|
Drm
pRcwr kmytI dIAW pRcwr vhIr srgrmIAW
|
XU.pI. is`K imSn
hwpuV v`loN isMG sBw sihfol (m`D pRdyS) Aqy XU.pI. ivKy gurmiq smwgm
XU.pI. is`K imSn
hwpuV v`loN 26-5-2002 qoN sRI gurU isMG sBw sihfol (m`D pRdyS) Aqy Aws-pws
dy ielwky dy ngrW ivKy ieh pRogrwm bxwieAw igAw sI[ siqkwr Xog s. jsivMdr
isMG lKnaU mYNbr SRomxI kmytI qy jQydwr joigMdr isMG AihrvW mYNbr Drm
pRcwr kmytI v`loN sRI gurU isMG sBw sihfol pu`j ky gurbwxI qy gur-ieiqhws
sMbMDI sMgqW nwl ivcwr sWJy kIqy qy XU. pI. is`K imSn hwpuV dy FwfI/kvISrI
jiQAW ny bIr rsI vwrW qy pRsMg suxw ky jwxkwrI id`qI[ ies Drm pRcwr
vhIr smyN sRI gurU gRMQ swihb jI dy cwr sO swlw pRkwS idvs ƒ smripq
huMidAW vxjwry is`KW ivc pu`j ky gurU nwnk swihb jI dy inrml pMQ bwry
jwxkwrI id`qI geI[ l`KW dI igxqI ivc vxjwry is`KW ny in`Gw suAwgq kIqw[
vIfIE vYn rwhIN Dwrmk iPlmW ivKweIAW geIAW Aqy nwl hI aunHW ƒ KMfy dI
pwhul Ck ky dsmyS ipqw jI dIAW KuSIAW pRwpq krn leI pRyirAw igAw[
22-6-2002 ƒ
gurduAwrw isMG sBw sihfol ivKy sRI Akwl q^q swihb dy pMj ipAwry swihbwn
pu`jx 'pur aunHW dy svwgq leI ngr kIrqn dI Skl ivc huMmw-humw ky sMgqW
drSnW ƒ pu`jIAW[ 23-6-2002 ƒ AMimRq sMcwr smwgm kIqw igAw[ 100 pRwxIAW
ny AMimRq pwn krky gurU Gr dIAW KuSIAW pRwpq kIqIAW[ 16-5-2002 qoN 21-5-2002
qIk ipMf rwmrwj, izlHw muj`Pr ngr Aqy 31-7-2002 ƒ sRI gurU isMG sBw
Dwmpur izlHw ibjnOr (XU.pI.) ivKy sRI gurU gRMQ swihb jI dy cwr sO swlw
pRkwS idvs sMbMDI gurmiq smwgm kIqy[ BweI myhr isMG pRcwrk ny "bwxI
gurU gurU hY bwxI" bwry sMgqW nwl ivcwr sWJy kIqy[ FwfI qy kvISrI jQy
ny is`K ieiqhws sMbMDI bIr rsI vwrW qy pRsMg suxw ky sMgqW ƒ inhwl kIqw[
s. jsivMdr isMG lKnaU mYNbr SRomxI kmytI Aqy jQydwr joigMdr isMG 'AihrvW'
mYNbr Drm pRcwr kmytI ny vI pu`j ky sMgqW nwl ivcwr sWJy kIqy[ BweI
hrBjn isMG lihrI XU. pI. is`K imSn ny vI gurmiq dI mhwnqw bwry ivcwr
pRgt kIqy[ vIfIE vYn rwhIN Dwrmk iPlmW sMgqW ƒ ivKweIAW geIAW[ ienHW
smwgmW smyN 220 pRwxIAW ny AMimRq pwn krky gurU Gr dIAW KuSIAW pRwpq
kIqIAW[
hirAwxw is`K
imSn kurUkSyqr v`loN gurmiq pRcwr smwgm
BweI qrlocn
isMG pRcwrk Aqy BweI SmSyr isMG hYlpr/pRcwrk v`loN 10-8-2002 qoN 20-8-2002
