[ sMswr dy Awid, AMq qy hkIkq sMbMDI swry DrmW nwloN
gurmiq ivAwiKAw hI swieMs dIAW KojW AnukUl hY, ijvyN:
| Awpn Kylu Awip kir dyKY]
Kylu sMkocY qau nwnk eykY]... |
| jw iqsu BwvY qw isRsit
aupwey] AwpnY BwxY ley smwey] |
|
(gauVI
m: 5, pMnw 292)
|
gurU nwnk swihb ny ieh cunOqI
dy r`KI hY ik mnu`K l`K jqn kr lvy, kroV jqn kr lvy, ArbW, KrbW jqn
kr lvy, ies bRhmMf dy pswry dw AMq pw skxw ies leI AsMBv hY[ ies dw
AMq jwxn leI keI qwx lwauNdy lwauNdy Awp Kp gey, Kp rhy hn Aqy Kpdy
rihxgy[ A`j qk pMifq, mOlvI Aqy jogI Awid ies pswry dI auqpqI dw koeI
Byd nhIN pw sikAw Aqy nw hI pw skxgy:
| kvxu su vylw vKqu kvxu
kvx iQiq kvxu vwru] |
| kvix is ruqI mwhu kvxu
ijqu hoAw Awkwru] |
| vyl n pweIAw pMfqI ij
hovY lyKu purwxu] |
| vKqu n pwieE kwdIAw
ij ilKin lyKu kurwxu] |
| iQiq vwru nw jogI jwxY
ruiq mwhu nw koeI] |
|
(jpu
jI, pMnw 4)
|
ievyN hI Ajoky ivigAwnI vI igxqIAW-imxqIAW
krky Q`k cuky hn[ ienHW dIAW vI ikAws-ArweIAW hI hn[ ieh qW kyvl AwpxI
DrqI dy AwrMB dw Byd vI nhIN pw sky, DrqIAW, sUrj, AwkwS qW l`KW ivc
hn[ gurU swihb ny au~pr id`qI cunOqI dw au~qr vI id`qw hY auh ieh, ik
kyvl qy kyvl isRStI ƒ swjx vwlw Akwl purK hI jwxdw hY ik kdoN aus ny
swjI Aqy kdoN aus ny smytxI hY[ gurU nwnk swihb dw 'Awpy jwxY soeI'
dw isDWqk nukqw sdIvqw dw lKwiek hY, ijQy AMq ivc sB KojIAW, ivigAwnIAW
Aqy iPlws&rW ny phuMcxw hY[ byS`k l`KW swl Btkdy rihx, AwKr hwr Q`k
ky sB ny phuMcxw ieQy hI hY:
jw krqw isrTI
kau swjy Awpy jwxY soeI] (jpu jI, pMnw 4)
gurU nwnk swihb dy swry jIvn
isDWq iesy kudrq dI inXmwvlI 'qy AwDwrq hn[ mIr qy pIr bx ky, sMq qy
ispwhI bx ky, sMswrkqw qy AiDAwqmkqw dw sMquln kwiem krky, mnu`K ƒ ies
bRhmMf ivc Awpxw insicq Xogdwn pwauxw isKwaux vwly isDWq hn[ 'eyku ipqw
eyks ky hm bwirk' (Fatherhood
of God and brotherhood of man) Anuswr swƒ Brw-Brw bxnw isKwaux
vwly isDWq hn, 'sBy swJIvwl sdwiein' dy DwrnI bx ky sB nwl sWJW pwauxIAW
isKwaux vwly isDWq hn, 'ijQY jwie bhIAY Blw khIAY' dy AwdyS rwhIN sB
leI sdBwvnw isKwaux vwly isDWq hn Aqy 'hku prwieAw nwnkw ausu sUAr ausu
gwie' ijhy krVy qwVnw Bry SbdW nwl iksy dw h`k nw mwrnw isKwaux vwly
isDWq hn[
'mwns kI jwiq sbY eykY pihcwnbo'
Anuswr nslI ivqkirAW dw KMfn krnw isKwaux vwly ivigAwnk isDWq hn[ 'jy
jIvY piq lQI jwie-- sBu hrwmu jyqw ikCu Kwie' Anuswr svYmwx qy AxK nwl
ijaUNxw isKwaux vwly isDWq hn[ 'iequ mwrig pYru DrIjY-- isru dIjY kwix
n kIjY' muqwbk Awpxy qy prwey dy h`kW dI rwKI leI kurbwnI dyxI isKwaux
vwly isDWq hn[ 'jgqu jlMdw riK lY AwpxI ikrpw Dwir' Anuswr srb`q (swrI
lokweI) dw Blw mMgx qy krnw isKwaux vwly kudrq dy nymW nwl myl KWdy
isDWq hn[ AjokI rY~f-krws kudrqI AwPq vyly jW lVweI ivc hoey kYdIAW
jW zKmIAW dI syvw krdI hY, pr rY~f-krws dy krmcwrI qIjI iDr hn, Bwv
ieh lVn vwilAW ivcoN nhIN hn[ gurmiq isDWqW 'qy AwDwrq rY~f-krws qW
Awpxy duSmx dy P`tV ispwhIAW dI vI mrHm p`tI krnw isKWdI hY[
A`j dy pdwrQvwdI smwj AMdr suAwrQk
rucI dw bolbwlw hY[ swrI mnu`Kqw suAwrQ dI AMnHI dOV ivc Btk rhI hY[
A`j dy bldy-sVdy sMswr leI jy koeI Aws dI ikrn hY qW kyvl gurmiq dy
isDWq hI hn, jo A`j dy mnu`K ƒ iek AwdrSk jIvn ijaUNx dI syD dy skdy
hn[
ieh smyN dI mMg hY ik AsIN
pMQ dy l`KW pONf qy fwlr gurmiq isDWqW dI Koj 'qy lweIey Aqy gurmiq
dy mhwn isDWqW ƒ mnu`Kqw swhmxy r`KIey, qW jo sMswr ivc Amn qy SWqI
dw mwhOl pYdw hovy[ Aijhy mhwn ivigAwnk isDWq hI A`j dI mnu`Kqw ƒ gwfI
rwh ivKw skx dy smr`Q hn[
gurU nwnk swihb dy swry jIvn
isDWq nw kyvl Ajoky swieMsI Xu`g qy Awaux vwly spys Xu`g dy mwp-qol
'qy pUry auqrdy hn, sgoN kudrq dI sdIvI inXmwvlI nwl vI myl KWdy hn[
jd qk Akwl purK dy hukm nwl ieh bRhmMf kwiem hY, audoN qk Xu`g purS
gurU nwnk swihb dy sdIvI isDWq jugW-jugWqrW qIk mnu`Kqw leI cwnx munwrw
bxy rihxgy, ijnHW qoN Awaux vwlIAW mnu`KI nslW dy dwrSink, ruhwnI KojI,
swihqkwr, ivcwrvwn Aqy swieMsvyqw sdIvI syDW lYNdy rihxgy[ gurmiq ny
ivigAwn sMbMDI jo AnuBv id`qw hY, auQoN qk phuMcx leI swieMsdwnW ƒ hzwrW
swl l`gxgy[
s. srUp isMG
XU. ky.
qqkrw