
gurbwxI
dw AwdrS vpwr Pls&w
gurU Arjn swihb
dw ieh aukq pwvn &rmwn 'suKmnI swihb' 'c drj hY[ ies ivc gurU jImnu`K
mwqr ƒ s`c dw vpwr krn vwlw vpwrI bxn leI pRyrdy hn[ gurbwxI ivc vpwr
qy vpwrI vrg nwl sMbMDq aulyK hor vI keI QweIN Awey hn[ AwE dyKdy hW
ik gurmiq rcnwkwr swƒ iks qrHW dw vpwr krn Aqy iks qrHW dy vpwrI bxn
leI idSw inrdyS dy rhy hn!
gurmiq dw mUl
srokwr s`c qy s`c Awcwr hY[ mnu`K ny Awpxy jIvn ivc sdw s`c ƒ hI snmuKr`Kxw
hY[ aus ny iksy hwlq 'c vI JUT nwl smJOqw nhIN krnw[ aus dw s`cw-s`ucw
Aml qy nyk krnI hI aus dy ies jIvn dI sPlqw qy swrQkqw dI ieko-iek ksv`tI
hY, ijvyN:
| schu ErY sBu ko aupir
scu Awcwru] |
|
(isrIrwg
m: 1, pMnw 62)
|
gurU nwnk swihb
dw Awpxy jIvn kwl ivc smwj dy hr vrg nwl bhuq fUMGw qy nyVy dw sMbMDsMprk
irhw[ Awp jI smwj dy hryk vrg nwl ivcwr goStIAW rcdy qy sMvwd rcwauNdy
hn[ Awp ijs vrg qk gurmiq isDWq phuMcwauxy loVdy hn auh Awp ny aunHW
iviBMn vrgW ƒ aunHW dI hI BwSw SbdwvlI 'c phuMcwaux/smJwaux dw pYNqVw
ApxwieAw[ Awp smwj dy hr vrg ƒ suDwrnw qy aus dIkwieAw klp krnw cwhuMdy
hn[ iesy kwrn gurU swihb duAwrw ricq pwvn bwxI 'c vpwrI qy vpwrnwl sMbMDq
keI gur &rmwn drj imldy hn[
gurmiq vpwr
jW vpwrI ƒ r`d nhIN krdI sgoN vpwr 'c kIqy jWdy DoKy qy T`gI dy Axie`Cq
vrqwirAW ƒ r`d krdI hY[ ies dw spSt pRmwx hY ik vpwr sMbMDI gurU nwnk
swihb dI AilhdgI/audwsInqw dw rMick mwqr Jlkwrw vI aunHW dI pwvn bwxI
ikDry nhIN dyNdI, sgoN vpwr qy vpwrI ƒ qW gurU swihb QW pr QW kwPI vifAweI
bKiSS krdy hn[ gurU jI duAwrw aulIky mwrg dw hI Anusrx kridAW vpwr qy
ies nwl sMbMDq keI DwrnwvW v`K-v`K gurU swihbwn duAwrw aucwrI geI bwxI
'coN vI imldIAW hn[ ienHW DwrnwvW dy mwiDAm duAwrw aunHW v`loN ijQy
pRBU BgqI dy mwrg dw vrxn kIqw igAw hY, auQy vpwr nwl is`Dy qOr 'qy
sMbMDq mnu`K mwqr ƒ Awpxw ivSyS vpwr/kwrobwr s`c ƒ smrpq ho ky krn dw
nYiqk rwh vI drswieAw igAw hY[ ies pRkwr gurmiq rcnwkwrW v`loN sWJy
qOr 'qy gurmiq PlsPy dy iek mh`qvpUrn pwswr vjoN iek AwdrS 'vpwr PlsPw'
ivkisq hoieAw hY[
gurmiq dy AwdrS
'vpwr-Pls&y' Anuswr isRStI dw rcnhwr qy pwlxhwr Akwl purK Awp srvoqm
Swh jW SwhUkwr hY[ ienswn vpwrI hn[ ienswn rUpI vpwrI ƒ jIvn dI rws
iesy SwhUkwrqoN hwsl huMdI hY:
| scu swhu hmwrw qU DxI
sBu jgqu vxjwrw rwm rwjy] |
| sB BWfy quDY swijAw
ivic vsqu hir Qwrw] |
| jo pwvih BWfy ivic vsqu
sw inklY ikAw koeI kry vycwrw] |
|
(Awsw
m: 4, pMnw 449-50)
|
siqgurU Bwv