qIk kurUkSyqr dy Aws-pws dy ngrW ipMf soFI, borswl, KyVI, iXvhyVI, dOlqpur,
ikSngVH, GuVwmI, lwfvw, bu`Fxpur Aqy boFI Awid ipMfW ivc gurmiq smwgm
kIqy gey[ ngrW dIAW sMgqW v`loN bhuq sihXog id`qw igAw[ jQydwr joigMdr
isMG 'AihrvW' mYNbr Drm pRcwr kmytI ny sMgqW nwl gurbwxI qy gur-ieiqhws
sMbMDI ivcwr sWJy kIqy[ 26 pRwxIAW ny AMimRq-pwn krky gurU Gr dIAW KuSIAW
pRwpq kIqIAW[ BweI blvMq isMG rwgI jQw, is`K imSn ny sMgqW ƒ rs-iBMnw
kIrqn srvx krvw ky inhwl kIqw[
ipMf Jwmkw (AMimRqsr)
ivKy gurmiq smwgm
Drm pRcwr vhIr
bwbw bkwlw v`loN smUh ielwkw invwsI sMgqW dy sihXog nwl 28-8-2002 ƒ
ipMf Jwmkw qihsIl bwbw bkwlw (AMimRqsr) ivKy gurmiq smwgm krvwieAw igAw[
ies smyN isMG swihb joigMdr isMG jI, jQydwr sRI Akwl q^q swihb aucycy
qOr 'pur pu`jy qy ielwkw invwsI sMgqW v`loN bVy ipAwr qy auqSwh nwl
aunHW dw suAwgq kIqw igAw[ jQydwr swihb ny sMgqW ƒ Su`D gurbwxI aucwrn
Aqy gurmiq Anuswr jIvn ƒ au~cw qy su`cw bxwaux leI sMgqW nwl ivcwr sWJy
kIqy[ jQydwr joigMdr isMG 'AihrvW' mYNbr Drm pRcwr kmytI Aqy jQydwr
bldyv isMG AYm. ey. mYNbr SRomxI kmytI ny vI sMgqW nwl ivcwr sWJy kIqy[
BweI srvn isMG imSnrI, BweI j`j isMG, BweI lKmIr isMG ny gurmiq ivcwrW
kIqIAW[ BweI jsvMq isMG lwDUBwxw FwfI jQw Aqy BweI mihMdr isMG dy kvISrI
jQy ny bIr-rsI pRsMg suxw ky sMgqW dIAW KuSIAW pRwpq kIqIAW[
smwDW Aqy do
GrW 'coN pwvn srUp siqkwr nwl iljw ky gurduAwrw swihbwn ivc ibrwjmwn
kIqy
bIbI suirMdr kOr
syhky mYNbr SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI Aqy jQydwr hrdyv isMG syhky
pRDwn tr`st v`fw G`lUGwrw ku`p-rohIVw (sMgrUr) dy sihXog nwl 18-8-2002
qoN 1-9-2002 qk hlkw mlyrkotlw dy 65 ipMfW ivc BweI suKvIr isMG PlONf
Kurd, BweI gurqyj isMG FINfsw, BweI BuipMdr isMG Knwl iqMn pRcwrkW ny
vhIr clweI[ ienHW ny ipMf ipMf jw ky sRI Akwl q^q swihb dy hukmnwimAW
ƒ pRcwirAw qy gurU gRMQ swihb jI dy Adb-sqkwr ƒ kwiem r`Kx leI pRyirAw[
24-8-2002 ƒ ipMf jYnpur (sMgrUr) kQw smwgm kIqw igAw; auQy smwDW svwmI
rwmdws ivKy kwPI lMmy smyN qoN gurU gRMQ swihb jI dw pwvn srUp trMk
ivc r`iKAw hoieAw sI[ ieh pwvn srUp smwDW qy BweI suKdyv isMG, s. Bgvwn
isMG Aqy s. gurbKS isMG ny ilAWdw sI, ijnHW ny pwvn srUp smwDW 'qy ilAWdw