s`cw gurU, is`K (is`Kx vwlw) ƒ hir nwm dI rws pUMjI dyNdw hY[ AYsy gurU
dI qW v`fI vifAweI hY hI ies dy nwl-nwl s`c dI rws pUMjI nwl vpwr krn
vwlw vpwrI vI DMn hY, ijvyN:
| guru siqguru scw swhu
hY isK dyie hir rwsy] |
| Dnu DMnu vxjwrw vxju
hY guru swhu swbwsy] |
|
(Awsw
m: 4, pMnw 449)
|
pr s`c dw vxj vpwr auhI mnu`K
krdw hY ijs au~pr Akwl purK dI imhr huMdI hY[ aus srvoqm Swh (SwhUkwr)
dy iml jwx 'qy ienswn rUpI vpwrI dy sMisAW qy SMikAW rUp sB lyKy/ihswb
ikqwb mu`k jWdy hn:
| hir hir vxju so jnu
kry ijsu ikRpwlu hoie pRBu dyeI] |
| jn nwnk swhu hir syivAw
iPir lyKw mUil n lyeI] |
|
(gauVI
guAwryrI m: 4, pMnw 165)
|
jdoN s`c ƒ smrpq ienswn rUpI
vpwrI s`c AwDwrq vpwr krdw hY qW vpwr krwaux vwlw SwhUkwr (prmwqmw)
ivgsdw huMdw hY[ vpwrI dI K`tI-kmweI vyK ky rws dyx vwly ƒ KuSI hoxI
suBwvkhY[ s`c vpwr Awpxw vKr jW mwl l`d ky jdoN dUjy QW leI cwly pwauNdw
hY qW aus ƒ rwhzn lutyry dw BYA nhIN huMdw:
| lwhw hir Bgiq Dnu KitAw
hir scy swh min BwieAw] |
| hir jip hir vKru lidAw
jmu jwgwqI nyiV n AwieAw] |
|
(gauVI
bYrwgix m: 4, pMnw 165)
|
gurU dI isiKAw dy AnuswrI bx
jweIey qW koeI vI vpwr mwVw nhIN, swry hI vpwr cMgy hn[ ksv`tI ieko
hY ik auh s`cI krnI duAwrw kIqw jwvy:
| gurmuiK sBu vwpwru Blw
jy shjy kIjY rwm] |
|
(vfhMs
m: 3, pMnw 568)
|
gurbwxI 'c s`c dI hI KyqI Aqy
s`c dw hI vpwr krn dw hukm hY, ijvyN:
| lwhw prQwey hir mMin
vswey Dnu KyqI vwpwrw] |
|
(vfhMs
m: 3, pMnw 568)
|
| KyqI vxju sBu hukmu
hY hukmy mMin vifAweI rwm] |
|
(vfhMs
m: 3, CMq,pMnw 569)
|
mnu`K rUpI vpwrI sdw nwl inB
skx vwlI vsqU Bwv s`c dw hI vpwr krn, ijvyN:
| vxju krhu vxjwirho vKru
lyhu smwil] |
| qYsI vsqu ivswhIAY jYsI
inbhY nwil] |
|
(isrIrwgu
m: 1, pMnw 22)
|
gurU nwnk swihb dw hukm hY
ik mn ƒ s`c dI ksv`tI 'qy rgiVAw jwvy, qol pUrw qoilAw jwvy:
| mnu sc ksvtI lweIAY
qulIAY pUrY qoil] |
| kImiq iknY n pweIAY
ird mwxk moil Amoil] |
|
(isrIrwg
m: 1, pMnw 22)
|
Asl lwB gurmiq mwrg 'qy quirAW
s`c dw vpwr krn nwl hI hoxw hY[ dUjy vpwrW 'c qW qotWqy GwtW hI hn:
| lwhw nwmu sMswir hY
gurmqI vIcwrw] |
| dUjY Bwie kwr kmwvxI
inq qotw sYswrw] |
|
(mwrU
m: 1, pMnw 1009)
|
ienswn s`c dw vpwr siqgur duAwrw
imlI s`cI AgvweI nwl hI kr skdw hY:
| vKru nwmu sdw lwBu hY
ijs no eyqu vwpwir lwey] |
| rqn pdwrQ vxjIAih jW
siqguru dyie buJwey] |
|
(vfhMs
m: 3, pMnw 570)
|
s`c dy vpwr 'coN s`c 'c rc ky
hI suK pwieAw jw skdw hY:
| nwnk nwim rqy iqn hI
suKu pwieAw swcY ky vwpwrw] |