sI, aunHW ny hI hukmnwmy ƒ sqkwr sihq mMn ky ies auqy Aml kIqw qy pwvn
srUp ƒ trMk ivcoN k`F ky gurduAwrw swihb ivKy sqkwr sihq ibrwjmwn kr
id`qw[
ipMf bDysy (sMgrUr)
dy s. krm isMG POjI dy Gr ivc 13 swl qoN pwvn srUp pytI ivc bMd ipAw
sI, iesy qrHW ipMf q`Kr klW (sMgrUr) ivc iek pRymI dy Gr pwvn srUp AlmwrI
ivc bMd sI[ ienHW do ipMfW dy prvwrW ny sRI Akwl q^q swihb dy hukmnwmy
ƒ mMnidAW hoieAW dovyN pwvn srUp sqkwr nwl gurU-Gr ivKy ibrwjmwn kIqy[
sMgqW ny sRI Akwl q^q swihb dy hukmnwimAW 'qy Aml krnw SurU kr id`qw
hY[
jQydwr joigMdr
isMG 'AihrvW' v`loN ipMf AihrvW ivKy Drm pRcwr smwgm
16-9-2002 ƒ ipMf
AihrvW ivKy gurU gRMQ swihb jI dw pihlw pRkwS auqsv jQy: joigMdr isMG
mYNbr Drm pRcwr kmytI dy audm sdkw bVI DUm-Dwm nwl mnwieAw igAw[ ies
mOky 'qy gurU kwSI gurmiq ieMstIicaUt, qlvMfI swbo dy ividAwrQIAW v`loN
'isMG sUrmy' frwmw vI ivKwieAw igAw[ BweI krnYl isMG 'kMcn', BweI jrnYl
isMG 'sumn', BweI hrivMdr isMG b`gw, BweI bldyv isMG kvISrI jQw Aqy
bIbI cMcldIp kOr FwfI qy bIbI mnijMdr kOr dy FwfI jiQAW ny FwfI vwrW
Aqy gur-ieiqhws suxw ky sMgqW ƒ inhwl kIqw[ ies smyN AMimRq dw bwtw
iqAwr krky 35 pRwxIAW ƒ gurU dy lV lw ky iqAwr-br-iqAwr isMG sjwieAw
igAw[ ielwky dIAW sMgqW ny BwrI igxqI ivc iSrkq kIqI[ jQydwr joigMdr
isMG AihrvW ny cwlI mukiqAW dy ieiqhws bwry is`K sMgqW ƒ Awpxy iviKAwn
dOrwn BrpUr jwxkwrI pRdwn kIqI[
tRyinMg kYNp
smyN dI loV qy pRwpqI
SRomxI gurduAwrw
pRbMDk kmytI dy ivdvwn pRDwn pRo. ikrpwl isMG bfUMgr v`loN SurU kIqy
gey mulwzmW dy tRyinMg kYNp jo ik krmvwr q^q sRI kysgVH swihb, q^q sRI
dmdmw swihb Aqy sRI AMimRqsr ivKy c`l rhy hn[ BwvyN hr iek guris`K gurU
dy hukm Anuswr rozwnw Awpo Awpxw inqnym krdw hY pr jo AnMd sMgq rUp
ivc iek`Ty bYT ky AwauNdw hY, auh iek AjIb AnMd hY[ sMgq dI, mrXwdw
bhuq v`fI hY, gurU swihbwnW ny vI sMgq ƒ bhuq mhwnqw bKSI hoeI hY[ ienHW
tRyinMg kYNpW ivc ijQy Bjn bMdgI bwry AmlI qOr 'qy d`isAw Aqy pVHwieAw
jWdw hY, auh bhuq hI kImqI hY[ ikauNik ies g`l dw BwvyN swirAW ƒ pqw
hY ik sB ƒ Awpo Awpxy duinAwvI kMmW dy nwl nwl gurU dy hukm Anuswr rozwnw
inqnym krnw zrUrI hY[ pr keI inqnym dw smW KuMJw lYNdy hn jW vylw-kuvylw
kr lYNdy hn[ iek qW ieh tRyinMg kYNp ipCly tu`ty rutIn ƒ dubwrw rIinaU
krky kwiem krn ivc shweI huMdy hn, dUsrw ienHW kYNpW ivc ijQy Bjn ismrn
dw igAwn huMdw hY, auQy sMgqW dI syvw Bwvnw, AwpsI bol cwl, vDIAw Awcwr-
ivhwr Aqy Awau-Bgq krn dy qrIky vI d`sy jWdy hn[ ijnHW bwry keI vwr
ienswn ƒ pqw huMidAW hoieAW vI CotIAW CotIAW ZlqIAW suBwivk hI ho jWdIAW
hn[ ijnHW dw pCqwvw ienswn bwAd ivc krdw hY Aqy duKI vI huMdw hY, pr
jykr auprokq g`lW v`loN pihlW hI sucyq rhIey, ijvyN gurbwxI dw hukm
hY, 'nwnk iPkY boilAY qnu mnu iPkw hoie' vwlI auprokq AvsQw gurU dI
m`q Dwrn krn nwl Swied nw hI bxy[
ies kYNp ivc ivdvwn
s`jxW v`loN hryk ienswn ƒ Awpxy PrzW Aqy izMmyvwrIAW ƒ pUrI qndyhI Aqy
iemwndwrI nwl inBwaux leI vI pRyirq kIqw jWdw hY, jo ik guris`K dw Drm
vI hY Aqy nwl hI gurU gRMQ swihb jI dy aupdySW Anuswr jIvn ibqwaux dw
s^qI nwl pihrw dyx sMbMDI vI idRVH krvwieAw jWdw hY[ JUTy gurUAW Aqy
pwKMfvwd qoN dUr rihx dI pRyrnw vI id`qI jWdI hY[
so ieh kYNp jo
ik bhuq pihlW lwauxy cwhIdy sn, ienHW dI bhuq loV hY, ieh iesy qrHW
c`ldy rihxy cwhIdy hn[ ies nwl iek vDIAw jIvn jwc Aqy sMgqW dy mwx-snmwn
ivc vwDw Aqy Dwrmk qOr 'qy ienswn dI prp`kqw huMdI hY[ AsIN swry hI
tRyinMg lY cuky mulwzm ies g`l dI mwnXog pRDwn swihb jI ƒ vDweI idMdy
hW ijnHW dI soc sdkw ieh pRogrwm Aml ivc ilAWdw igAw[ Biv`K ivc vI ieh
pRogrwm jwrI rihxy cwhIdy hn[ gurU kwSI gurmiq ieMstIicaUt qlvMfI swbo
dy ipRMsIpl s. AmrjIq isMG, pRo. gurbIr isMG Aqy bwkI stwP bVy hI srl
Aqy ivdvqw pUrn FMg nwl ku`jy ivc smuMdr pwaux dI qrHW tRyinMg dOrwn
hr p`KoN pUrn jwxkwrI dy rhy hn[ q^q sRI dmdmw swihb dy hY~f gRMQI BweI
jsivMdr isMG vI kYNp dOrwn Awey isiKAwrQIAW ƒ gurmiq Aqy rihq mrXwdw
sMbMDI bhuq vDIAw jwxkwrI dy rhy hn[
s. BrpUr isMG
Drm
pRcwr vhIr jlMDr v`loN gurmiq smwgm
Drm pRcwr vhIr
jlMDr dy pRcwrk BweI rivMdr isMG AwlmgIr v`loN 1 sqMbr qoN lY ky 7 AkqUrb
2002 qk ielwky dy ipMf srwey Kws, mlsIAW, il`qrW, kot bwdl KW, bsqI
SyK Aqy Dolw bwtw Ajmyr (rwjsQwn) Awid ivKy 400 swlw pihly pRkwS idhwVy
ƒ smripq smwgm krvwey gey[ ienHW smwgmW ivc svyry Swm kQw kIqI geI[
dIvwn sjwey gey[ kvISrI Aqy FwfI jiQAW Aqy pRcwrkW v`loN sMgq ƒ gurU