|
(vfhMs
m: 3, pMnw 570)
|
dukwn, vpwr/kwrobwr clwaux dw
iek pRmu`K itkwxw pRdwn krdI hY[ gurmiq dy AwdrS vpwrPlsPy Anuswr s`cI
dukwn auhI hY ijQoN s`cw sOdw imldw hovy:
| scw saudw htu scu rqnI
Bry BMfwr] |
|
(vwr
soriT 4, pMnw 646)
|
ijnHW ny dunIAW 'c kyvl mihl
qy koTIAW hI auswrIAW hn aunHW kUVw sOdw kIqw hY:
| PrIdw koTy mMfp mwVIAw
auswrydy BI gey] |
| kUVw saudw kir gey gorI
Awie pey] |
|
(slok
syK PrId jI, pMnw 1380)
|
gurmiq rh`svwd/sdwcwr Anuswr
ienswnI srIr 'h`tI' hY qy ienswnI mn 'vxjwrw'[ mn vxjwry ƒ suBwvk hI
s`c vpwr 'c l`gxw cwhIdw hY:
| qnu htVI iehu mnu vxjwrw]
|
| nwnk shjy scu vwpwrw] |
|
(rwmklI
m: 1, isD gosit, pMnw 942)
|
pr du`K dI g`l qW ieh hY ik
ienswnI mn ies s`cweI ƒ G`t hI smJdw hY[ auh kyvl qy kyvl sMswrI Dn
kmwaux dI hI AwSw r`Kdw hY[ mnu`K rUpI sOdwgr/dukwndwr qW JUT dI PwhIAW
pwaux vDwaux vwlI JUTI sOdwgrI/dukwndwrI krn 'c Kicq hoieAw ipAw hY,
ijvyN:
| lY qury saudwgrI saudwgru
DwvY] |
| Dnu KtY Awsw krY mwieAw
mohu vDwvY]... |
| ibKu sMcY htvwxIAw bih
hwit kmwie] |
|
moh
JUTu pswrw JUT kw JUTy lptwie] (gauVI m: 5, pMnw 166)
|
idn cVHdy swr mnu`K rUpI sOdwgr
GroN bwhr inkl jWdw hY[ aus dI swry idn dI dOV-B`j Swm qk v`D qoN v`D
Dn iek`qr krn ihq hI huMdI hY[ ies 'c kyvl mwqr srIrk kSt qy idmwgI
auDyVbux hI Swml nhIN huMdI, blik mnu`KI mn sMprk 'c Awaux vwilAW dI
lu`t Ksu`t krn qoN vI nhIN iJjkdw[ jwiez-njwiez swDnW duAwrw iek`qr
Dn im`Ty moh v`s rwq ƒ Gr ilAw ky pu`qr Aqy iesqrI qoN lutw dyNdw hY:
| bhu prpMc kir pr Dnu ilAwvY]
|
| suq dwrw pih Awin lutwvY]
(soriT kbIr jI, pMnw 656) |
gurU nwnk swihb jdoN r`q pIx
vwly mnu`KW dw krUr icqr aulIkdy hn qW aunHW dw sMkyq mu`K qOr 'qy njwiez
swDn vrqx qy lu`t Ksu`t krn vwly vpwrI dI pwp dI kmweI v`l hI hY, ijvyN:
| jy rqu lgY kpVY jwmw
hoie plIqu] |
| jo rqu pIvih mwxsw iqn
ikau inrmlu cIqu] |
|
(vwr
mwJ 1, slok m: 1, pMnw 140)
|
gurU jI s`cy muslmwn dI pirBwSw
kridAW vI drAsl Awpxy Xu`g dy smUh lokW ƒ prwieAwh`k Kwx qoN s^qI nwl
vrjdy hoey aus smyN dI lwlcI ibrqI ƒ nkwrdy hn:
| imhr msIiq isdku muslw
hku hlwlu kurwx] |
| srm suMniq sIlu rojw
hohu muslmwxu]... |
| hku prwieAw nwnkw ausu
sUAr ausu gwie] |
| guru pIru hwmw qw Bry
jw murdwru n Kwie] |
| glI iBsiq n jweIAY CutY
scu kmwie] |
|
(vwr
mwJ 1, slok m: 1, pMnw 140-41)
|
dunIAW ivc sdw hI do qrHW dy
mnu`K huMdy hn-- iek s`c dw vpwr krn vwly qy dUjy, k`c jW kUV dy vpwrI[
pihlI qrHW dy mnu`K ienswnI jnm sPl kr jWdy hn pr dUjI iksm dy rUhwnI
p`KoN inrDn hI rih jWdy hn, ijvyN:
drj imldy hn[
| ieik rqn pdwrQ vxjdy
ieik kcY dy vwpwrw]... |
| mnmuK dUjY pic muey
nw bUJih vIcwrw]... |
| ieik inrDn sdw Baukdy
ieknw Bry qujwrw] |
| ivxu nwvY horu Dnu nwhI
horu ibiKAw sBu Cwrw] |
|
(vwr
mwJ m: 1, pMnw 141)
|
gurU swihbwn
duAwrw ieh AwdrS vpwr Pls&w dunIAW dy vpwr/kwrobwr 'c l`gy hryk bSr
dI AwdrS AgvweI krn dy smr`Q hY pr ies Pls&y ƒ smJx qy AmlI rUp 'c jIvn-FMg
dw Ain`KV ih`sw bxwaux dI mu`K qy pihl plyTI izMmyvwrI AsW nwnk nwm
lyvw khwaux vwly is`KW 'qy AwiedhuMdI hY[ swƒ swirAW ƒ hI ies p`KoN
Awqm ivSlySx krnw hovygw ik AsIN auh is`K jo vpwrI qy kwrobwrI hW kI
swfy vpwr kwrobwr ivc gurmiq vpwr Pls&y dw pRBwv rUpmwn ho irhw hY?
s`cw Awqm ivSlySx swƒ bhuqy vpwrI is`KW ƒ ies is`ty v`l iljweygw ik
AsIN gurU swihbwn duAwrw drswey mwrg drSn Anuswr vpwr-kwrobwr krn qoN
bhuqw krky dUr hI KVHy hW[ drAsl Ajokw Xu`g hI pdwrQvwdI Xu`g hY[ pdwrQvwdI
dbwA hyTW AsIN vI Awm lokW vWg Aw cuky hW[ gurmiq ivcwrDwrw dyAwdrS
vpwr dy sMklp ƒ ies pdwrQvwdI Xu`g 'c gurU ky is`KW v`loN bhuq h`d qk
ivswirAw jw cukw hY[ gurU jI dw ieh s^q kQn hux qW AsW is`K AKvwaux
vwilAW 'qy vI lwgU huMdw pRq`K rUp 'cnzr Aw irhw hY-
| "mwieAwDwrI Aiq AMnw
bolw] |
| sbdu n suxeI bhu rol
Gcolw]" |
|
(vwr
gauVI 4, slok m: 3, pMnw 313)
|
ies ivc koeI S`k nhIN ik igRhsqI
qy smwjk jIvn ƒ rvwnI sihq clwaux leI Dn iek pRmu`K kwrk hY, iek zrUrI
loV hY pr Dn iek`qr krn dy aulwr qoN Aqy njwiez FMg-qrIikAW ijnHWqoN
swƒ guris`KW ƒ s^qI nwl vrijAw igAw sI, 'pwpw bwJhu hovY nwhI muieAw
swiQ n jweI' ijhy pwvn gurvwk ijhVy vIhvIN sdI dy pihly A`D qk is`K
Avwm hrdm cyqy r`Kdw irhw, A`j Bul-Bulwid`qy mihsUs ho rhy hn[ gurU
kw s`cw is`K h`k hlwl dI ikrq nwl KuShwl qW ho skdw hY pr auhsrmweydwr
iblkul nhIN ho skdw[ mw& krnw! A`j swƒ Awpxy Awly-duAwly 'c is`K khwauNdy
srmweydwr imldy hn ijnHW 'c Awm srmweydwr jmwq dy swry jW bhuqy AYb
dyKx ƒ imldy hn, ijnHW dI socxI qy rihxI 'c gurmiq/gurbwxI &rmwnW dI
Jlk mwqr imlxI vI nw mumikn hY[ aunHW ƒ ieh BlIBWq smJ lYxw cwhIdw hY
ik auh njwiez swDn qy h`Q kMfy Apxw ky v`fIAW 'dwn rwSIAW' dy ky vIgurU
nwnk pwqSwh dI pRsMnqw dy pwqr nhIN bx skxgy[ gurU pwqSwh dIAW KuSIAW
dy pwqr bxn leI aunHW ƒ scu vpwrI bx ky 'scu vpwr' dy gurmiq sMklp dy
DwrnI bxnw hI pvygw[
suirMdr isMG inmwxw
qqkrw