gRMQ swihb jI dI ivcwrDwrw nwl juVn dI pRyrnw id`qI geI[ ivSyS qOr 'qy
pu`jy fw. gurbKS isMG fwierYktr Drm pRcwr vhIr ny sMgqW ƒ mVI mswx Aqy
dyhDwrI gurU-fMmH dw KihVw C`f ky gurU gRMQ swihb jI dI ivcwrDwrw ƒ
jIvn ivc Apxwaux dI pRyrnw id`qI[ nOjvwnW ƒ nSwKorI Aqy piqqpuxy vrgIAW
AlwmqW C`f ky Awpxy AmIr ivrsy is`KI nwl juVn dI ApIl kIqI[
bsqI SyK (jlMDr)
dy smwgm ivc 150 qoN v`D gRMQI isMGW ny Bwg ilAw ijnHW ƒ SRomxI gurduAwrw
pRbMDk kmytI dy mYNbr jQydwr surjIq isMG ny sMboDn kridAW ikhw ik AsIN
swry pRcwrk hW, ies leI swfw Prz bxdw hY ik AsIN is`KI dI PulvwVI ƒ
hor vDweIey Aqy ies dI mihk ƒ dUr dUr phuMcweIey[
ienHW sMmylnW ivc
v`K v`K smyN dOrwn jQydwr iSMgwrw isMG lohIAW mYNbr SRomxI kmytI qy
hor rwgI, FwfI Aqy kvISrI jiQAW ny vI Bwg ilAw[ ijnHW ivc BweI rxDIr
isMG kvISr, BweI jrnYl isMG qUPwn, BweI sk`qr isMG AYm. ey. pRcwrk,
igAwnI BrpUr isMG, s. ieMdrjIq isMG gogoAwxI, BweI gurnwm isMG srwBw,
BweI KVk isMG imSnrI, BweI drSn isMG kotIAw, FwfI bIbI cMcldIp kOr,
ipRMsIpl ieMdrjIq isMG, BweI jsivMdr isMG ShUr, s. bldyv isMG suprvweIzr,
s. gurbKS isMG cyArmYn (is`K imSnrI kwlj), s. hrjIq isMG sMpwdk is`K
PulvwVI, BweI Avqwr isMG, BweI hrbMs isMG qrn qwrn vwly, BweI gurmyl
isMG brnwlw, BweI jsivMdr isMG fyrw bwbw nwnk, BweI gurcrn isMG cMn
Awid ny sMmyln ivc Swml ho ky sMgqW ƒ is`K Drm sMbMDI BrpUr jwxkwrI
id`qI[
s. virAwm isMG,
mIq sk`qr Drm pRcwr kmytI ny kOm ƒ drpyS AMdrUnI Aqy bwhrI sm`isAwvW
bwry jwxkwrI dy ky ienHW dw ft ky mukwblw krn dI pRyrnw id`qI[
gurduAwrw mMjI
swihb kotW luiDAwxw ivKy swlwnw smwgm
gurduAwrw mMjI
swihb kotW ivKy hr swl dI qrHW ies swl 12,13,14 Agsq ƒ swlwnw joV mylw
bVI DUm-Dwm nwl mnwieAw igAw[ BweI j`sw isMG jOhrI dw kvISrI jQw, BweI
iCMdrpwl isMG pRcwrk Aqy BweI Awqmw isMG pRcwrk ny AwpxI syvw inBweI[
mYnyjr s. AmrjIq isMG, qy smUh stwP ny pUrw sihXog id`qw[ mYnyjr swihb
ny pRcwr vhIr leI g`fI dw pRbMD kIqw[ 13,14 qrIk ƒ styj 'qy dIvwn sjy[
14 ƒ isMG swihb jQydwr mnjIq isMG jI q^q sRI kysgVH qoN Awey[ ijnHW
ny bVy suMdr qrIky nwl is`K sMgqW ƒ gur-ieiqhws qoN jwxU krvwieAw[ ielwky
dy SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI dy mYNbr qy hor lIfr vI phuMcy[ is`K
rihq mrXwdw dy nwl nwl is`K kQnI qy krnI dw vI pUrw hoxw cwhIdw hY[
isMG swihb ny zor dy ky AwiKAw myilAW dI rOxk vDwaux vwsqy ielwky dy
lIfrW dy nwvW dy bYnrW 'qy mwieAw Krc kIqI jWdI hY Aqy jlybIAW dy lMgr
lwey jWdy hn qW ik myilAW dI rOxk ivc vwDw hovy[ ieh g`l TIk hY ik gurU
ky lMgr ivc cMgIAW cIzW bxnIAW cwhIdIAW hn, gurU kIAW sMgqW Ckx[ pr
vyKx ivc kI AwauNdw hY ik swrI rOxk lMgr ivc hI huMdI hY qy dIvwn hwl
KwlI huMdw hY[ iPr AsIN jlybIAW dw lMgr Ckx leI hI AwauNdy hW, gurU
Sbd nwl juVn vwsqy nhIN[ SRomxI gurduAwrw pRbMDk kmytI pRDwn pRo. ikrpwl
isMG bfUMgr ny Awpxw iviKAwn gurU nwnk swihb dy kRWqI ilAwaux qoN SurU
kIqw qy 'eyqI mwr peI krlwxy qYN kI drdu n AwieAw' ies Sbd dI audwhrx
dy ky AwiKAw kRWqI- pRcwr nwl, klm nwl Aqy kurbwnI nwl ilAWdI jw skdI
hY[ gurU nwnk swihb ny kRWqI dI SurUAwq klm qy pRcwr nwl kIqI[ gurU
qyg bhwdr swihb ny Awpxw sIs kurbwn kIqw[ gurU goibMd isMG jI mhwrwj
ijnHW ny swrw prvwr vwr id`qw qy Kwlsw pMQ swj ky isMGW dy qygW dy kbijAW
ƒ h`Q puAwey qy zulmI jrvwixAW dy mMUh ijvyN Kwlsy ny BuMvwey, ies g`l
dI gvwhI sB DrmW, kOmW, mzhbW, mulkW dw ieiqhws dyNdw hY[ AsIN Awpxy
Awp ƒ gurU nwnk nwm lyvw, is`K gurU swihbwn dy pYrokwr sdwauNdy hW,
pr Asl ivc swfI AMdroN hwlq kI hY?
BweI j`sw isMG
jOhrI (kvISr)
sRI Akwl q^q
swihb v`loN AMimRq sMcwr smwgm
siqkwrXog isMG
swihb igAwnI Bgvwn isMG hY~f gRMQI sRI Akwl q^q swihb v`loN imlI sUcnw
Anuswr imqI 2-6-02 qoN 13-10-02 qk 3879 pRwxIAW ny KMfy dI pwhul pRwpq
kIqI[ ijs dw vyrvw ies qrHW hY:
| imqI 2-6-02 qoN 30-6-02
qIk |
1211 pRwxI |
| pRwxI imqI 3-7-02 qoN 31-7-02
qIk |
800 pRwxI |
| pRwxI imqI 4-8-02 qoN 28-8-02
qIk |
635 pRwxI |
| pRwxI imqI 1-9-02 qoN 29-9-02
qIk |
867 pRwxI |
| pRwxI imqI 2-10-02 qoN
13-10-02 qIk |
366 pRwxI |
Aqy pMjwb qy pMjwb
qoN bwhr v`K v`K QwvW 'qy 1821 pRwxIAW ny hyT ilKy Ansuwr KMfy bwty
dI pwhul pRwpq krky gurU Gr dIAW KuSIAW pRwpq kIqIAW[
| imqI 2-6-02 qoN 30-6-02
qIk |
223 pRwxI |
| imqI 3-7-02 qoN 31-7-02
qIk |
340 pRwxI |
| imqI 1-8-02 qoN 28-8-02
qIk |
335 pRwxI |
| imqI 4-9-02 qoN 29-9-02
qIk |
593 pRwxI |
| imqI 6-10-02 qoN 13-10-02
qIk |
330 pRwxI |
qqkrw